Pensioenstelsel te mooi om waar te zijn
Auteur: Esther van Rijswijk | 12-03-2008
VNO-NCW heeft de knuppel in het hoenderhok gegooid: het Nederlandse pensioenstelsel is te mooi om waar te zijn, zo stelt de werkgeversvereniging samen met een aantal collega-organisaties. Vooral voor oudere werknemers en gepensioneerden, kunnen ze daaraan toevoegen.
Dit is hét moment om het Nederlandse pensioenstelsel te hervormen. Vooral jongere werknemers hebben daar belang bij. Want pensioenfondsen staan weer massaal rood, en twintigers en dertigers zullen daarvoor de rekening gepresenteerd krijgen.
Pensioenfondsen kunnen nog wel aan hun verplichtingen voldoen - dat is het probleem niet - maar om de spaarpotten die ze beheren ook waardevast te houden, komen ze fors tekort. Volgens onderzoeksbureau Mercer daalde de gemiddelde dekkingsgraad sinds het begin van de kredietcrisis met zo'n tien procentpunten tot onder de 130 procent.
Voor verreweg de meeste fondsen betekent dit dat ze de aanspraken en de uitkeringen niet kunnen corrigeren voor de inflatie.
En dat is niet de eerste keer. Ook eerder deze eeuw stonden de fondsen er slecht voor. Iedere keer als Nederlandse pensioenfondsen een schok te verwerken krijgen, en de reserves moeten aanvullen, rijst de vraag wie de rekening daarvoor moet betalen. Zijn dat de werkenden (zoals tot de eeuwwisseling decennialang gebeurde), of zijn dat de gepensioneerden?
Nu de vergrijzing toeslaat, zijn de premieverhogingen die nodig zijn om de problemen op te lossen, steeds groter. Onder meer om die reden stapte menig pensioenfonds over op een middelloonstelsel, waarbij ook het achterwege laten van de indexatie verzachting kan brengen. Menig Nederlander realiseert zich niet dat dit betekende dat zijn pensioen de afgelopen jaren behoorlijk is uitgehold. Hoe dat werkt, wordt hier beschreven.
Dat jonge werknemers niet in pensioenen geïnteresseerd zijn, mag een zegen heten voor het Nederlandse stelsel. Wisten ze beter, dan waren ze er allang tegen in opstand gekomen. Een rijtje van toch niet de minste economen (Lans Bovenberg, Netspar, Coen Teulings en Caspar van Ewijck, CPB), waarschuwt nu al jaren dat jongeren een slechte deal hebben als het om pensioenen gaat, en dat die onevenwichtigheid het stelsel in gevaar brengt.
Ook de werkgeversorganisaties komen tot die conclusie. ‘Er wordt van jongeren soms wel heel veel solidariteit met andere groepen gevraagd, waardoor voor hen de grens is bereikt, zo niet reeds is overschreden,' zo stellen zij in hun notitie. ‘Het is dus geboden om ook op dit punt een nieuwe balans te vinden teneinde het draagvlak van alle werknemers onder onze regelingen te behouden.'
Van de vakbonden moeten jonge werknemers - zeg, onder de veertig - het niet hebben. Die nemen het vooral op voor ouderen, zo is in het verleden al meerdere keren gebleken. De twintigers en dertigers moeten het dus zelf doen. Het wordt tijd dat ze zich organiseren, en contact opnemen met de werkgevers. Niet om hun voorstel over te nemen, maar wel om tot evenwichtiger afspraken te komen dan er nu zijn. Het is tijd voor een nieuwe pensioendeal.
Opinie artikelen van Esther van Rijswijk
Erfbelasting: niet te vroeg juichen
Staatssecretaris Jan Kees de Jager (CDA) van financiën gaat het omzeilen van de successiebelasting aanpakken. Dat werd tijd. Het Nederlandse erfrecht is vooral een leuke bron van inkomsten voor notarissen en fiscalisten. Jammer dat de verlaging van de tarieven alleen doorgaat als Jager ook slaagt in zijn missie. Lees verder
Voedselcrisis: bevolkingsopstand
De sterke stijging van voedselprijzen leidt wereldwijd tot een steeds geweldadiger opstand onder de bevolking. In Haïti vielen doden, op de Philippijnen moeten boeren hun rijstvelden bewaken, en in in Jakarta staken de tempehverkopers. Oorzaak? De groeiende en vooral almaar rijker wordende wereldbevolking. Maar ook de concurrentie tussen motor en maag. Lees verder
Economie is weer leuk
Economie een saaie wetenschap? Welnee. Het wordt zelfs steeds leuker. Dankzij economen begrijpen we waarom online daters liegen, de rijken rijk zijn, en waarom we niet sparen voor ons pensioen. Nu de oplossingen nog. Lees verder
Fed faalt
Het lukt de Fed niet deze kredietcrisis door te komen zonder de schuldigen de helpende hand te reiken. Dat betekent dat een grondige reiniging van de financiële markten er niet inzit, en dat brokkenmakers ook de volgende keer meer risico zullen nemen dan goed voor hen (en ons) is. Lees verder
Wie betaalt de crisis?
