De winstuitkering van 2009
Auteur: Margriet Sitskoorn | 16-02-2009
Velen van u hebben over 2008 een winstuitkering uitbetaald gekregen. Misschien is het nog wat vroeg, maar denkt u ook eens aan de winstuitkering van 2009. Hoe zal die er uitzien? Denkt u dat die, gezien de huidige economische malaise, lager uit zal pakken dan de voorafgaande jaren? Bekruipt u misschien zelfs de angst dat er in 2009 helemaal geen bonus te verdelen is, omdat uw bedrijf de broekriem aan zal moeten halen?
Je hoeft geen diepgravend onderzoek te doen om te kunnen voorspellen dat het achterwege blijven van een bonus, die men de voorafgaande jaren wel heeft gehad, tot teleurstelling zal leiden en zelfs een gevoel van onvrede onder de werknemers zal veroorzaken. Deze factoren zullen de motivatie voor het werk en het algehele gevoel van geluk niet positief beïnvloeden. Zou het niet mooi zijn als we een alternatieve beloning zouden kunnen uitdelen, die het bedrijf geen cent hoeft te kosten, maar die voor werknemers wel even belonend zou voelen als het geldbedrag dat ze normaal gesproken zouden krijgen? Laat ik nou net zo’n beloning bedacht hebben, die ook nog eens wetenschappelijk bewezen is. Ik zal het u uitleggen.
Hoe reageren hersenen op beloningen
Het idee is gebaseerd op de resultaten van een Japans onderzoek, dat uitgevoerd werd onder leiding van de neurowetenschapper Keise Izuma. De hoofdvraag van het onderzoek was hoe de hersenen reageren op beloningen van verschillende aard. De wetenschappers vergeleken de reactie van de hersenen op een geldbedrag met een meer sociale beloning in de vorm van aardige woorden.
Om dit te onderzoeken werden de proefpersonen twee dagen achter elkaar aan tests onderworpen. Op de eerste dag moesten zij een spelletje spelen waarmee zij geld konden winnen. Tijdens het spelen werden hun hersenen gescand. Deze hersenscans lieten zien dat er op het moment dat de proefpersonen geld kregen gebieden in het brein geactiveerd werden die onderdeel uitmaken van het neurale beloningssysteem.
Persoonlijkheidsvragenlijsten
Dit was geen verrassende bevinding, dat was al eerder aangetoond. Maar er komt meer. Na het spelen van het spel moesten de proefpersonen persoonlijkheidsvragenlijsten invullen en zichzelf zo goed mogelijk presenteren voor de camera. Op de tweede dag van het onderzoek werden de karakters van de proefpersonen aan de hand van hun antwoorden op de vragenlijsten en hun presentatie beoordeeld door onbekenden. De proefpersonen kregen deze beoordeling vervolgens te horen. Soms werden er positieve dingen gezegd zoals: ‘Ik vind dat je oprecht bent’ en soms meer neutrale dingen zoals: ‘Je bent geduldig’. Ook tijdens de beoordelingen werden de hersenen van de proefpersonen gescand. Er zat echter een addertje onder het gras, aangezien de proefpersonen niet echt beoordeeld werden.
Al van te voren was bepaald wat zij te horen zouden krijgen, zodat de onderzoekers konden uitvissen wat er in je hersenen gebeurt als mensen je positief beoordelen. De hersenscans van de proefpersonen toonden aan dat als je wordt geprijsd, er ongeveer dezelfde gebieden in je hersenen geactiveerd worden als wanneer iemand je geld geeft. In de hersenen worden een sociale beloning en een geldbeloning door ongeveer hetzelfde neurale beloningssysteem verwerkt. Beiden leveren daardoor dan ook eenzelfde soort genotgevoel op.
Winstuitkering compenseren
U snapt na dit hele verhaal natuurlijk waar ik heen wil. Als geld en waardering voor het zelfde genot zorgen en er is geen geld om uit te delen, dan zal u wat scheutiger moeten zijn met complimentjes. Want daarmee zult u op eenzelfde manier als met geld op het genotcentrum van het brein inspelen en zo het gebrek aan een winstuitkering compenseren. Wees dus niet bevreesd. Want 2009 mag dan een jaar van recessie worden, als we het een sociaal aardig jaar maken dan zullen we het ongetwijfeld met zijn allen redden.
