Auteur: Esther van Rijswijk | 19-03-2008
De kredietcrisis duurt nu al bijna 8 maanden, en nog steeds is niet duidelijk hoe diep de krach is. De Fed kan het niet alleen af, en schakelt de hulp van het publiek in. Wie betaalt de crisis?
Gisteren was er even ‘goed' nieuws': zakenbanken Lehman Brothers en Goldman Sachs kwamen met cijfers die minder slecht waren, dan werd gevreesd. En de Fed, het Amerikaanse stelsel van centrale banken, verlaagde de rente met de beloofde en omvangrijke 0,75 procentpunt in een nieuwe poging de Amerikaanse economie voor een duikvlucht te behoeden.
Maar daarmee zijn de problemen niet opgelost. Volgens de Amerikaanse minister van Financiën Henry Paulson is de Amerikaanse economie ‘sterk dalende'. Het woord recessie nam hij nog net niet in de mond, maar dat het eind van de krach nog niet in zicht is, is wel duidelijk.
Paulson heeft tot nu toe geen antwoord op de crisis. De 152 miljard dollar die de regering Bush begin dit jaar aan belastingkortingen uitdeelde, in de hoop de economie vlot te trekken, heeft tot op heden geen effect. Volgens Paulson worden de effecten van de belastingmaatregelen pas in het tweede en derde kwartaal van dit jaar zichtbaar.
Maar het is de vraag of zolang gewacht kan worden. De dollar bevindt zich nog net niet in een vrije val, maar dreigt steeds meer een speelbal van de financiële markten te worden. En de lange rente in Amerika is inmiddels lager dan de inflatie aldaar. Amerikanen die sparen, worden dus armer.
De combinatie van hoge inflatie in de VS, en een stilvallende economie is een nachtmerrie voor Fed-voorzitter Ben Bernanke. Als hij de rente verhoogt om de inflatie te bestrijden, knijpt hij de economie nog verder af. Verlaagt hij de rente in de hoop de economie aan te zwengelen, dan moedigt hij tegelijkertijd de al hoge inflatie verder aan.
Bovendien verliest het rentewapen zijn effectiviteit. Als marktpartijen niet geloven dat de Fed bereid is de inflatie te bestrijden, dan zullen ze simpelweg hogere vergoedingen eisen op leningen die ze verstrekken om die hoge inflatie te corrigeren. De lage - korte - rente van de Fed heeft dan weinig effect meer op de ‘echte' economie.
Bernanke kan het niet alleen af. Om de dollar te beschermen, of in elk geval voor een duikvlucht te behoeden, heeft de Fed hulp van andere centrale banken nodig. Die zouden met steunaankopen kunnen laten zien dat ze niet bereid zijn de dollar te laten duikelen.
En Bernanke heeft het publiek nodig. De Fed hield zakenbank Bear Stearns afgelopen weekeinde overeind door de risico's over te nemen en op de eigen balans te zetten. Daarmee zijn die risico's het eigendom geworden van het Amerikaanse publiek. In het verleden gebeurde dat alleen met commerciële banken, waar datzelfde publiek z'n rekeningen aanhoudt.
Wie betaalt de crisis? Zoveel is duidelijk: de aandeelhouders van Bear Stearns zijn hun geld kwijt, en ook andere beleggers zien hun vermogen slinken. Maar daarnaast het lijkt erop dat ook belastingbetalers hun deel moeten bijdragen, blijkbaar hoopt de Fed op die manier te voorkomen dat diezelfde belastingbetalers als burgers nog meer de dupe worden.
