Markt werkt wel, maar bestuurders niet

Auteur: Esther van Rijswijk | 02-08-2007

Markt werkt wel, maar bestuurders niet
De invoering van marktwerking is in veel sectoren het afgelopen decennium zo stuntelig verlopen, dat tegenstanders van de markt nu met succes hun gelijk opeisen en marktwerking proberen terug te draaien. Niet doen!

De meegezeulde literatuur over het onderwerp ligt nog op de stapel ‘ooit te lezen', als zich onverwacht een busritje aankondigt van Den Bosch naar Cromvoirt, een gehucht achter Vught. Dat ritje laat haarfijn zien hoe marktwerking door bestuurders om zeep wordt geholpen.

De problemen beginnen bij het busloket op het station van Den Bosch. De dienstdoende loketmedewerkster kan niet vinden of en hoe laat er een bus naar Cromvoirt gaat. Sterker nog, Cromvoirt komt helemaal niet op haar lijst van bestemmingen voor. Na enkele minuten weet haar collega echter te melden dat er een buurtbus gaat - ‘oh, vandaar', verzucht de vrouw achter het loket. Haar collega wijst naar buiten, waar de betreffende bus net weg rijdt. ‘De volgende gaat over een uur', zegt hij. Nog vrolijk genoeg wordt er besloten dat uur dan maar nuttigend te besteden. Er wordt een strippenkaart gekocht, en een uur later melden de volhardende reizigers zich bij een klein busje. Daar blijkt de strippenkaart niet bruikbaar. ‘Dat hadden ze u bij het loket moeten vertellen,' zegt de chauffeur. Op de verontwaardigde reactie - ‘hoezo accepteert u geen strippenkaart?!'- antwoord hij dat het door ‘de' marktwerking komt. ‘Wij maken geen deel uit van het netwerk. Wij zijn vrijwilligers en krijgen alleen wat ondersteuning vanuit de provincie en vanuit Arriva,' zegt hij.

Arriva, de partij die uiteindelijk de onbeschrijflijk slecht verlopen aanbestedingsprocedure in Brabant won, wordt geacht de buurtbussen te helpen met kapotte busjes, tanken en de dienstregeling, ‘maar dat loopt de laatste tijd niet zo soepel,' aldus de chauffeur. De chauffeur is in de zeventig. Hij rijdt slechts één keer per week de route van Den Bosch naar Liempde, zo meldt hij. Een onrendabele route, blijkbaar, die langs kleine dorpen gaat als Cromvoirt, Esch en Liempde. Het ontbreekt deze chauffeur duidelijk aan routine. Hij rijdt twee keer door rood en scheurt te hard door de polder naar Cromvoirt, onderwijl klagend over de markt. Voorzichtig opperen dat het misschien niet aan marktwerking an sich ligt, maar aan een slechte invulling ervan, wordt door de chauffeur en de inmiddels ingestapte medepassagiers weggewuifd.

Brabant ligt vol met dorpen als Cromvoirt, Boxtel en Liempde. Dorpen waar commerciële partijen hun bussen niet langs willen laten rijden. En dus verzorgen 52 buurtbusverenigingen circa 70 buurtbuslijnen. Daarbij zijn 1400 vrijwilligers betrokken die voorzien in 20 procent van het lijngebonden openbaar vervoer in het bevoegdheidsgebied van de Provincie. Nergens in Nederland rijden zoveel buurtbussen als in Brabant, meldt de website van de Provincie trots. Sterker nog: ‘Ze bieden met de vrijwilligers achter het stuur invulling aan een sociale behoefte. Met de buurtbus is het openbaar vervoer in de landelijke gebieden haalbaar, betaalbaar én gezellig.'Wat een gewauwel. Het ritje met deze zeer bejaarde vrijwilliger is levensgevaarlijk en volstrekt belachelijk.

De provincie in Noord Brabant heeft niet alleen een zooitje gemaakt van de aanbestedingsprocedures - die vorig jaar over gedaan moesten worden vanwege een ‘rekenfout' - maar verzaken ook hun plicht door de onrendabele routes over te laten aan vrijwilligers. Toen er inmiddels bijna 15 jaar geleden voor het eerst werd nagedacht over marktwerking in het openbaar vervoer, was het voor elke econoom onmiddellijk duidelijk dat er een goede regeling moest komen voor de onrendabele lijnen. De hele boel uitbesteden aan vrijwilligers is niet bepaald een goede oplossing, hooguit een goedkope. Door dit soort gedonder van bestuurders roept een steeds groter publiek dat marktwerking niet werkt. Zonde.

Wat vond u van het artikel? Stem / Waardeer:



Score 0 | 0 Waarderingen

White collars working blue

Van knelpunt in uw operationeel proces naar meetbaar en blijvend resultaat? Kijk hoe First Consulting dit samen met uw medewerkers aanpakt. >> Bekijk filmpje

Meer opinie