Laat de crisis gebeuren
Auteur: Hans Crooijmans | 13-03-2008
Beursindices over de hele wereld springen wild op en neer, een vat olie kost 110 dollar en de dollar was voor eurobezitters nog nooit zo goedkoop. Inflatie steekt de kop weer op. En het is niet meer de vraag óf er in de Verenigde Staten een recessie komt, maar wanneer.
Zelden zo'n enerverende tijd meegemaakt. De financiële nieuwszender Bloomberg - gelukkig ook in Moskou te ontvangen - levert in elk geval spannende televisie. Elk woord van Fed-voorzitter Ben Bernanke, ECB-president Jean-Claude Trichet of de Amerikaaanse minister van financiën Hank Paulson wordt op een goudschaaltje gewogen. Een Opec-bijeenkomst trekt bijna net zoveel publiciteit als in de jaren '70.
Wat het meest opvalt is dat met name in het land waar de vrije economische krachten - op papier - vrij spel hebben, de grootste inspanningen worden geleverd om het onvermijdelijke niet te laten gebeuren.
Ga maar na: sinds september vorig jaar heeft de Fed de officiële rente in de Verenigde Staten verlaagd van 5,25 tot 3 procent. En een nieuwe reductie met een half of driekwart procent is aanstaande. President Bush keert nog dit jaar 150 miljard dollar uit aan Amerikaanse huishoudens, opdat die toch maar vooral blijven spenderen. Politici en bankiers proberen dubieus gefinancierde obligatieverzekeraars als Ambac en MBIA met man en macht overeind te houden. Nadat de centrale banken eerder al voor vele tientallen miljarden liquiditeit in de van onderling wantrouwen vergeven bancaire kredietmarkt hadden gepompt, werd er deze week nog eens 200 miljard dollar tegenaan gegooid. Geld dat door commerciele banken opgenomen mag worden met veelal onverkoopbare mortgage backed securities als onderpand.
De reactie van financiële markten na elke noodmaatregel volgt hetzelfde euforische patroon: aandelenkoersen schieten omhoog, obligaties zakken als een pudding in. Althans, voor heel even. Want binnen een dag volgt doorgaans al de ontnuchtering. Ongetwijfeld vinden beleidsmakers nog wel enkele andere wapens in de strijd tegen de economische en financiële neergang. Maar, zoals hier overtuigend wordt beschreven: het zal op den duur niet uithalen.
Waarschijnlijk is alle lapwerk zelfs contraproductief. Het zou beter zijn een snelle en diepe crisis te accepteren, zodat de zwakke plekken in de economie en het financiële systeem worden gesaneerd in plaats van gecamoufleerd. Dat dit niet gebeurt is vanwege de angst dat, bijvoorbeeld, te grote groepen burgers nu zwaar getroffen zouden worden door de effecten van de Amerikaanse hypotheekcrisis. Maar dat die groep zo groot is en het financiële leed zo zwaar, komt juist doordat bankiers en burgers er kennelijk altijd op kunnen vertrouwen dat beleidsmakers hen uiteindelijk de hand boven zullen houden. Moral hazard, ja.
Ziedaar de vicieuze cirkel. En de reden dat we nog maandenlang spannende Bloomberg-televisie gaan beleven.
Opinie artikelen van Hans Crooijmans
Hegemonie Amerikaanse economie loopt onvermijdelijk ten einde
De hegemonie van de Verenigde Staten loopt onvermijdelijk ten einde. Optimisten prijzen de werklust, de hoge R&D-uitgaven en goede universiteiten van de Amerikanen. Maar de wereldmacht is verworden tot een reus met lemen voeten. Lees verder
Europese Unie is geen eenheid
De Russen verruilen wodka voor wijn. Bonanza voor de succesvolle wijnimporteur Dimitri Chitrov. Over de Europese Unie is hij sceptisch. "Ik begrijp het hele concept niet; bijzonder groot, enorm veel bureaucratie, ontelbare wetten en regels." Lees verder
Kranten krijgen het nog zwaarder
We moeten weg van print en overschakelen op internet, horen we uitgevers al jaren verkondigen. In professionele marktsegmenten blijkt dat over het algemeen een heel zinnige strategie, zoals concerns als Reed Elsevier en Wolters Kluwer bewijzen. Wetenschappers, juristen, accountants, belastingadviseurs, maar ook makelaars en autodealers; ze hebben hun vaktijdschriften massaal ingeruild voor online-abonnementen. Lees verder
Kenniseconomie of lagelonenland?
