Vrije markt? In Amerika even niet

Auteur: Hans Crooijmans | 25-01-2008

Vrije markt? In Amerika even niet

Een dolle week resulteerde uiteindelijk niet in een beurscrash. Daarvoor is maar een reden: de Amerikaanse overheid besloot de financiële markten en de binnenlandse economie te redden, sturen of, zo u wilt, manipuleren. Vrije markt, liberale economie? Even niet in Amerika.

Het begon een week geleden al met de belofte van de Amerikaanse regering om 150 miljard dollar in de economie te pompen. Juist het feit dat president Bush daarmee op de proppen kwam, versterkte het gevoel in de financiële wereld dat recessiegevaar en de subprime-hypotheekcrisis ernstiger zijn dan de autoriteiten graag toegeven. Op maandag, nota bene een dag dat de Amerikaanse beurzen waren gesloten, zakten aandelenkoersen in Europa en Azië als een baksteen.

Toen het ernaar uitzag dat dinsdag ook de beurzen in New York knock out zouden gaan, trokken de Amerikaanse autoriteiten hun tweede kaart. Anderhalf uur voordat de handel van start ging, kondigde de Fed, het stelsel van centrale banken, een officiële renteverlaging van liefst 0,75 procent, de grootste stap in meer dan 20 jaar.

De beoogde effecten waren duidelijk: op korte termijn burgers en banken meer financiele ruimte geven. (Lagere rente biedt huizenbezitters bijvoorbeeld de kans hun hypotheek over te sluiten.) En op (middel)lange termijn bedrijven aanzetten tot investeren.
In Europa en Azië bleek nog lang niet iedereen overtuigd. Ook niet door het vooruitzicht dat de Fed de rente komende week nog eens met minstens een half procent zal verlagen. Aarzelingen verdwenen pas toen een toezichthoudende overheidsinstantie een plan lanceerde om twee noodlijdende obligatieverzekeraars te redden. Waarna de Amerikaanse regering samen met de leiders in het Huis van Afgevaardigden de invulling van het eerder aangekondigde stimuleringspakket van 150 miljard dollar bekend maakte. De maatregelen bestaan uit snelle, eenmalige donaties van 300 tot 1.200 dollar per gezin en extra belastingvoordeel voor ondernemers.
De beurzen gaan het einde van de week halen. Echter, alleen dankzij de overheidsinterventie waartegen politici en zakenlui in dat land van de vrije markt altijd zo graag op afgeven. Intussen blijven de structurele problemen waarmee 's werelds grootste economie kampt bestaan.

Amerika zucht onder een enorm begrotingstekort. Dat zou al voldoende reden moeten zijn om niet zomaar 150 miljard dollar te spenderen aan, bijvoorbeeld, het terugbrengen van de credit cardschulden van burgers. De huizenmarkt staat onder grote druk omdat veel burgers, ook al geconfronteerd met scherp stijgende voedsel- en brandstofprijzen, hun rente en aflossing niet meer aan hun hypotheekverstrekkers kunnen betalen. Banken die zaken deden met die partijen schreven samen al enkele honderden miljarden af, maar dat er nog meer verlies genomen moet worden, staat als een paal boven water.

Intussen blijven Amerikaanse beleidsmakers in dit verkiezingsjaar amechtig proberen het onontkoombare te voorkomen. Het is een vicieuze cirkel, een gevaarlijke spiraal. Ga maar na: de regering spoort burgers onophoudelijk aan om te lenen en als bezetenen te spenderen; het volk gehoorzaamt braaf, spendeert alles wat het heeft; toch begint de economie te sputteren want de burgers hebben op een zeker moment geen geld meer; waarop de regering, ten einde raad, de burgers maar weer geld geeft zodat ze kunnen blijven spenderen.
Wat dit allemaal met een vrije markteconomie van doen heeft, is een raadsel.

Wat vond u van het artikel? Stem / Waardeer:



Score 0 | 0 Waarderingen

Opinie-artikelen

In dit dossier

White collars working blue

Van knelpunt in uw operationeel proces naar meetbaar en blijvend resultaat? Kijk hoe First Consulting dit samen met uw medewerkers aanpakt. >> Bekijk filmpje

Meer opinie