Auteur: Hans Crooijmans | 27-07-2007
Kwartaalcijfers zeggen in de regel weinig over ontwikkelingen op lange termijn. Toch geven de resultaten die Shell en ExxonMobil gisteren publiceerden een belangrijke boodschap voor politieke beleidsmakers: begin nou eindelijk eens werk te maken van de bouw van nieuwe kerncentrales. Ook en vooral in Nederland.
Want hoewel de winsten van beide energiegiganten opnieuw onvoorstelbaar hoog waren, ze kampen met hetzelfde structurele probleem: stagnerende productie van olie en gas. Shell pompte in het tweede kwartaal zo'n 3,18 miljoen vaten per dag op, ExxonMobil bijna een miljoen meer. Voor zowel de een als de ander was dat minder dan in dezelfde periode vorig jaar.
Vanouds zijn het meestal politiek geweld (Shell in Nigeria), milieuperikelen (Exxon in Alaska) of natuurrampen (orkaan Katrina) die de grote energieconcerns dwarszitten. Maar de laatste tijd is er een andere cruciale factor die een rem zet op hun productie. Grote, nieuwe te exploreren olie- en gasvelden blijken in toenemende mate in onherbergzame, lastig toegankelijke gebieden te liggen. De winning van het spul vergt steeds meer geld, tijd, technologie en moeite. Zo kost het een godsvermogen om in het kilometersdiepe water van de Golf van Mexico te boren. De kostprijs van een vat olie dat uit Canadese teerzanden wordt getrokken stijgt aanzienlijk. De kosten die Shell maakte voor het veelbesproken project Sachalin-2 bedragen ruim 20 miljard dollar, het dubbele van wat aanvankelijk was begroot. Ook de exploitanten in de Siberische toendra of in de bevroren Barentszee komen erachter dat de natuur zijn rijkdom alleen tegen een hoge prijs weggeeft. De tijd is voorbij dat je ergens een buis in de grond sloeg en dat de olie vervolgens omhoog spoot, zoals op tal van plaatsen in het Midden-Oosten. Trouwens, in Nederland wordt het eveneens lastiger - en duurder - aardgas op te pompen. De druk in de bel bij Slochteren neemt af. Exploitatie van kleinere velden, nodig om het grote veld onder druk te houden, is door oliemaatschappijen de afgelopen jaren vanwege te hoge kosten genegeerd.
De wereldvoorraden olie en gas zijn nog lang niet uitgeput, predikers van peak oil zijn waarschijnlijk te pessimistisch. Toch is de les is dat er meer alternatieven gevonden moeten worden om te voldoen aan de groeiende wereldvraag naar energie. De economische ontwikkeling van China en India laat zich niet meer keren. Wind en zon zullen de benodigde hoeveelheid energie niet leveren. Nog zotter is het om, zoals in Amerika op grote schaal gebeurt, biobrandstof te propageren. Dat leidt namelijk vooral tot voedselschaarste en roofbouw op het milieu.
Veel beter is het natuurlijk om als de weerlicht meer onderzoeksgeld en investeringen in kernenergie te steken. Maar ja, in grote delen van de wereld is het al taboe om daarover te spreken. Af en te ziet iemand eindelijk het licht. In Nederland zette Hans Wijers als minister van Economische Zaken elf jaar geleden nog het Programma voor de Instandhouding van Nucleaire Kennis (PINK) stop. Als hoogste baas van Akzo Nobel, een van 's lands grootste energieverbruikers, heeft hij daar allang spijt van. De vraag is alleen of Wijers de bouw van een of meerdere nieuwe centrales nog ooit meemaakt. Want nergens kunnen tegenstanders grote projecten langer traineren als in Nederland, zo tonen de ervaringen met de Tweede Maasvlakte en autoweg A4 aan.
