Balkenende: koopman of dominee?
Auteur: Hans Crooijmans | 06-11-2007
Voor de meer dan vijftig vertegenwoordigers van het Nederlandse bedrijfsleven die in het kielzog van minister-president Jan-Peter Balkenende hier in Moskou zijn neergestreken, is het simpel. Ze komen er om namens hun ondernemingen contacten te leggen, banden te verstevigen, de markt te verkennen, deals te sluiten en samenwerkingsovereenkomsten te tekenen.
Balkenende is tijdens deze missie de man die vooral voor het midden- en kleinbedrijf deuren moet openen. De premier weet dat het zijn opdracht is om negotie te bevorderen, Nederlandse zakelijke belangen te verdedigen. Tegelijkertijd wordt hij geacht kritische noten te kraken bij de maatschappelijke en politieke situatie in Rusland. Maar als er gekozen moet worden tussen harde pecunia of stichtelijke woorden, wat weegt dan het zwaarst?
Christelijke politici, vooral die van gereformeerde huize zoals Balkenende, genieten de reputatie dat ze recht zijn in de leer. Hetgeen in dit geval wil zeggen dat ze hechten aan beginselen van democratie, een betrouwbaar en eerlijk rechtstelsel, een vrije pers en andere burgerlijke vrijheden. Wordt ergens in de wereld inbreuk gemaakt op dit soort westerse ‘normen en waarden', dan wordt in Nederland traditioneel graag het vingertje geheven.
Over het Rusland van president Poetin wordt onder meer beweerd dat het land is afgegleden richting autoritair bestuur, dat politieke oppositie amper wordt getolereerd, dat de televisie (deels vrijwillig) onder controle staat van het Kremlin, en dat veel non-gouvernementele organisaties het werken lastig wordt gemaakt. Rechters kunnen er nog al te gemakkelijk worden omgekocht en Poetin zelf noemt corruptie altijd als grootste binnenlandse probleem.
Je zou bijna zeggen: links laten liggen dat land met zijn verfoeilijke regime! Echter, het Westen in het algemeen en de Europese Unie in het bijzonder, zijn in economisch opzicht (olie, gas en andere bodemschatten) volstrekt afhankelijk van de Russische Federatie.
Met dat pijnlijke blote feit in het achterhoofd, laten westerse politieke leiders die Moskou bezoeken het wel uit het hoofd om frank en vrij kritiek te spuien. Integendeel, de Italiaanse en de Franse regeringsleider putten zich recent uit om bij Poetin in het gevlij te komen. Het zou pathetisch zijn wanneer Balkenende nu ineens de held gaat spelen.
Trouwens: mag van een land met een eeuwenlange autoritaire historie wel worden verwacht dat het - amper vijftien jaar na de ineenstorting van het communistische systeem - in no time een westers democratisch model introduceert? De vraag stellen is haar beantwoorden.
Het experiment met democratie en vrijheden van Poetins voorganger Boris Jeltsin is de meeste Russen in elk geval heel slecht bekomen. Het beleid van de huidige president kan daarentegen op warme steun van meer dan 80 procent van de bevolking rekenen. En dat is het tweede blote feit dat mensen die denken te weten wat het beste is voor het land zo mateloos irriteert.
Liever koopman dan dominee dus. Want wat schieten de voorvechters van vrije westerse waarden in Rusland ermee op wanneer Shell, Gasunie, TNT, Campina, en al die minder bekende Nederlandse bedrijven worden gepasseerd door concurrerende Europese en Amerikanse ondernemingen? Of, nog vervelender, door Indiërs of Chinezen.
Opinie artikelen van Hans Crooijmans
Hegemonie Amerikaanse economie loopt onvermijdelijk ten einde
De hegemonie van de Verenigde Staten loopt onvermijdelijk ten einde. Optimisten prijzen de werklust, de hoge R&D-uitgaven en goede universiteiten van de Amerikanen. Maar de wereldmacht is verworden tot een reus met lemen voeten. Lees verder
Europese Unie is geen eenheid
De Russen verruilen wodka voor wijn. Bonanza voor de succesvolle wijnimporteur Dimitri Chitrov. Over de Europese Unie is hij sceptisch. "Ik begrijp het hele concept niet; bijzonder groot, enorm veel bureaucratie, ontelbare wetten en regels." Lees verder
Kranten krijgen het nog zwaarder
We moeten weg van print en overschakelen op internet, horen we uitgevers al jaren verkondigen. In professionele marktsegmenten blijkt dat over het algemeen een heel zinnige strategie, zoals concerns als Reed Elsevier en Wolters Kluwer bewijzen. Wetenschappers, juristen, accountants, belastingadviseurs, maar ook makelaars en autodealers; ze hebben hun vaktijdschriften massaal ingeruild voor online-abonnementen. Lees verder
Kenniseconomie of lagelonenland?
