Innovatie, loyaliteit en topmanagement

Auteur: Ronald Meijers | 16-09-2008

We moeten ophouden 38 jaar bij één bedrijf als ‘uitzonderlijk loyaal' te betitelen en het gebrek aan innovatie te wijten aan ondermaatse overheidsinvesteringen in R&D.

Het blijft mij verbazen hoe grote groepen weldenkende mensen met groot gemak het slachtoffer worden van waandenkbeelden.
Haico Meijerink (directeur Marketing & Sales Wolters Kluwer) interviewt Peter de Wit, President-Directeur van Shell Nederland en vraagt zonder blikken of blozen (en kennelijk zonder protest van Peter de Wit): ‘Uw carrière van bijna 38 jaar heeft u voor het grootste deel bij Shell doorgebracht (..). Wat veroorzaakt nou die uitzonderlijke loyaliteit?'

Correlatie extern topmanagement en lange termijn succes
Let op het woord uitzonderlijk. We denken sinds de introductie van de ‘BV Ik' in de jaren '90 en masse dat ‘life time employment' uit is. Nee, een beetje werkondernemer ziet een bedrijf als ‘sapmachine' (zie Johan Schaberg in NRC van zaterdag 13 juni) waar hij een optimaal rendement aan onttrekt alvorens zich te spoeden richting volgende carrièrestap.
En dat terwijl bijvoorbeeld een serieus te nemen management onderzoeker als Jim Collins heeft aangetoond dat er een negatieve correlatie bestaat tussen het aantrekken van extern topmanagement en lange termijn succes van een onderneming. En dat terwijl vrijwel alle talentintensieve organisaties worstelen met ‘retentie'.
En dat terwijl ‘duurzaamheid' een strategische uitdaging van formaat is. Geen wonder!

Econoom Sylvester Eijffinger maakt zich zorgen over de concurrentiekracht van Nederland en denkt dat innovatie de oplossing is. Maar dan moet de overheid wel 3-4% -in plaats van de huidige 1,5%- van ons bbp (bruto binnenlands product) in R&D investeren, net als erkende (...) hoogpresteerders als Finland & de VS. Voorwaar een veelgehoorde oproep, ook binnen grote ondernemingen.

Innovatievermogen
Het lijkt logisch, maar is het dat ook? De conclusie van onderzoek naar innovatievermogen (bijvoorbeeld van Accenture en ons eigen EIM uit Zoetermeer) luidt meestal dat de regeldruk te hoog en de tolerantie voor risico te laag is. Wolters Kluwer is een bekend voorbeeld van een organisatie die ter meerdere eer en glorie van de beurs (zoals bekend het domein van de aandeelhoppers, niet van de aandeelhouders) het ondernemerschap uitbesteedde: mensen met een goed idee lieten ze vertrekken en mocht het idee werken dan acquireerden ze vervolgens de bloeiende onderneming. ‘Kralen rijgen', noemde topman Cor Brakel dat.

Vijf voorwaarden voor innovatie
Volgens de oprichters van NL Unlimited is het hebben van een smal budget juist een van de vijf voorwaarden voor innovatie, naast sexy marketing, snelle uitvoering, separate units (eigenaarschap) en natuurlijk een echt slim idee. Gelukkig bestaat brede consensus over de verstikkende werking van te veel regels; maar je moet ons eens horen gillen om wetgeving zodra banken creatief gaan boekhouden!

Lange termijn succes afhankelijk van loyaliteit
Blijft de vraag wat loyaliteit met innovatie te maken heeft. Sociale eenheden, of het nu landen zijn of gezichtsbepalende bedrijven, zijn voor hun lange termijn succes afhankelijk van loyale leden, die zó betrokken zijn bij het wel en wee van hun eenheid dat ze bereid zijn hun loopbaan op het spel te zetten om hun rebelse plannen uit te voeren. Ondanks een gebrek aan middelen. En ook al heeft de regering of het topmanagement er niet om gevraagd.

Ronald Meijers is Co-Chairman Executive Board van Krauthammer International en interviewer voor Management Scope.

Lees ook:
> Biografie Ronald Meijers
> Dossier innovatie
> Impuls voor innovatie
> Minister Economische zaken remt innovatie
> Topbestuurder heeft nauwelijks binding met bedrijf

Interviews door Ronald Meijers:
> 360 graden beoordeling Roger Dassen, bestuursvoorzitter Deloitte
> 360 graden beoordeling Michiel van Roozendaal (NS) en Paul van Roozendaal (CSC)
> Interview met Hans Vijlbrief, directeur-generaal Economische Politiek