Moderne Wijn

Auteur: Ivo Weyel | 12-08-2008

Europese wijnen hebben het moeilijk. De concurrentie van zogenaamde ‘nieuwe' wijnlanden als Zuid-Afrika, Chili, Argentinië en Australië speelt ze parten. Frankrijk steekt vooralsnog de kop in het zand, een duidelijk voorbeeld van de wet van de remmende voorsprong. Vooral Spanje is tot de aanval overgegaan.

"Mooie wijn maken is niet meer genoeg; tegenwoordig moet je rond je product een duidelijk herkenbaar imago creëren", zegt Alejandro Aznar, woordvoerder van het Spaanse wijnhuis Marqués de Riscal. Het beste voorbeeld hiervan lag binnen handbereik, een uur rijden vanuit het wijngebied: het ingeslapen en onbekende provinciestadje Bilbao dat door de bouw van Frank Gehry's museum plotsklaps wereldberoemd werd en als gevolg een ongekende economische groei doormaakte. Als een gebouw zo spraakmakend kan zijn, waarom dan niet hetzelfde doen voor de wijn? De wijnen in de Rioja-streek bezitten geen prachtige, antieke kastelen zoals in Frankrijk, dus ontstond het idee om moderne wijnkastelen te bouwen.

Marqués de Riscal engageerde hiervoor dezelfde Frank Gehry die er midden tussen de wijnranken een futuristisch wijngoed annex hotel neerzette, met een golvend dak van allerlei losse titanium panelen die als linten in de wind lijken te waaien. Ze zijn paars, roze, goud en rood en vertegenwoordigen de kleuren van de druiven. Binnen is wijnrood de voornaamste kleur (zelfs sommelier Marta Sáenz heeft rood haar), er is een spa waar wijn het hoofdbestanddeel vormt (wijnpakkingen, scrubs van druivenpitten), en voor het restaurant engageerde men Francis Paniego die als eerste chef in de Rioja-streek met een Michelinster werd gelauwerd. De suites (kamers heeft het hotel niet) beginnen bij 400 euro per nacht. Tot nu toe kwam er niemand naar dit doodstille dorpje, en had nauwelijks iemand gehoord van de Marqués de Riscal wijnen. Nu is het hotel al maanden van tevoren volgeboekt en wordt het gebouw bejubeld in de wereldpers. Of dat jubelen terecht is, behoeft een voetnoot. Want beginnerproblemen genoeg in het hotel. In het grote gebaar is Gehry de kleine dingen hier en daar vergeten: haakjes om je badjas op te hangen en een plankje voor je toiletspullen ontbreken, de minibar maakt het geluid van een opstijgende jumbojet, het personeel weet ook niet hoe de verwarming in de kamer aan en uit gaat en pas het derde kamermeisje wist te vertellen hoe ik toch in godsnaam de gordijnen moest sluiten (elektrisch, want met de hand gaat het niet). Überhaupt je kamer terugvinden is nogal een probleem omdat de plattegrond van het hotel minstens zo ingewikkeld is als de buitenkant. Met mijn totale gebrek aan richtingsgevoel leidde dit na het diner (okay, ik geef het toe, met nogal wat glaasjes wijn) tot compleet verdwalen. Maar ook na het ontbijt ging het mis. Het hotel heeft zestig miljoen euro gekost, maar het lijkt zich al dubbel en dwars terug te verdienen. De opzet is geslaagd: Marqués de Riscal staat op de kaart. En, drukte men mij op het hart: er komen andere minibars, haakjes en plankjes zijn in aantocht, alsmede bewegwijzering naar de kamers.

Helemaal opzienbarend is het feit dat omliggende wijnhuizen hetzelfde doen. Sir Norman Foster bouwt een architectonisch hoogstandje voor Bodegas Parxet, Richard Rogers voor Protos, Rafael Moneo bouwt een zen-achtig gebouw in opdracht van Julian Chivite, Santiago Calatrava's gigantische, kathedraalachtige gebouw met een tweehonderd meter lang golvend dak voor Ysios staat al, en ook het spectaculaire ontwerp van Zaha Hadid voor López de Heredia (een stalen en glazen gebouw in de vorm van een decanteerfles) trekt al massa's belangstellenden. Voorheen waren bezoekers nauwelijks welkom bij de Rioja-wijnen, eenvoudig omdat er geen accommodatie bestond. En nu hebben alle genoemde gebouwen uitgebreide bezoekerscentra, restaurants, slaapaccommodaties, winkels, wijnmusea, spectaculaire -door beroemde lichtkunstenaars als Ingo Maurer verlichte- en geheel gemoderniseerde wijnkelders, spa's en wat dies meer zij. Hopelijk vergaat het de combinatie architectuur en wijn wel beter dan die van architectuur en kunst: bezoekers van het Bilbaomuseum vergapen zich massaal aan het gebouw maar kijken nauwelijks naar de kunst. Hier zou dat echt doodzonde zijn van de heerlijke Rioja's.