Staatssecretaris Jan Kees de Jager (CDA) van financiën gaat het omzeilen van de successiebelasting aanpakken. Dat werd tijd. Het Nederlandse erfrecht is vooral een leuke bron van inkomsten voor notarissen en fiscalisten. Jammer dat de verlaging van de tarieven alleen doorgaat als Jager ook slaagt in zijn missie. Lees verder
De sterke stijging van voedselprijzen leidt wereldwijd tot een steeds geweldadiger opstand onder de bevolking. In Haïti vielen doden, op de Philippijnen moeten boeren hun rijstvelden bewaken, en in in Jakarta staken de tempehverkopers. Oorzaak? De groeiende en vooral almaar rijker wordende wereldbevolking. Maar ook de concurrentie tussen motor en maag. Lees verder
Economie een saaie wetenschap? Welnee. Het wordt zelfs steeds leuker. Dankzij economen begrijpen we waarom online daters liegen, de rijken rijk zijn, en waarom we niet sparen voor ons pensioen. Nu de oplossingen nog. Lees verder
Het lukt de Fed niet deze kredietcrisis door te komen zonder de schuldigen de helpende hand te reiken. Dat betekent dat een grondige reiniging van de financiële markten er niet inzit, en dat brokkenmakers ook de volgende keer meer risico zullen nemen dan goed voor hen (en ons) is. Lees verder
VNO-NCW heeft de knuppel in het hoenderhok gegooid: het Nederlandse pensioenstelsel is te mooi om waar te zijn, zo stelt de werkgeversvereniging samen met een aantal collega-organisaties. Vooral voor oudere werknemers en gepensioneerden, kunnen ze daaraan toevoegen. Lees verder
Het gedonder rondom de woekerpolissen laat zien dat de Nederlandse aanpak om financiële producten ‘transparant' te maken, niet werkt. Accepteer dat een hypotheek of een beleggingsverzekering voor de gemiddelde consument niet te bevatten is, maar maximeer de toegestane kosten! En laat die financiële bijsluiter voortaan maar zitten. Lees verder
Ja, hoor, natuurlijk, kleine moeite. Nee, echt, dat vinden we helemaal niet erg, om de belastingaangifte nog een keertje te versturen. De Belastingdienst verspilt niet alleen de tijd van Nederlanders, maar ook hun belastingmoraal. Lees verder
Vrouwen moeten de vergrijzing betalen. Door meer kinderen te krijgen, en door meer te gaan werken, dat vindt althans het kabinet. Maar de Nederlandse vrouw is schizofreen als het om kinderen en werken gaat. Bovendien: meer kinderen lossen het probleem niet op. Vrouwen moeten om heel andere redenen meer aan de slag. Lees verder
De Fed verlaagde de afgelopen weken unverfroren de rente bij een voor recente tijden ongekend hoge inflatie. Vandaag is de ECB aan zet. Markten gaan er vanuit dat de Europese rente ongewijzigd blijft op 4 procent. Maar ook de Europese inflatie loopt op. Lees verder
Een huishouden runnen kunnen we allemaal, van financiën tot HR. Waarom geven managers hun werknemers dan maar zo’n beperkte taak?
Er bestaat nog steeds een waterscheiding tussen overheid en bedrijfsleven als het gaat om arbeidsmobiliteit. Terwijl er juist grote behoefte is aan mensen die vertrouwd zijn met beide werelden.
Leidinggevenden en consultants putten bewust uit zinloze middelen om mensen in het gareel te houden.
De fusie- en overnamemarkt mag dan sinds het uitbreken van de financiële crisis onder druk staan, kansen zijn er zeker ook. En die komen steeds vaker uit de opkomende markten. Lees verder
Cloud computing kan de ondergang worden voor bedrijven, omdat het IT-vakgebied er nog niet klaar voor is.
De Nederlandse Corporate Governance Code verwacht van aandeelhouders in Nederlandse beursvennootschappen dat ze zich gedragen als een steward. In Engeland is daarvoor in 2010 zelfs speciaal een Stewardship Code gepubliceerd.
Overheden moeten klantgerichter werken, maar ze moeten tegelijkertijd recht doen aan procedures en wetten. Een spagaat, maar geen onmogelijke. Lees verder
Verduurzaming van vastgoed is dé manier om verhuur- en verkoopbaarheid van panden te verhogen. Het resultaat van investeringen wordt na een paar jaar zichtbaar, maar er is ook direct rendement. Lees verder
Cfo’s moeten zich bij herstructureringen ontpoppen tot partner in change van de ceo. Maar dan moeten ze wel werken aan hun blinde vlek: het ‘menselijke vlak.’ Lees verder