Wat moet Nederland zijn: een kenniseconomie of een lagelonenland? Ieder weldenkend mens, zal kiezen voor de eerste optie. Sinds jaar en dag is het vestigen en versterken van een op ‘hoogwaardige' productie en dienstverlening gestoelde economie een prioriteit van politiek, bedrijfsleven en vakbeweging. Lees verder
Dure olie heeft ook prettige kant
Meer dan 135 dollar werd deze week voor een vat olie betaald. Een prijsexplosie, heet zoiets. Want nog geen drie maanden geleden is pas de grens van 100 dollar overschreden. En precies een jaar geleden werd voor het eerst meer dan 70 dollar per barrel betaald. Kortom, olie doet de bijnaam van ‘zwart goud' weer alle eer aan. Lees verder
Nieuw Duits avontuur ING
Het is nog geen enkele buitenlandse bank gelukt, maar ING is bezig om een sterke marktpositie op te bouwen in Duitsland. De bankverzekeraar bezit er al de internetbank Diba en doet nu een verwoede poging om de hypotheekverstrekker Interhyp aan de haak te slaan. Lees verder
Nederland koploper onder euro-kneuzen
Ze ogen fraai, de economische groeicijfers waarmee Nederland ook over het eerste kwartaal kan pronken. Ruim beter bijvoorbeeld dan het Europese gemiddelde. En bemoedigend is ook dat het de belangrijkste handelspartner, Duitsland goed gaat. Lees verder
Particuliere belegger niet langer schlemiel
Het aantal Nederlanders dat het aandurft om zelf te beleggen nam sinds vorig jaar met zo'n 5 procent af. En de volhouders zijn alleen maar pessimistischer geworden over hun eigen financiële situatie, de vooruitzichten van de economie en het beursklimaat. Lees verder
Voedselcrisis? Geef kapitaal maar de schuld!
De sociaal-democraten in het Europees Parlement denken te weten wie er hoofdschuldig is aan de voedselcrisis die volgens de internationale organisaties inmiddels zo'n veertig landen treft. Dat zijn volgens hen banken en andere ‘casinokapitalisten' die fondsen op de markt hebben gebracht voor beleggingen in onder meer soja, rijst en graan. Lees verder
Bod Microsoft op Yahoo slaagt (nog) niet
Precies 33 dollar per aandeel oftewel de lieve som van 45 miljard dollar bood Microsoft voor Yahoo. Maar Jerry Yang, mede-oprichter en huidig CEO van het zoekmachinebedrijf, achtte dat ruim 10 procent te laag. Een boude bewering. Want nadat Microsoft het bod introk, straften beleggers de koers van Yahoo genadeloos af. Lees verder
Meer opinie
Manager laat werknemers onderpresteren
Een huishouden runnen kunnen we allemaal, van financiën tot HR. Waarom geven managers hun werknemers dan maar zo’n beperkte taak?
Arbeidsmobiliteit anders in publieke en private sector
Er bestaat nog steeds een waterscheiding tussen overheid en bedrijfsleven als het gaat om arbeidsmobiliteit. Terwijl er juist grote behoefte is aan mensen die vertrouwd zijn met beide werelden.
Ronald Meijers: best practice is boerenbedrog
Leidinggevenden en consultants putten bewust uit zinloze middelen om mensen in het gareel te houden.
Opkomende economiën zijn kans voor overnamemarkt
De fusie- en overnamemarkt mag dan sinds het uitbreken van de financiële crisis onder druk staan, kansen zijn er zeker ook. En die komen steeds vaker uit de opkomende markten. Lees verder
Cloud computing: opmars of ondergang van bedrijven
Cloud computing kan de ondergang worden voor bedrijven, omdat het IT-vakgebied er nog niet klaar voor is.
Stewardess
De Nederlandse Corporate Governance Code verwacht van aandeelhouders in Nederlandse beursvennootschappen dat ze zich gedragen als een steward. In Engeland is daarvoor in 2010 zelfs speciaal een Stewardship Code gepubliceerd.
Overheden zitten klem tussen wil en wet
Overheden moeten klantgerichter werken, maar ze moeten tegelijkertijd recht doen aan procedures en wetten. Een spagaat, maar geen onmogelijke. Lees verder
Verduurzaming van commercieel vastgoed
Verduurzaming van vastgoed is dé manier om verhuur- en verkoopbaarheid van panden te verhogen. Het resultaat van investeringen wordt na een paar jaar zichtbaar, maar er is ook direct rendement. Lees verder
Gebruik ook die rechterhersenhelft eens cfo!
Cfo’s moeten zich bij herstructureringen ontpoppen tot partner in change van de ceo. Maar dan moeten ze wel werken aan hun blinde vlek: het ‘menselijke vlak.’ Lees verder
