Hoger loon? Graag, maar niet voor iedereen

Auteur: Hans Crooijmans | 18-08-2006

Hoger loon? Graag, maar niet voor iedereen
Nu de Nederlandse Economie zich ontpopt tot een van de sterktste groeiers van Europa, kondigen de vakbonden - heel voorspelbaar - hogere looneisen aan. Ze kijgen als vanouds bijval van Alfred Kleinknecht, hoogleraar economie en innovatie.

Loonmatiging is volgens Kleinknecht de weg van de minste weerstand. 'Het is gemakkelijker de vakbonden te overreden looneisen te matigen dan te concurreren op technologie, innovatie en productkwaliteit', legde hij deze week weer eens uit in de Volkskrant.

In theorie heeft Kleinkecht een punt. Hogere lonen zouden werkgevers moeten aanzetten om de productiviteit van hun werknemers te verhogen. De praktijk is weerbarstiger. Van 2000 tot en met 2003 stegen lonen en loonkosten in Nederland veel sneller dan in omringende landen. Maar het trieste gevolg van deze Kleinknecht-jaren was dat de economische neergang vervolgens nergens zo sterk was dan in Nederland, dat exporterende bedrijven marktaandeel verloren, en dat - door de koppeling van marktlonen aan overheidssalarissen en uitkeringen - de begrotingsuitgaven razendsnel stegen terwijl de inkomsten daalden. Alleen met impopulaire maatregelen voorkwam Balkenende II dat het tekort binnen de norm van het Stabiliteitspact (3 procent) bleef. Wat zijn de lessen? Een: de theorie van Kleinknecht is veel te algemeen. Er zijn zeker sectoren waar volop ruimte is voor innovatie en dus voor hogere productiviteit en hogere lonen. Denk aan: de ict of de metaalindustrie, maar ook in het bank- en verzekeringsbedrijf, waar grote efficiencyslagen worden gemaakt. Maar in veel andere instellingen, zoals verpleging, onderwijs en ambtenarij, wordt al jaren over productiviteitsverbetering gepraat, maar schort het aan (meetbare) resultaten. In Nederland is het de gewoonte dat de met belastingen en premies betaalde collectieve sector de loontrend in de marktsector keurig volgt. Alle reden dus om op te passen met dure cao-afspraken. Twee: pleitbezorgers van hogere lonen vergeten gemakshalve dat het gros van de cao-werknemers via 'automatische periodieken' er sowieso een paar procent per jaar bij krijgt. Ongeacht hun productiviteit of prestaties. Drie: het argument van vakbonden dat verloren koopkracht moet worden ingehaald, is dubieus. Wie automatische periodieken meerekent, ziet dat hij er de afgelopen magere jaren niet of nauwelijks op achteruit is gegaan. Trouwens, ik zou niet graag het leger werknemers de kost geven dat in 2004, 2005 en 2006 extra salaris kreeg, gewoon door hard werken en goede prestaties. O ja, nog een goede manier om meer loon binnen te halen: langer werken, meer uren maken. Maar gezien de trend naar deeltijdwerk en de afkeer van de 40-uurige werkweek, zijn de lonen in Nederland zo laag nog niet

Wat vond u van het artikel? Stem / Waardeer:



Score 0 | 0 Waarderingen

White collars working blue

Van knelpunt in uw operationeel proces naar meetbaar en blijvend resultaat? Kijk hoe First Consulting dit samen met uw medewerkers aanpakt. >> Bekijk filmpje

Meer opinie