Hoop is een strategie

Auteur: Andy Mosmans | 16-11-2009

Hoop is in. Dat heeft natuurlijk in negatieve zin te maken met de bange dagen waarin we leven. Maar zeker ook in positieve zin met de kracht van hoop. En is het niet zo dat het hele leven zich ongeveer afspeelt tussen hoop en vrees? Binnenkort verschijnt er bij uitgeverij Nieuw Amsterdam zelfs een heel boek over de hoop en de Volkskrant besteedt er een seminar aan.

Hoop speelt in veel godsdiensten een rol. In het christendom is hoop één van de drie christelijke deugden, naast geloof en liefde. Hoop wordt ook wel het anker van de ziel genoemd. Overigens niet in het Boeddhisme (dat ook geen godsdienst is en waar men ook niet uitgaat van een ziel), waar hoop juist samenhangt met angst en waar het juist de bedoeling is niets te hopen en te verlangen, maar gewoon te zijn en niet onzeker over het onzekere.

Doelen bereiken
Anderzijds laat hoop in meer praktische zin mensen werken om hun doelen te bereiken. In de gezondheidszorg blijkt dat hoop bijvoorbeeld helpt bij herstel. Hoop doet hier soms letterlijk leven. Hoop is een drijfveer. Hopen is doen. Hoop op een jonger uiterlijk doet dames L'Oreal aanschaffen, hoop op goede cijfers doet investeerders aandelen kopen op de beurs en hoop op een betere toekomst doet kiezers stemmen op een presidentskandidaat. ‘Hope is a strategy', proclameerde Obama zodoende terecht. Terwijl Hillary Clinton bekend stond als degene die het tegenovergestelde beweerde tegen generaal John Abizaid in relatie tot de strategie aangaande Irak.

Betekenis hoop
Wat is hoop eigenlijk en hoe kunnen leiders het mensen geven en het succes van hun organisaties ermee in goede banen leiden? We hopen allemaal. Maar hoe en waarom hopen we? In Van Dale lezen we dat hoop betekent: wensende verwachting. Hoop is dus zowel iets actiefs als passiefs. Verlangen naar iets. Hoop is niet hetzelfde als willen en verlangen, maar heeft er wel kenmerken van.

Onzekere verwachting
Hoop is de onzekere verwachting dat een bepaalde gewenste gebeurtenis zal plaatsvinden. Er zijn twee tegengestelden van hoop: wanhoop als de kans op de gewenste gebeurtenis verkeken lijkt, of vrees als de (onzekere) verwachting een ongewenste gebeurtenis betreft. Bij valse hoop is de verwachting geheel op fantasie gebaseerd of op een gebeurtenis met een verwaarloosbare kans van optreden. Wikipedia stelt dat hoop passief kan zijn, zoals een wens, maar ook actief.

Gewenste gebeurtenis
In het laatste geval wordt de kans op de gewenste gebeurtenis vergroot door persoonlijke inspanningen. Vergelijk dit bijvoorbeeld met een gevangene die voortdurend werkt aan zijn ontsnapping. Daartegenover staat dan de gevangene die alleen maar wenst vrij te zijn, en de gevangene die denkt nooit meer vrij te zullen komen.

Vertrouwen
Hoop ligt tussen weten en wensen in, maar is dus geen ‘wishful thinking'. Hoop heeft van doen met geloven dat iets kan gebeuren als je er maar hard genoeg voor werkt. Hoop heeft dus zeker ook met vertrouwen van doen. En dat is juist nu weer meer dan ooit nodig. In de financiële wereld, in het bedrijfsleven in het algemeen, in de economie, in de politiek, in leiders, in Europa en in elkaar.

Hoeveel hoop heeft u eigenlijk?

Lees ook:
> Bent u het vertrouwen waard?
> Biografie Andy Mosmans
> Obama revitaliseert Amerika
> Gezocht: leiders die kunnen communiceren en inspireren
> Welke weg te gaan in tijden van recessie?