Het Chinese jobhoppen

Auteur: Michiel Hulshof | 14-11-2008

Sinds twee maanden heeft Judy Zhu een nieuwe baan. Ze vertelt het als we aan een dampende Chinese hotpot zitten in een restaurant op de twintigste etage met uitzicht over Shanghai. Eerst werkte ze voor een onderdeel van de Amerikaanse supermarktketen Walmart, nu voor een Chinese branchegenoot.

"Ze hebben me gelokt met een hoger salaris", zegt ze terwijl ze visballetjes en groente in de hete soep gooit: "Nu blijkt dat ze een stuk minder betalen dan ze beloofd hebben. Misschien moet ik weer verder zoeken."

"Chinese plaag"
Het is een terugkerend onderwerp in gesprekken met ondernemers in China: jobhoppen. Als een Chinese werknemer ergens anders een paar tientjes per maand extra kan verdienen, dan stapt hij of zij op, zo luidt het vooroordeel. Ondernemers noemen het de ‘Chinese plaag' en klagen steen en been over het feit dat ze bijna continu op zoek zijn naar vervanging.

Opzeggen na het Chinese Nieuwjaar
Met name rondom het Chinese Nieuwjaar in februari hebben bedrijven het zwaar, zo hoorde ik van Jingyu, een Chinese die op de personeelsafdeling van een groot Europees chemieconcern werkt. "Zodra werknemers hun eindejaarsbonus hebben geïncasseerd, zeggen ze hun baan op", zo zegt ze: "Soms nog voordat ze iets anders hebben gevonden." De getallen zijn ontluisterend. Volgens een onderzoek van de Chinese banenwebsite ChinaHR.com bleek in 2007 dat maar liefst 38 procent van de geïnterviewde kantoormedewerkers aangaf sterk te overwegen na het Chinese Nieuwjaar voor een andere werkgever te gaan werken.

De loyaliteit ontbreekt niet, het salaris wel
Het is verleidelijk om mee te gaan in het idee van werkgevers dat Chinezen hyperindividualisten zijn, die geen enkele loyaliteit voelen naar hun baas en continu loeren op mogelijkheden om zoveel mogelijk geld uit hun carrière te persen. Maar is dat wel zo? Ik leg het Judy voor. "Nee", zegt ze verontwaardigd. "Ik houd er bijvoorbeeld helemaal niet van om van baan te wisselen. Hoe langer je ergens werkt, hoe beter je wordt in je werk en hoe gemakkelijk het loopt." Het probleem, vindt ze, ligt bij de werkgevers: "Die geven nooit een behoorlijke salarisverhoging. Ze huren liever steeds weer nieuwe goedkope krachten in."

Salarissen in China
Volgens het internationale HR-bedrijf Hewit Associates zijn de salarissen in China in 2006 en 2007 gestegen met respectievelijk 8,3 en 8,6 procent. Dat lijkt veel, maar in China is het maar net voldoende om de gevolgen van prijsinflatie te compenseren. Resultaat: slechts 46 procent van de Chinese werknemers zegt tevreden te zijn met zijn of haar beloning. De lage personeelskosten zijn voor veel westerse bedrijven een belangrijke reden om zich in China te vestigen. Een pas afgestudeerde van de universiteit verdient in China tussen de 250 en 400 euro per maand. Tegelijkertijd gaan de meeste managersfuncties nog altijd naar buitenlanders, die vaak een astronomisch salaris verdienen in vergelijking met de rest. Het is dus niet zo gek dat veel Chinezen ook wat meer willen.

Mogelijkheid tot scholing en perspectief
Het gaat ook niet alleen om een fatsoenlijk salaris en een flinke bonus. Maar ook de mogelijkheid tot het volgen van een opleiding en een aanlokkelijk carrièreperspectief. Zaken die bij veel bedrijven in China - zowel westers als Chinees - nog niet vanzelfsprekend zijn. Ook moet je niet te gierig overkomen op je werknemers. Dat zoiets in China niet vanzelfsprekend is, hoorde ik van een Nederlandse manager in Nanjing, die werkt voor een exclusief Europees merk sportauto's. Bij zijn aantreden ontdekte hij tot zijn grote verbazing dat de Chinese werknemers die een potentiële klant trakteerden op een uitgebreide lunch, zelf voor minder dan 2 euro in een nabijgelegen restaurant moesten gaan eten.

Trakteren
Hij heeft die regel meteen afgeschaft. Voortaan eten ze samen met de klant. Ook trakteert hij zijn werknemers op bloemen of andere cadeaus voor speciale gelegenheden. "Ik heb ervoor moeten vechten bij mijn Chinese baas", zegt hij. "Ik weet dat we de salarissen niet heel veel kunnen verhogen, maar als we ons personeel willen behouden moeten we ze wel een andere reden geven om te blijven."

Lees ook:
> Gelovige Chinezen
> Chinees zakendoen: karaokebars en gezelschapsdames
> Iedereen zijn eigen bedrijf
> Zijn de Chinezen wel te vertrouwen?
> Chinese overheid scherpt het visumbeleid aan