Edward Kean: ijsjager

Auteur: Gastauteurs | 11-11-2008

Edward Kean: ijsjager

Edward Kean heeft een heel bijzonder beroep: hij jaagt op ijsbergen. Het ijs wordt onder andere verwerkt in Iceberg Wodka.

Newfoundland
Of in Nederland echt elke vierkante meter bebouwd is, wil Edward Kean (50) weten. Hij is met zijn vrouw net gearriveerd in Amsterdam en verbaast zich over de drukte. Newfoundland, waar hij vandaan komt, is drie keer zo groot als Nederland en telt slechts vijfhonderdduizend inwoners. De bevolking leeft vooral van olie, visserij en het toerisme. Kean begon ooit ook in de visserij, maar ontdekte een veel leukere manier om zijn brood te verdienen: jagen op ijsbergen.

Inspiratie en start
De Newfoundlander is in Nederland om op de jaarlijkse Pinc-Conference te vertellen hoe hij er ieder jaar tussen eind april en begin augustus op uit trekt om zoveel mogelijk ijs te verzamelen. Dit ijs wordt vervolgens verwerkt in Iceberg wodka, rum, gin en water. Kean, die er wat minder ruig uitziet dan je zou verwachten bij iemand die ijsbergen bedwingt, is toevallig in het vak gerold. "Toen ik in de visserij werkte, hadden we in de zomer vaak problemen met het gekoeld houden van de vis. Als we in de buurt waren van een ijsberg, gingen we daar ijs halen. Met een kettingzaag braken we stukken af en legden die op de vis." Kean was niet de enige die het ijs gebruikte. Passerende vissers smolten het om er thee en koffie van te zetten, Japanners die op walvisjacht waren in het gebied gebruikten het als drinkwater. Dat er meer mogelijkheden waren met het ijs realiseerde Kean zich toen de Canadese overheid eind jaren zeventig zowel de gevangen vis als het ijs strenger ging controleren. "Uit onderzoek van de universiteit bleek toen dat ons ijs superschoon en puur is." Kean weet wel hoe dit komt. "De ijsbergen zijn ver voor de industriële revolutie, dus voor de vervuiling, ontstaan in het noorden van Groenland. De sneeuw bevroor en hoopte zich op achter de gletsjers. Sommige ijsbergen zijn vijftienduizend jaar oud." De uitkomsten van het onderzoek vielen samen met teruglopende inkomsten uit de visserij en Kean besloot het ijs commercieel te gaan verhandelen. Het idee leverde in eerste instantie wat lacherige reacties op, tot een aantal geldschieters wel brood zag in het idee. Zij richtten de Iceberg Wodka Corporation op. In 1994 ‘oogstte' Kean de eerste ijsschotsen speciaal voor de wodka. "De drank werd eerst alleen lokaal in Newfoundland verkocht, toen het daar aansloeg zijn we steeds meer gaan produceren." Nu worden er jaarlijks 250 duizend flessen Iceberg wodka gemaakt, te koop in onder andere Israël, Australië en Mexico. Interviewer en Pinc-organisator Peter van Lindonk vraagt zich af of er een smaakverschil is tussen Iceberg wodka en ander merken. Kean: "We vermengen de wodka met het allerbeste en schoonste water. Ik proef het verschil wel."
Verder wordt het ijswater toegevoegd aan gin en rum, en onder andere in Dubai zijn speciale acht dollar kostende flessen Iceberg water verkrijgbaar. En er zijn meer plannen met het Iceberg water: er zouden ook make-upremover en babyvoeding van gemaakt kunnen worden.

Hoge investeringen
Kean was niet de enige die door had dat met de ijsbergen geld viel te verdienen. Er waren begin jaren tachtig nog zo'n acht bedrijven die wilden gaan jagen op het ijs, maar geen van alle heeft het gered. Het is moeilijk om geld te verdienen met het ijs, vertelt hij.


