Recessiemedicijn

Auteur: Margriet Sitskoorn | 27-03-2009

Recessiemedicijn
De econoom Kenneth Arrow omschrijft vertrouwen als ‘een belangrijk smeermiddel van het sociale systeem’. Vertrouwen is noodzakelijk om menselijke interacties zowel op microniveau als op macroniveau goed te laten verlopen. Zonder vertrouwen geen goede relatie met je partner en kinderen en zonder vertrouwen geen goed draaiende economie.

Onderzoek laat zien dat landen waar mensen veel vertrouwen in een ander stellen de best draaiende economie hebben. Een goed draaiende economie geeft mensen meer vertrouwen en zo is er sprake van een opwaartse spiraal. Maar op het moment is die opwaartse spiraal gedraaid, want het is slecht gesteld met ons vertrouwen.

Vertrouwen beschaamd
Het moge duidelijk zijn waarom. Ons vertrouwen is beschaamd. En mensen met een beschaamd vertrouwen passen hun gedrag daarop aan en  zullen minder investeren in mensen en in goederen. Dat beschaamde vertrouwen moet dus snel worden hersteld, want anders raken we economisch gezien van de
regen in de drup en van de drup in de goot. Maar hoe herstel je vertrouwen? En hoe doe je dat snel? Het zal u misschien verbazen, maar daar is een hele eenvoudige manier voor.

De Zwitserse hersenwetenschapper Thomas Baumgartner van het Institute for Empirical research in Economics van de universiteit van Zürich toonde het met enkele collegae aan. Zij lieten hun proefpersonen een zogenaamde trustgame spelen.

Trustgame
In een trustgame is er altijd sprake van een investeerder en een trustee.  De investeerder moet beslissen of hij een bepaalde hoeveelheid geld zelf houdt of investeert in een trustee. Als hij besluit om te investeren dan wordt het geïnvesteerde geld verdriedubbeld. De trustee ontvangt al dit geld en moet vervolgens bepalen of hij het in hem gestelde vertrouwen beantwoord door een deel van het verkregen geld naar de investeerder terug te storten. Hij kan het vertrouwen van de investeerder echter ook beschamen en besluiten al het geld zelf te houden. Normaal gesproken kennen de spelers elkaar niet bij dit spel en spelen zij het slechts één keer met elkaar.

In het experiment van Baumgartner waren de proefpersonen de investeerders en speelden zij de trustgame enkele malen achter elkaar met verschillende trustees, terwijl hun hersenen gescand  werden. Voordat het spel gespeeld werd, kreeg een deel van de investeerders een placebo in het neusgat gespoten terwijl een ander deel oxytocine toegediend kreeg. Oxytocine is een neuropeptide dat in de hersenen gemaakt wordt en onder andere vrijkomt als mensen elkaar op een prettige manier aanraken. Oxytocine werkt in de hersenen in op gebieden die te maken hebben met ons sociale gedrag.

De relatie tussen oxytocine en vertrouwen is al vaker onderzocht maar ditmaal wilden de onderzoekers weten wat het effect is van oxytocine op het gedrag van mensen als hun vertrouwen wordt beschaamd.

Nadat de investeerders enkele malen de trustgame gespeeld hadden, kregen zij te horen dat bij ongeveer 50 procent van de spelen hun vertrouwen beschaamd was door de trustee. Vervolgens speelden zij nog enkele malen de trustgame.

Placebo
Wat denkt u, zouden zij na dat hun vertrouwen beschaamd was hun gedrag aangepast hebben? De mensen die een placebo hadden gesnoven, pasten hun gedrag per direct aan en gingen aangemoedigd door hun beschaamde vertrouwen minder investeren in de trustees. De mensen die oxytocine hadden geïnhaleerd, vertoonden deze aanpassing van gedrag niet en bleven ondanks het beschaamde vertrouwen evenveel investeren in de trustees. Deze groep mensen vertoonde tevens minder activiteit in de hersengebieden die angst moduleren en de gebieden waar op basis van feedback (zoals ‘je vertrouwen wordt beschaamd’) gedrag wordt aangepast (‘niet meer investeren’).

Oxytocine zorgt er dus voor dat mensen blijven investeren, ook al is hun vertrouwen beschaamd. En dat is toch net wat we willen bewerkstelligen niet? Oxytocine is op grote schaal te maken en gewoon via de neus toe te dienen. u snapt wel waar ik heen wil.

Effectief
Maar er zit een addertje onder het gras, want in tegenstelling tot wat sommige internetbedrijven ons willen doen geloven, moet oxytocine goed in iemands neus gespoten worden om effectief te zijn. En voordat iemand dat toelaat zal hij toch een zekere mate van vertrouwen moeten hebben, en dat was nou net het probleem.

Lees ook:
> Vertrouwenscrisis: op zoek naar een nieuw evenwicht
> De geur van vertrouwen
> Accountants in zware tijden
> Het ultieme spel
> Vertrouwen in Europese economie verder gedaald

Wat vond u van het artikel? Stem / Waardeer:



Score 0 | 0 Waarderingen

Meer opinie