De waarde van lef

Auteur: Margriet Sitskoorn | 21-04-2009

Onze wereld bestaat bij gratie van echte entrepreneurs. Hun creativiteit en ondernemingszin zijn de voedingsbodem voor werk en economische groei. Een kenmerk van entrepreneurschap is dat men risico durft te nemen, risico’s die anderen niet durven nemen. Maar het durven nemen van risico’s wordt niet altijd als iets positiefs gezien.

In mijn vakgebied van de cognitieve neurowetenschappen wordt het vaak zelfs als een pathologische eigenschap gezien. Risiconemers, zo is een veel voorkomende gedachte, zijn mensen met afwijkende hersenen die gevoelig zijn voor gokverslaving, drugsverslaving, zeven sloten en minstens dertien ongelukken.

Risicovol gedrag
Maar deze gedachte over risico nemen is te eenzijdig. Dat blijkt wel uit het onderzoek van de Engelse wetenschapper Andrew Lawrence en zijn collegae van het MRC-Wellcome Trust Behavioural and Clinical Neuroscience Institute van The University of Cambridge. Zij veronderstellen dat entrepreneurschap een voorbeeld is van ‘uiterst adaptief risicovol gedrag dat positieve functionele gevolgen heeft in een context van stressvolle economische beslissingen’. Zij noemen deze vorm van risico nemen ook wel ‘functionele impulsiviteit’ en gaan er van uit dat deze eigenschap evolutionaire waarde heeft.

Degenen met deze eigenschap zijn in staat om in een snel veranderende omgeving kansen te zien en te grijpen, wat goed is voor de overlevingskans.

Entrepeneurs en managers
Om deze eigenschap te onderzoeken vergeleken zij twee groepen mensen op een aantal beslistaken. De ene groep bestond uit entrepreneurs die minimaal twee bedrijven hadden opgericht, de andere groep bestond uit managers. De groepen kwamen in andere eigenschappen, zoals leeftijd en intelligentie, overeen.

Beide groepen moesten taken uitvoeren die ofwel risicovrije dan wel risicovolle beslissingen met zich meebrachten. Deze vormen van beslissen doen beroep op verschillende processen en verschillende hersengebieden. Bij risicovolle beslissingen spelen emoties en zaken zoals straf en beloning een rol en daarom worden zij ook wel hot decisions genoemd. Risicovrije beslissingen worden cold decisions genoemd.

In het dagelijks leven doe je een beroep op je cold-decision-making als je bijvoorbeeld een bijeenkomst moet plannen. Je hot decisions worden aangesproken als je moet beslissen in welke van een aantal mogelijk lucratieve, maar risicovolle mogelijkheden je wil investeren.

Tower of London
De zogenaamde cold decisions werden in het onderzoek gemeten met de Tower-of-London taak (zie voor een soort gelijke taak www.mazeworks.com/hanoi/). Bij deze taak moeten de proefpersonen volgens bepaalde regels in zo min mogelijk zetten een aantal gekleurde ballen in een bepaalde volgorde zien te krijgen.

De hot decicions werden gemeten met de Cambridge-gambling taak, een taak waarbij de proefpersonen een bedrag moeten inzetten op de kans dat een balletje onder een rood of een blauw bekertje ligt. In het totaal zijn er tien bekertjes, maar de verhouding tussen de blauwe en rode bekertjes wisselt per trial zodat de kansen om te winnen of te verliezen met een bepaalde kleur ook verandert. Bij deze taak kun je met het nemen van meer risico meer winnen, maar ook meer verliezen.

Entrepeneurs namen meer risico
Bij de cold decisions van the Tower-of-London taak lieten beide groepen proefpersonen hetzelfde gedrag zien. Bij de hot decisions was dit echter niet het geval. De entrepreneurs namen grotere risico’s en speelden met hogere bedragen dan de managers. Voorts lieten de entrepreneurs hogere scores zien op een persoonlijkheidstest voor impulsiviteit en waren zij cognitief flexibeler dan de managers.

De onderzoekers concluderen op basis van de resultaten van dit onderzoek dat entrepreneurs in een hogere mate over functionele impulsiviteit bezitten dan anderen. Hierdoor zijn zij in staat om de verschillende zakelijke kansen die zich voor doen in het leven ook daadwerkelijk te benutten. Functionele impulsiviteit onderscheidt hen van anderen en maakt hen in combinatie met de grotere cognitieve flexibiliteit waarover zij bezitten ook tot succesvolle ondernemers.

Voor mij is de conclusie van dit onderzoek voor entrepreneurs wel duidelijk: Koester je lef, want in combinatie met je kennis, cognitieve flexibiliteit en gut feeling is het goud waard.

Lees ook:
> Recessiemedicijn
> Toon lef en verander je management stijl
> Iedereen zijn eigen bedrijf
> Topmanagers op eigen benen
> Driekwart van werknemers droomt van eigen zaak