De hegemonie van de Verenigde Staten loopt onvermijdelijk ten einde. Optimisten prijzen de werklust, de hoge R&D-uitgaven en goede universiteiten van de Amerikanen. Maar de wereldmacht is verworden tot een reus met lemen voeten. Lees verder
De Russen verruilen wodka voor wijn. Bonanza voor de succesvolle wijnimporteur Dimitri Chitrov. Over de Europese Unie is hij sceptisch. "Ik begrijp het hele concept niet; bijzonder groot, enorm veel bureaucratie, ontelbare wetten en regels." Lees verder
We moeten weg van print en overschakelen op internet, horen we uitgevers al jaren verkondigen. In professionele marktsegmenten blijkt dat over het algemeen een heel zinnige strategie, zoals concerns als Reed Elsevier en Wolters Kluwer bewijzen. Wetenschappers, juristen, accountants, belastingadviseurs, maar ook makelaars en autodealers; ze hebben hun vaktijdschriften massaal ingeruild voor online-abonnementen. Lees verder
Wat moet Nederland zijn: een kenniseconomie of een lagelonenland? Ieder weldenkend mens, zal kiezen voor de eerste optie. Sinds jaar en dag is het vestigen en versterken van een op ‘hoogwaardige' productie en dienstverlening gestoelde economie een prioriteit van politiek, bedrijfsleven en vakbeweging. Lees verder
Meer dan 135 dollar werd deze week voor een vat olie betaald. Een prijsexplosie, heet zoiets. Want nog geen drie maanden geleden is pas de grens van 100 dollar overschreden. En precies een jaar geleden werd voor het eerst meer dan 70 dollar per barrel betaald. Kortom, olie doet de bijnaam van ‘zwart goud' weer alle eer aan. Lees verder
Het is nog geen enkele buitenlandse bank gelukt, maar ING is bezig om een sterke marktpositie op te bouwen in Duitsland. De bankverzekeraar bezit er al de internetbank Diba en doet nu een verwoede poging om de hypotheekverstrekker Interhyp aan de haak te slaan. Lees verder
Ze ogen fraai, de economische groeicijfers waarmee Nederland ook over het eerste kwartaal kan pronken. Ruim beter bijvoorbeeld dan het Europese gemiddelde. En bemoedigend is ook dat het de belangrijkste handelspartner, Duitsland goed gaat. Lees verder
Het aantal Nederlanders dat het aandurft om zelf te beleggen nam sinds vorig jaar met zo'n 5 procent af. En de volhouders zijn alleen maar pessimistischer geworden over hun eigen financiële situatie, de vooruitzichten van de economie en het beursklimaat. Lees verder
De sociaal-democraten in het Europees Parlement denken te weten wie er hoofdschuldig is aan de voedselcrisis die volgens de internationale organisaties inmiddels zo'n veertig landen treft. Dat zijn volgens hen banken en andere ‘casinokapitalisten' die fondsen op de markt hebben gebracht voor beleggingen in onder meer soja, rijst en graan. Lees verder
Precies 33 dollar per aandeel oftewel de lieve som van 45 miljard dollar bood Microsoft voor Yahoo. Maar Jerry Yang, mede-oprichter en huidig CEO van het zoekmachinebedrijf, achtte dat ruim 10 procent te laag. Een boude bewering. Want nadat Microsoft het bod introk, straften beleggers de koers van Yahoo genadeloos af. Lees verder
Een huishouden runnen kunnen we allemaal, van financiën tot HR. Waarom geven managers hun werknemers dan maar zo’n beperkte taak?
Er bestaat nog steeds een waterscheiding tussen overheid en bedrijfsleven als het gaat om arbeidsmobiliteit. Terwijl er juist grote behoefte is aan mensen die vertrouwd zijn met beide werelden.
Leidinggevenden en consultants putten bewust uit zinloze middelen om mensen in het gareel te houden.
De fusie- en overnamemarkt mag dan sinds het uitbreken van de financiële crisis onder druk staan, kansen zijn er zeker ook. En die komen steeds vaker uit de opkomende markten. Lees verder
Cloud computing kan de ondergang worden voor bedrijven, omdat het IT-vakgebied er nog niet klaar voor is.
De Nederlandse Corporate Governance Code verwacht van aandeelhouders in Nederlandse beursvennootschappen dat ze zich gedragen als een steward. In Engeland is daarvoor in 2010 zelfs speciaal een Stewardship Code gepubliceerd.
Overheden moeten klantgerichter werken, maar ze moeten tegelijkertijd recht doen aan procedures en wetten. Een spagaat, maar geen onmogelijke. Lees verder
Verduurzaming van vastgoed is dé manier om verhuur- en verkoopbaarheid van panden te verhogen. Het resultaat van investeringen wordt na een paar jaar zichtbaar, maar er is ook direct rendement. Lees verder
Cfo’s moeten zich bij herstructureringen ontpoppen tot partner in change van de ceo. Maar dan moeten ze wel werken aan hun blinde vlek: het ‘menselijke vlak.’ Lees verder