Vliegende wissels goed voor topteams

Auteur: Bim Bensdorp | 13-08-2008

Wisselingen in de samenstelling van de raad van bestuur zijn vaak al aan de orde terwijl de afzonderlijke leden op hun eigen terrein nog naar behoren functioneren.

Massa's boeken en artikelen worden er geschreven over leiderschap en seminars over het onderwerp trekken volle zalen. Daarin staat vrijwel altijd persoonlijk leiderschap centraal: waaraan moet hij of zij voldoen om als leider succesvol te zijn? Toch worden ondernemingen vrijwel nooit geleid door een enkele persoon maar door een collectief: een raad van bestuur, directie of managementteam. Meer aandacht voor de eisen die aan een leiderschapsteam gesteld moeten worden is dan ook op zijn plaats.

Natuurlijk staat de bestuurs- of directievoorzitter het meest in de schijnwerpers. Deze vormt het boegbeeld van de onderneming en is de belangrijkste woordvoerder daarvan naar de buitenwereld. Maar naar de eigen organisatie speelt leiding als gemeenschappelijke actie van de gehele raad van bestuur een veel grotere rol. Dat geldt zeker binnen de Nederlandse bedrijfsverhoudingen, waarin de hoogste man of vrouw vooral acteert als primus inter pares.
Bij de beoordeling van een leiderschapsteam kijk je vooral naar de opstelling daarvan en de rollen die daarbinnen vervuld moeten worden. Is er voldoende balans tussen ondernemers, veranderaars, behoudende of meer bezonnen figuren? Wordt jonger en wars van de heersende logica in toom gehouden door wijsheid en ervaring? Hebben we behoefte aan succesvolle saneerders of juist creatieve bouwers? Natuurlijk zal er in het team sprake moeten zijn van chemie tussen de leden onderling. Maar de belangrijkste eis die je aan een leiderschapsteam kunt stellen is, of dit een juiste afspiegeling vormt van de specifieke uitdagingen waarvoor de onderneming staat. Een onderneming die zich in een consolidatiefase bevindt, vraagt nu eenmaal om andere mensen in de top dan wanneer een onderneming door een turbulente fase gaat van verandering en vernieuwing. Aan een onderneming die sterk internationaal expandeert zal je bij voorkeur leiding willen laten geven door mensen met verschillende nationaliteiten of werkervaringen over de grens.

Omdat aard en omvang van de uitdagingen steeds sneller veranderen, zijn wisselingen in de samenstelling van het topteam eerder aan de orde, ook al zou ieder afzonderlijk lid daarvan op eigen terrein naar behoren functioneren en nog lang niet toe zijn aan zijn pensioen. De continuïteit van onderneming wordt door ‘vliegende wissels' in de top niet bedreigd maar eerder bevorderd.