Snoeiharde rockmuziek wil nog wel eens helpen om de ijsmassa te laten breken


"Het werk is fysiek zwaar, gevaarlijk en je moet veel investeren in goede apparatuur." Ook moet hij in een paar maanden tijd voldoende verdienen om de winter mee door te komen. In dat seizoen kan er niet op de ijsbergen worden gejaagd en werkt Kean aan zijn boten. "Ook ontwikkelen we nieuwe technieken voor de jacht." Tijdens het oogstseizoen werkt Kean twaalf tot vijftien uur per dag. Met een bemanning van zeven mensen zijn ze gemiddeld drie weken van huis. Op Keans schip bevinden zich zes tanks waar het ijs - dat direct wordt gesmolten, anders kan het niet worden vervoerd - in kan worden vervoerd. Toen Kean net begon met het oogsten van ijs, werkten hij en zijn bemanning veel met hun handen. "Het werk was veel zwaarder en we haalden minder ijs op.

Gevaarlijk werk
Nu vangen we het ijs met netten en tillen het eerst op kleinere schepen." In de zomer breken er door de hogere temperatuur meestal vanzelf stukken van de ijsberg, maar als dat niet zo is gebruiken Kean en zijn bemanning wel eens een pistool. De geluidsgolven van de afgeschoten kogel zorgen ervoor dat er stukken afbreken. Ook het afspelen van snoeiharde rockmuziek wil nog wel eens helpen om de ijsmassa te laten breken en soms worden er lasso's gebruikt om ijsschotsen los te krijgen. Omdat het grootste deel van een ijsberg zich onder water bevindt, weet niemand waar de berg begint en eindigt. Dat maakt het werk gevaarlijk. "Daarnaast draaien en bewegen ijsbergen constant, waardoor ze ineens tegen de boot kunnen botsen", zegt Kean. Echte ongelukken hebben zich nog nooit voorgedaan, al heeft hij ‘m wel eens geknepen. "Een ijsberg kan onverwacht in tweeën breken. Dat is vooral gevaarlijk voor de kleinere boten waarmee we de ijsbrokken vervoeren. We moeten elkaar dus constant in de gaten houden."

Geen vetpot

Kean kan goed leven van de opbrengsten van het ijs, maar het is geen vetpot, zegt hij. Hij vierde onlangs zijn vijftigste verjaardag, maar verwacht nog wel even door te kunnen gaan met dit werk. En als het fysiek te zwaar wordt, kan hij altijd nog actief worden in het toerisme. Want toeristen gaan graag mee op excursie met Kean, ze vinden het prachtig om een ijsberg te zien. Ook wordt hij regelmatig vergezeld door filmploegen die documentaires maken over zijn werk.

" In een goed jaar halen we zo'n drieduizend ton ijs binnen"

In een tijd waarin global warming en smeltende poolkappen een hot item zijn, ligt de vraag voor de hand hoe verantwoord het werk van Kean is. "Een ijsberg weegt gemiddeld een miljoen ton, in een goed jaar halen we drieduizend ton ijs binnen. Dat is zo weinig vergeleken bij de grootte van de ijsberg dat het geen gevolgen heeft." Alle ophef rondom de opwarming van de aarde vindt hij bovendien erg overdreven. "In Newfoundland worden de winters steeds kouder." De film van Al Gore heeft hij ook gezien, maar die zit vol onjuistheden, meent hij. "De universiteit in Newfoundland heeft de klimaatverandering ook onderzocht en de opwarming van de aarde is gedeeltelijk cyclisch." Als interviewer Peter van Lindonk hem ten slotte vraagt of hij een boodschap heeft, moet hij daar lang over nadenken. "Je leeft langer wanneer je Iceberg water drinkt."

IJsbergen
IJsbergen ontstaan door afbrekende gletsjers en kunnen onder invloed van regen, zon, wind en golven allerlei vormen aannemen. Als de onderkant smelt, worden ze topzwaar en kan de ijsberg omvallen. Omdat ijs iets lichter is dan water blijft een deel van de ijsberg drijven, het grootste stuk bevindt zich onder water. Daardoor is het moeilijk inschatten hoe groot een ijsberg precies is. IJsbergen drijven in de zomermaanden naar het zuiden en smelten dan langzaam.

Lees ook:
> Lessen in ontwikkeling
> Olievoorraad onder Noordpool 90 miljard vaten groot
> Ondernemingen niet klaar voor klimaatverandering

Wat vond u van het artikel? Stem / Waardeer:



Score 0 | 0 Waarderingen

Meer opinie