De kredietcrisis duurt nu al bijna 8 maanden, en nog steeds is niet duidelijk hoe diep de krach is. De Fed kan het niet alleen af, en schakelt de hulp van het publiek in. Wie betaalt de crisis? Lees verder
Spaar ons spaargeld: verbied hoge kosten
Het gedonder rondom de woekerpolissen laat zien dat de Nederlandse aanpak om financiële producten ‘transparant' te maken, niet werkt. Accepteer dat een hypotheek of een beleggingsverzekering voor de gemiddelde consument niet te bevatten is, maar maximeer de toegestane kosten! En laat die financiële bijsluiter voortaan maar zitten. Lees verder
Zeg maar dag tegen de belasting(moraal)
Ja, hoor, natuurlijk, kleine moeite. Nee, echt, dat vinden we helemaal niet erg, om de belastingaangifte nog een keertje te versturen. De Belastingdienst verspilt niet alleen de tijd van Nederlanders, maar ook hun belastingmoraal. Lees verder
Moeten vrouwen de vergrijzing betalen?
Vrouwen moeten de vergrijzing betalen. Door meer kinderen te krijgen, en door meer te gaan werken, dat vindt althans het kabinet. Maar de Nederlandse vrouw is schizofreen als het om kinderen en werken gaat. Bovendien: meer kinderen lossen het probleem niet op. Vrouwen moeten om heel andere redenen meer aan de slag. Lees verder
Het inflatiespook is weer helemaal terug
De Fed verlaagde de afgelopen weken unverfroren de rente bij een voor recente tijden ongekend hoge inflatie. Vandaag is de ECB aan zet. Markten gaan er vanuit dat de Europese rente ongewijzigd blijft op 4 procent. Maar ook de Europese inflatie loopt op. Lees verder
Meer opinie
Manager laat werknemers onderpresteren
Een huishouden runnen kunnen we allemaal, van financiën tot HR. Waarom geven managers hun werknemers dan maar zo’n beperkte taak?
Arbeidsmobiliteit anders in publieke en private sector
Er bestaat nog steeds een waterscheiding tussen overheid en bedrijfsleven als het gaat om arbeidsmobiliteit. Terwijl er juist grote behoefte is aan mensen die vertrouwd zijn met beide werelden.
Ronald Meijers: best practice is boerenbedrog
Leidinggevenden en consultants putten bewust uit zinloze middelen om mensen in het gareel te houden.
Opkomende economiën zijn kans voor overnamemarkt
De fusie- en overnamemarkt mag dan sinds het uitbreken van de financiële crisis onder druk staan, kansen zijn er zeker ook. En die komen steeds vaker uit de opkomende markten. Lees verder
Cloud computing: opmars of ondergang van bedrijven
Cloud computing kan de ondergang worden voor bedrijven, omdat het IT-vakgebied er nog niet klaar voor is.
Stewardess
De Nederlandse Corporate Governance Code verwacht van aandeelhouders in Nederlandse beursvennootschappen dat ze zich gedragen als een steward. In Engeland is daarvoor in 2010 zelfs speciaal een Stewardship Code gepubliceerd.
Overheden zitten klem tussen wil en wet
Overheden moeten klantgerichter werken, maar ze moeten tegelijkertijd recht doen aan procedures en wetten. Een spagaat, maar geen onmogelijke. Lees verder
Verduurzaming van commercieel vastgoed
Verduurzaming van vastgoed is dé manier om verhuur- en verkoopbaarheid van panden te verhogen. Het resultaat van investeringen wordt na een paar jaar zichtbaar, maar er is ook direct rendement. Lees verder
Gebruik ook die rechterhersenhelft eens cfo!
Cfo’s moeten zich bij herstructureringen ontpoppen tot partner in change van de ceo. Maar dan moeten ze wel werken aan hun blinde vlek: het ‘menselijke vlak.’ Lees verder
