De zoektocht naar zingeving

Auteur: Erik Robertson | 23-03-2009

Een goede coach kan je leven voorgoed veranderen, op manieren die je niet voor mogelijk had kunnen houden. Oude patronen vallen weg, schellen vallen van je ogen en er ontstaat zelfacceptatie, voorafgegaan door een intens, vreugdevol - soms pijnlijk - proces. Maar je haalt opeens resultaten die blijvende waardering oogsten.

Er kan ook een keerzijde zijn. Je geeft weerstand, je kunt je schaduwzijde tegenkomen en verborgen stukken tegenkomen, zoals dat heet; je verstand gaat alles doen om in het zadel te blijven, gedreven ga je al je energie stoppen in: ‘Ja, maar…’ In coachinggesprekken zijn er veel a-ha momenten, humor en lichtpunten en de eerdergenoemde frustraties, blokkades en moeilijkheden.

Wat betreft de zoektocht naar zingeving zijn er verschillende mogelijkheden:

•    De cliënt(e) is expliciet bezig met zingeving.
•    De cliënt(e) is daar niet expliciet voor gekomen, maar gaandeweg wordt duidelijk dat er wel degelijk aspecten van zingeving een rol spelen.
•    De cliënt(e) wil zeer beslist niet over zingeving praten en richt zich uitsluitend op lopende praktische zaken.

Zingevingsaspecten
Ogenschijnlijk gaat elke coachingsvraag in eerste instantie om praktische zaken. Keer op keer blijkt dat zingevingaspecten toch heel vaak onlosmakelijk zijn verbonden met coaching. Daarbij is het belangrijk duidelijk te maken dat met zingeving wordt bedoeld: dat waar je als mens zin en betekenis aan geeft. Er hoeft dus absoluut geen enkel religieus of spiritueel aspect aan te zitten, al kan dit natuurlijk wel het geval zijn.

We zijn allemaal op zoek naar geluk. In sommige gevallen speelt geld, aanzien en status een rol, maar het eindigt bij geluk. De meeste zakelijke opdrachtgevers komen naar een coach met een aantal heldere praktische doelen. Het heeft vaak te maken met het aansturen van je team, het halen van je targets, timemanagement of de balans tussen werk en privé.

Puzzelstukjes
Soms gaat het om het klaarstomen van mensen voor een hogere functie. Er is zelden of nooit sprake van een zingevingvraag. Maar bij een aantal mensen is het zingevingvraagstuk een belangrijk probleem; sterker nog, zodra de zingeving helder is vallen de andere leerdoelen als puzzelstukjes perfect op hun plaats.

Het is belangrijk te realiseren dat het mogelijk is een denkbeeldige lijn te trekken met coaching erboven en therapie eronder. Soms is die lijn recht, maar meestal zit er een slingerbeweging in en dan zit je soms boven en soms onder de lijn. Mede vanwege dit aspect is het uitermate belangrijk dat je een coach hebt die goed is opgeleid, academisch is geschoold en allerlei aanvullende gedragstherapeutische vaardigheden heeft geleerd.

Zonder werk
Wanneer het om zingeving gaat, is het ook nog eens handig als de coach thuis is in diverse filosofische, spirituele en religieuze stromingen. Wanneer je die criteria strikt zou aanhouden zou meer dan 75 procent van de Nederlandse coaches zonder werk zitten. En dat zou best een goede zaak zijn, al gun ik iedereen zijn werk en geluk.

Het beroep van coach zou eigenlijk een beschermd beroep moeten worden. Een manager die het managen zat is kan na een cursusje opeens coach worden. Alsof een ontsteking aan de wortelkanaal wordt behandeld door een tandarts die een weekendcursus heeft gedaan. Voor velen ligt het gevoel anders, maar een onbekwaam of slecht opgeleid coach kan veel psychische en emotionele schade aanrichten.

Ik heb alleen maar respect voor allen die op hun manier menen hun medemens van dienst denken te zijn. Maar dat neemt niet weg dat het hard nodig is om ook in coachingland het spreekwoordelijke kaf van het koren te scheiden.

Erik Robertson (1962) is coach, trainer, auteur en orthopedagoog. Zie ook www.corporatehealth.nl

Lees ook:
> Toon lef en verander je managementstijl
> Profiel van een goede manager
> Nieuwsgierig leiderschap
> Human capital: de kracht van menselijk kapitaal
> Misverstand tussen generaties