Balkenende: koopman of dominee?

Auteur: Hans Crooijmans | 06-11-2007

Balkenende: koopman of dominee?

Voor de meer dan vijftig vertegenwoordigers van het Nederlandse bedrijfsleven die in het kielzog van minister-president Jan-Peter Balkenende hier in Moskou zijn neergestreken, is het simpel. Ze komen er om namens hun ondernemingen contacten te leggen, banden te verstevigen, de markt te verkennen, deals te sluiten en samenwerkingsovereenkomsten te tekenen.

Balkenende is tijdens deze missie de man die vooral voor het midden- en kleinbedrijf deuren moet openen. De premier weet dat het zijn opdracht is om negotie te bevorderen, Nederlandse zakelijke belangen te verdedigen. Tegelijkertijd wordt hij geacht kritische noten te kraken bij de maatschappelijke en politieke situatie in Rusland. Maar als er gekozen moet worden tussen harde pecunia of stichtelijke woorden, wat weegt dan het zwaarst?

Christelijke politici, vooral die van gereformeerde huize zoals Balkenende, genieten de reputatie dat ze recht zijn in de leer. Hetgeen in dit geval wil zeggen dat ze hechten aan beginselen van democratie, een betrouwbaar en eerlijk rechtstelsel, een vrije pers en andere burgerlijke vrijheden. Wordt ergens in de wereld inbreuk gemaakt op dit soort westerse ‘normen en waarden', dan wordt in Nederland traditioneel graag het vingertje geheven.


Over het Rusland van president Poetin wordt onder meer beweerd dat het land is afgegleden richting autoritair bestuur, dat politieke oppositie amper wordt getolereerd, dat de televisie (deels vrijwillig) onder controle staat van het Kremlin, en dat veel non-gouvernementele organisaties het werken lastig wordt gemaakt. Rechters kunnen er nog al te gemakkelijk worden omgekocht en Poetin zelf noemt corruptie altijd als grootste binnenlandse probleem.


Je zou bijna zeggen: links laten liggen dat land met zijn verfoeilijke regime! Echter, het Westen in het algemeen en de Europese Unie in het bijzonder, zijn in economisch opzicht (olie, gas en andere bodemschatten) volstrekt afhankelijk van de Russische Federatie.


Met dat pijnlijke blote feit in het achterhoofd, laten westerse politieke leiders die Moskou bezoeken het wel uit het hoofd om frank en vrij kritiek te spuien. Integendeel, de Italiaanse en de Franse regeringsleider putten zich recent uit om bij Poetin in het gevlij te komen. Het zou pathetisch zijn wanneer Balkenende nu ineens de held gaat spelen.


Trouwens: mag van een land met een eeuwenlange autoritaire historie wel worden verwacht dat het - amper vijftien jaar na de ineenstorting van het communistische systeem - in no time een westers democratisch model introduceert? De vraag stellen is haar beantwoorden.


Het experiment met democratie en vrijheden van Poetins voorganger Boris Jeltsin is de meeste Russen in elk geval heel slecht bekomen. Het beleid van de huidige president kan daarentegen op warme steun van meer dan 80 procent van de bevolking rekenen. En dat is het tweede blote feit dat mensen die denken te weten wat het beste is voor het land zo mateloos irriteert.


Liever koopman dan dominee dus. Want wat schieten de voorvechters van vrije westerse waarden in Rusland ermee op wanneer Shell, Gasunie, TNT, Campina, en al die minder bekende Nederlandse bedrijven worden gepasseerd door concurrerende Europese en Amerikanse ondernemingen? Of, nog vervelender, door Indiërs of Chinezen.

Wat vond u van het artikel? Stem / Waardeer:



Score 0 | 0 Waarderingen

White collars working blue

Van knelpunt in uw operationeel proces naar meetbaar en blijvend resultaat? Kijk hoe First Consulting dit samen met uw medewerkers aanpakt. >> Bekijk filmpje

Meer opinie