Wat moet Nederland zijn: een kenniseconomie of een lagelonenland? Ieder weldenkend mens, zal kiezen voor de eerste optie. Sinds jaar en dag is het vestigen en versterken van een op ‘hoogwaardige' productie en dienstverlening gestoelde economie een prioriteit van politiek, bedrijfsleven en vakbeweging. Lees verder
Dure olie heeft ook prettige kant
Meer dan 135 dollar werd deze week voor een vat olie betaald. Een prijsexplosie, heet zoiets. Want nog geen drie maanden geleden is pas de grens van 100 dollar overschreden. En precies een jaar geleden werd voor het eerst meer dan 70 dollar per barrel betaald. Kortom, olie doet de bijnaam van ‘zwart goud' weer alle eer aan. Lees verder
Nieuw Duits avontuur ING
Het is nog geen enkele buitenlandse bank gelukt, maar ING is bezig om een sterke marktpositie op te bouwen in Duitsland. De bankverzekeraar bezit er al de internetbank Diba en doet nu een verwoede poging om de hypotheekverstrekker Interhyp aan de haak te slaan. Lees verder
Nederland koploper onder euro-kneuzen
Ze ogen fraai, de economische groeicijfers waarmee Nederland ook over het eerste kwartaal kan pronken. Ruim beter bijvoorbeeld dan het Europese gemiddelde. En bemoedigend is ook dat het de belangrijkste handelspartner, Duitsland goed gaat. Lees verder
Particuliere belegger niet langer schlemiel
Het aantal Nederlanders dat het aandurft om zelf te beleggen nam sinds vorig jaar met zo'n 5 procent af. En de volhouders zijn alleen maar pessimistischer geworden over hun eigen financiële situatie, de vooruitzichten van de economie en het beursklimaat. Lees verder
Voedselcrisis? Geef kapitaal maar de schuld!
De sociaal-democraten in het Europees Parlement denken te weten wie er hoofdschuldig is aan de voedselcrisis die volgens de internationale organisaties inmiddels zo'n veertig landen treft. Dat zijn volgens hen banken en andere ‘casinokapitalisten' die fondsen op de markt hebben gebracht voor beleggingen in onder meer soja, rijst en graan. Lees verder
Bod Microsoft op Yahoo slaagt (nog) niet
Precies 33 dollar per aandeel oftewel de lieve som van 45 miljard dollar bood Microsoft voor Yahoo. Maar Jerry Yang, mede-oprichter en huidig CEO van het zoekmachinebedrijf, achtte dat ruim 10 procent te laag. Een boude bewering. Want nadat Microsoft het bod introk, straften beleggers de koers van Yahoo genadeloos af. Lees verder
Meer opinie
Manager laat werknemers onderpresteren
Een huishouden runnen kunnen we allemaal, van financiën tot HR. Waarom geven managers hun werknemers dan maar zo’n beperkte taak?
Arbeidsmobiliteit anders in publieke en private sector
Er bestaat nog steeds een waterscheiding tussen overheid en bedrijfsleven als het gaat om arbeidsmobiliteit. Terwijl er juist grote behoefte is aan mensen die vertrouwd zijn met beide werelden.
Ronald Meijers: best practice is boerenbedrog
Leidinggevenden en consultants putten bewust uit zinloze middelen om mensen in het gareel te houden.
Opkomende economiën zijn kans voor overnamemarkt
De fusie- en overnamemarkt mag dan sinds het uitbreken van de financiële crisis onder druk staan, kansen zijn er zeker ook. En die komen steeds vaker uit de opkomende markten. Lees verder
Cloud computing: opmars of ondergang van bedrijven
Cloud computing kan de ondergang worden voor bedrijven, omdat het IT-vakgebied er nog niet klaar voor is.
Stewardess
De Nederlandse Corporate Governance Code verwacht van aandeelhouders in Nederlandse beursvennootschappen dat ze zich gedragen als een steward. In Engeland is daarvoor in 2010 zelfs speciaal een Stewardship Code gepubliceerd.
Overheden zitten klem tussen wil en wet
Overheden moeten klantgerichter werken, maar ze moeten tegelijkertijd recht doen aan procedures en wetten. Een spagaat, maar geen onmogelijke. Lees verder
Verduurzaming van commercieel vastgoed
Verduurzaming van vastgoed is dé manier om verhuur- en verkoopbaarheid van panden te verhogen. Het resultaat van investeringen wordt na een paar jaar zichtbaar, maar er is ook direct rendement. Lees verder
Gebruik ook die rechterhersenhelft eens cfo!
Cfo’s moeten zich bij herstructureringen ontpoppen tot partner in change van de ceo. Maar dan moeten ze wel werken aan hun blinde vlek: het ‘menselijke vlak.’ Lees verder
