Ondraaglijke lichtheid Nederlandse student

Auteur: Mathijs Bouman | 06-06-2006

Ondraaglijke lichtheid Nederlandse student
In 2020 moet de helft van de Nederlandse werknemers een hbo- of universitaire opleiding hebben afgerond, vindt het kabinet. Dat is leuk voor middelmatige leerlingen die straks een stoere bul aan de wand kunnen spijkeren. Maar het is rampzalig voor de briljante student - en daarmee voor de Nederlandse economie.

Als het om hoger onderwijs gaat, loopt Nederland behoorlijk achter. Volgens cijfers van de OESO heeft ongeveer een kwart van de Nederlanders tussen 16 en 65 jaar hoger onderwijs gevolgd. Dat is minder dan in bijvoorbeeld België, Zweden, Denemarken of Noorwegen. Van de Amerikanen heeft bijna 40 procent een opleiding in het hoger onderwijs afgerond. En dat terwijl de Nederlandse economie het de komende jaren zal moeten hebben van hoog opgeleide kenniswerkers.

Productiewerk verhuist naar Oost-Europa en Azië, dus afgezien van niet exporteerbare diensten in sectoren als de schoonmaak en de zorg, zal er weinig vraag meer zijn naar laag opgeleide werknemers. De economische groei zal moeten komen uit kennisintensieve sectoren. Logisch dat het kabinet afgelopen vrijdag verklaarde er naar te zullen streven dat in 2020 de helft van de Nederlandse werknemers hoger opgeleid is. Meer hoger opgeleiden betekent in theorie meer werkgelegenheid en hogere economische groei. Bravo! Helaas werkt het niet zo simpel. Zomaar streven naar meer studenten, zonder een ingrijpende verandering van de wijze waarop het hoger onderwijs georganiseerd en gefinancierd is, werkt contraproductief. In plaats van te weinig goed opgeleide werknemers, krijg je dan te veel matig opgeleide werknemers. Of, zoals Joeri van den Steenhoven het op het weblog Kennisland.nl schrijft: 'Zonder extra maatregelen en fundamentele aanpassing van het hoger onderwijs kun je niet ongelimiteerd meer mensen toelaten.' Wat moet er dan wel gebeuren? Meer studenten is prima, zolang de briljante student maar niet kopje onder gaat in de middelmatigheid die zo'n volksuniversiteit onvermijdelijk met zich meebrengt. Er moet binnen het academische wereldje eerst een reservaat voor de zeer slimme student worden ingericht, voordat de poorten opengaan en hij/zij onder de voet wordt gelopen. Een topuniversiteit waar keiharde ingangseisen worden gesteld en alleen de briljante student welkom is. En dat lukt alleen als het huidige financieringsstelsel, waarbij universiteiten meer budget krijgen naarmate er meer studenten afstuderen, op de helling gaat. Beloning per afgestudeerde leidt onherroepelijk tot lage exameneisen en een zesjescultuur - zoals de econoom en voormalig staatssecretaris Rick van der Ploeg vorig jaar in een briljant stuk in NRC vaststelde. 'Universiteiten moeten geen sociale werkplaatsen voor minder begaafden zijn', schreef Van der Ploeg. Hoger onderwijs voor iedereen is een lofwaardig streven, maar het zou niet de beleidsprioriteit moeten zijn. Eerst moet het kabinet ruimte scheppen voor een Nederlandse topuniversiteit, die hoge ingangseisen stelt en niet op basis van kwantiteit maar kwaliteit wordt gefinancierd. Daar is de kenniseconomie pas echt bij gebaat

Wat vond u van het artikel? Stem / Waardeer:



Score 0 | 0 Waarderingen

Meer opinie