Lees ook:
> ING-topman Jan Hommen ontvangt in 2009 geen salaris
> Merrill Lynch CEO ziet af van bonus
> Bonussen voor bank-CEO's flink gestegen
> Bankiers Fortis ontvingen bonussen na nationalisatie
> Océ: beloningsbeleid topmanagement onder vuur
Opinie artikelen van Margriet Sitskoorn
Het bonusgevoel
Het lijkt logisch dat mensen de waarde van geld bepalen aan de hand van de hoeveelheid goederen die ze er voor kunnen kopen. In andere woorden, dat ze dus afgaan op de relatieve waarde en niet op de absolute waarde van geld. Lees verder
De impact van geld
Geld heeft een enorme uitwerking op onze hersenen en op ons gedrag. Dat dit voor harde cash opgaat, zal u waarschijnlijk niet verbazen. Maar een hint van geld of zelfs de onbewuste waarneming van geld zorgt er al voor dat mensen harder gaan werken of zich zelfstandiger gedragen. Lees verder
Effectieve reclame
Bedrijven besteden ter beïnvloeding van de verkoopcijfers kapitalen aan reclame. Via advertenties in bladen, tv- en radiospotjes, billboards en spandoeken, telefoontjes, promotie-artikelen en wat nog meer worden we voortdurend blootgesteld aan producten, in de hoop dat wij tot aanschaf worden verleid. Dat reclame soms heel effectief is blijkt uit talloze onderzoeken met als ultiem voorbeeld het Pepsi-paradox onderzoek. Lees verder
De waarde van lef
Onze wereld bestaat bij gratie van echte entrepreneurs. Hun creativiteit en ondernemingszin zijn de voedingsbodem voor werk en economische groei. Een kenmerk van entrepreneurschap is dat men risico durft te nemen, risico’s die anderen niet durven nemen. Maar het durven nemen van risico’s wordt niet altijd als iets positiefs gezien. Lees verder
Recessiemedicijn
De econoom Kenneth Arrow omschrijft vertrouwen als ‘een belangrijk smeermiddel van het sociale systeem’. Vertrouwen is noodzakelijk om menselijke interacties zowel op microniveau als op macroniveau goed te laten verlopen. Zonder vertrouwen geen goede relatie met je partner en kinderen en zonder vertrouwen geen goed draaiende economie. Lees verder
Het ultieme spel
Stelt u zich het volgende eens voor: uw compagnon mag een onverwachte meevaller van 50 duizend euro netto verdelen tussen u en zichzelf. Hij heeft de eenmalige macht van de verdeelsleutel maar u heeft het eenmalig veto- dan wel fiatrecht. Hij mag dus één keer een verdeling voorstellen en u wordt eenmalig in de gelegenheid gesteld om dat bod te accepteren dan wel te weigeren. Als u het bod weigert krijgt niemand iets en gaat het geld verloren. Als u het bod accepteert worden de voorgestelde bedragen aan beiden uitgekeerd. Uw compagnon stelt voor dat u 10 duizend euro krijgt en bedeelt zichzelf 40 duizend euro toe. Zou u het bod accepteren? Of laat u het aan u voorbij gaan? Lees verder
Het nut van meer macht
Het is verleidelijk om te denken dat wanneer je een leidinggevende positie bekleedt, het vooral komt omdat je over inherente leiderscapaciteiten beschikt. Je denkt misschien dat je goed kunt plannen, flexibel bent en cruciale dingen van futiliteiten kunt onderscheiden. Je beschikt dan ook over de verdere nodige vaardigheden om de doelen die je voor ogen hebt te realiseren. Lees verder
De smaak van duur is lekker
Wat bepaalt of u iets lekker vindt? Is dat de smaak van iets? Hoe het er uit ziet? Uw behoefte van het moment, of uw kennis over het product? Of hangt het af van uw verwachtingen?
Lees verder
Een foutloos bestaan
Wat zou u er voor over hebben om nooit meer een fout te maken? Om de garantie te hebben dat u steeds vóórdat u een fout maakt, wordt gewaarschuwd waardoor u uw gedrag kunt bijstellen en de bijna gemaakte fout kunt voorkomen? Veel? Lees dan vooral door, de mogelijkheid tot een foutloos bestaan is nabij. Lees verder
De geur van vertrouwen
Zou u mij geloven als ik zou vertellen dat er een geheim elixer bestaat waarmee u in één klap, of beter gezegd na één snufje, het vertrouwen dat uw klanten, medewerkers en concurrenten in u stellen kunt vergroten? Dat u met dit elixer de hersenen van de mensen om u heen zo sterk kunt manipuleren dat ze zomaar geld aan u willen geven? Ik weet, het klinkt ongeloofwaardig, maar het elixer bestaat. Lees verder
Meer opinie
Manager laat werknemers onderpresteren
Een huishouden runnen kunnen we allemaal, van financiën tot HR. Waarom geven managers hun werknemers dan maar zo’n beperkte taak?
Arbeidsmobiliteit anders in publieke en private sector
Er bestaat nog steeds een waterscheiding tussen overheid en bedrijfsleven als het gaat om arbeidsmobiliteit. Terwijl er juist grote behoefte is aan mensen die vertrouwd zijn met beide werelden.
Ronald Meijers: best practice is boerenbedrog
Leidinggevenden en consultants putten bewust uit zinloze middelen om mensen in het gareel te houden.
Opkomende economiën zijn kans voor overnamemarkt
De fusie- en overnamemarkt mag dan sinds het uitbreken van de financiële crisis onder druk staan, kansen zijn er zeker ook. En die komen steeds vaker uit de opkomende markten. Lees verder
Cloud computing: opmars of ondergang van bedrijven
Cloud computing kan de ondergang worden voor bedrijven, omdat het IT-vakgebied er nog niet klaar voor is.
Stewardess
De Nederlandse Corporate Governance Code verwacht van aandeelhouders in Nederlandse beursvennootschappen dat ze zich gedragen als een steward. In Engeland is daarvoor in 2010 zelfs speciaal een Stewardship Code gepubliceerd.
Overheden zitten klem tussen wil en wet
Overheden moeten klantgerichter werken, maar ze moeten tegelijkertijd recht doen aan procedures en wetten. Een spagaat, maar geen onmogelijke. Lees verder
Verduurzaming van commercieel vastgoed
Verduurzaming van vastgoed is dé manier om verhuur- en verkoopbaarheid van panden te verhogen. Het resultaat van investeringen wordt na een paar jaar zichtbaar, maar er is ook direct rendement. Lees verder
Gebruik ook die rechterhersenhelft eens cfo!
Cfo’s moeten zich bij herstructureringen ontpoppen tot partner in change van de ceo. Maar dan moeten ze wel werken aan hun blinde vlek: het ‘menselijke vlak.’ Lees verder
