De ondernemer is een oude man uit Estland

Auteur: Mathijs Bouman | 21-12-2006

De overheid wil het ondernemerschap bevorderen. Terecht natuurlijk. Maar voordat we gaan schieten met subsidiehagel, is het misschien handig er eerst achter te komen bij wie de wil om te ondernemen het meest kriebelt. Drie economen zochten het uit.

Waarom wordt iemand ondernemer? En waarom blijft een ander liever zijn hele werkzame leven bij een baas? Het zijn subjectieve vragen waar de wetenschap weinig mee kan. De een zit nu eenmaal anders in elkaar dan de ander, risicoprofielen verschillen, persoonlijke omstandigheden ook. Je krijgt er de vinger nooit achter.

Een drietal economen namen dat antwoord niet zomaar voor waar aan. Peter van de Zwan van de Erasmus Universiteit, Roy Thurik van de Vrije Universiteit en Isabel Grilo van het Tinbergen Instituut laten in het onlangs verschenen onderzoek The Entrepreneurial Ladder and its Determinants zien dat de kans dat iemand ondernemer wordt, best valt te voorspellen.Zij gebruikten de antwoorden van een omvangrijke Europese enquête over ondernemerschap onder een kleine 12000 Europeanen. Op de vraag 'Bent u van plan een eigen bedrijf te beginnen, of hebt u dat al gedaan?', kon worden geantwoord met 'nog nooit over gedacht', 'ik zit er aan te denken', 'ik ben er mee bezig', 'ik ben net begonnen' en 'ik ben al meer dan drie jaar bezig'. Door de persoonlijke kenmerken van de geënquêteerden te vergelijken met deze antwoorden, konden de economen de belangrijkste determinanten van ondernemerschap achterhalen. Allereerst blijkt uit het onderzoek dat mannen meer geneigd zijn om te ondernemen dan vrouwen. Bovendien hebben hoger opgeleiden een groter ondernemersdrang dan mensen met een lagere opleiding. Leeftijd speelt een bijzondere rol. In principe geldt dat met het tellen van de jaren de lust om een eigen bedrijf te beginnen toeneemt. Maar er zijn omslagpunten. Wie na zijn 36^ste levensjaar zelfs nog nooit heeft nagedacht over een zelfstandig bestaan, ziet de kans op ondernemerschap in de toekomst afnemen. Ondernemerschap kun je het best met de paplepel krijgen ingegoten. Hadden de ouders een eigen bedrijf, dan is de kans dat de kinderen gaan ondernemen significant groter. Opvallend is verder dat financiële beperkingen geen grote rol lijken te spelen. Administratieve rompslomp blijkt echter wel een belangrijke belemmering te zijn. Ten slotte maakt het ook uit waar je wieg heeft gestaan. Belgen, Spanjaarden, Fransen en Portugezen zijn - alle overige factoren gelijk houdend - minder snel te verleiden tot een bestaan als ondernemer. Inwoners van Estland en Slowakije hebben juist een extra drive om voor zichzelf te beginnen. Voor het Nederlanderschap werd (helaas) geen significant positief effect gemeten