Shell is kansloos tegen Kremlin en Co
Auteur: Hans Crooijmans | 15-12-2006
Rusland trekt zich weinig van de westerse zakelijke spelregels aan. Via intimidatie en powerplay dwingt het Kremlin het Nederlands-Brits olieconcern akkoord te gaan met aanpassing van gunstige contractvoorwaarden.
Dimitri Medvedev, vice-premier van Rusland en beoogd opvolger van president Poetin, fungeert als hoogste baas van Gazprom, het bedrijf dat beschikt over 's werelds grootste aardgasvoorraden. Sergej Ivanov, een andere vice-premier, tevens minister van Defensie en de alternatieve kandiaat voor het aflossen van om Poetin in 2008, werd deze week gekozen tot chairman van de United Aircraft Corporation, een bedrijf waarin bekende namen uit de luchtvaart als Toepolev, Soekoi, Mig en Iljoesjin zijn opgegaan. Dan is er Igor Sechin, al 12 jaar een vertrouweling en kabinetschef van Poetin, die aan het hoofd staat van staatsoliebedrijf Rosneft. De vroegere premier Anatoli Tsjoebais leidt UES, de veruit grootste Russische elektriciteitsproducent. Oleg Deripaska is de Kremlingetrouwe zakenman die, met het uitdrukkelijke fiat van Poetin, de aluminiumconcerns Rusal en Sual mag fuseren en ze de grootste ter wereld gaat maken. En zo kan ik nog wel even doorgaan. Want ook in het bankwezen en de telecom is het het Kremlin dat de koers van toonaangevende Russische bedrijven, de 'nationale kampioenen' bepaalt.
Dit is dus het lastige Umfeld waarmee Shell in Rusland heeft te maken. Scheiding tussen politiek en de grote zakenwereld? Nou, nee. Sinds Poetin in 2000 aan de macht kwam, heeft het wilde westen-kapitalisme voor staatskapitalisme plaatsgemaakt. Het Kremlin bracht al diverse sectoren onder controle en staat op het punt om Shell zijn meerderheidsbelang in het immense Russiche olie- en gasproject Sachalin-2 afhandig maken. Topman Jeroen van der Veer heeft naar verluidt persoonlijk een dergelijk aanbod gedaan. Veel keus had hij niet. Sachalin Energy, de 55-procents Shelldochter die Sachalin-2 exploiteert, wordt onophoudelijk door de Russische overheid bestookt met dreigingen van absurd hoge (30 miljard dollar) milieuclaims, juridische procedures en intrekking van vergunningen. Zodra staatsbedrijf Gazprom de macht bij Sachalin Energy tegen een schappelijk prijsje heeft overgenomen - en het doel van het Kremlin is bereikt - zal het met die poepas snel zijn gedaan. Vervelend allemaal, maar wat doe je eraan? De internationale realiteit is dat steeds meer landen zich bewust worden van de politieke en economische waarde van hun bodemschatten. Zie bijvoorbeeld hoe Bolivia recent overging tot (gedeeltelijke) nationalisatie. In Rusland gebeurt het echter allemaal grootser en systematischer. En Shell, of liever gezegd: het Westen, heeft daarop geen antwoord klaar
Opinie artikelen van Hans Crooijmans
Hegemonie Amerikaanse economie loopt onvermijdelijk ten einde
De hegemonie van de Verenigde Staten loopt onvermijdelijk ten einde. Optimisten prijzen de werklust, de hoge R&D-uitgaven en goede universiteiten van de Amerikanen. Maar de wereldmacht is verworden tot een reus met lemen voeten. Lees verder
Europese Unie is geen eenheid
De Russen verruilen wodka voor wijn. Bonanza voor de succesvolle wijnimporteur Dimitri Chitrov. Over de Europese Unie is hij sceptisch. "Ik begrijp het hele concept niet; bijzonder groot, enorm veel bureaucratie, ontelbare wetten en regels." Lees verder
Kranten krijgen het nog zwaarder
We moeten weg van print en overschakelen op internet, horen we uitgevers al jaren verkondigen. In professionele marktsegmenten blijkt dat over het algemeen een heel zinnige strategie, zoals concerns als Reed Elsevier en Wolters Kluwer bewijzen. Wetenschappers, juristen, accountants, belastingadviseurs, maar ook makelaars en autodealers; ze hebben hun vaktijdschriften massaal ingeruild voor online-abonnementen. Lees verder
Kenniseconomie of lagelonenland?
Wat moet Nederland zijn: een kenniseconomie of een lagelonenland? Ieder weldenkend mens, zal kiezen voor de eerste optie. Sinds jaar en dag is het vestigen en versterken van een op ‘hoogwaardige' productie en dienstverlening gestoelde economie een prioriteit van politiek, bedrijfsleven en vakbeweging. Lees verder
Dure olie heeft ook prettige kant
Meer dan 135 dollar werd deze week voor een vat olie betaald. Een prijsexplosie, heet zoiets. Want nog geen drie maanden geleden is pas de grens van 100 dollar overschreden. En precies een jaar geleden werd voor het eerst meer dan 70 dollar per barrel betaald. Kortom, olie doet de bijnaam van ‘zwart goud' weer alle eer aan. Lees verder
Nieuw Duits avontuur ING
Het is nog geen enkele buitenlandse bank gelukt, maar ING is bezig om een sterke marktpositie op te bouwen in Duitsland. De bankverzekeraar bezit er al de internetbank Diba en doet nu een verwoede poging om de hypotheekverstrekker Interhyp aan de haak te slaan. Lees verder
Nederland koploper onder euro-kneuzen
Ze ogen fraai, de economische groeicijfers waarmee Nederland ook over het eerste kwartaal kan pronken. Ruim beter bijvoorbeeld dan het Europese gemiddelde. En bemoedigend is ook dat het de belangrijkste handelspartner, Duitsland goed gaat. Lees verder
Particuliere belegger niet langer schlemiel
Het aantal Nederlanders dat het aandurft om zelf te beleggen nam sinds vorig jaar met zo'n 5 procent af. En de volhouders zijn alleen maar pessimistischer geworden over hun eigen financiële situatie, de vooruitzichten van de economie en het beursklimaat. Lees verder
Voedselcrisis? Geef kapitaal maar de schuld!
De sociaal-democraten in het Europees Parlement denken te weten wie er hoofdschuldig is aan de voedselcrisis die volgens de internationale organisaties inmiddels zo'n veertig landen treft. Dat zijn volgens hen banken en andere ‘casinokapitalisten' die fondsen op de markt hebben gebracht voor beleggingen in onder meer soja, rijst en graan. Lees verder
Bod Microsoft op Yahoo slaagt (nog) niet
Precies 33 dollar per aandeel oftewel de lieve som van 45 miljard dollar bood Microsoft voor Yahoo. Maar Jerry Yang, mede-oprichter en huidig CEO van het zoekmachinebedrijf, achtte dat ruim 10 procent te laag. Een boude bewering. Want nadat Microsoft het bod introk, straften beleggers de koers van Yahoo genadeloos af. Lees verder
Meer opinie
Manager laat werknemers onderpresteren
Een huishouden runnen kunnen we allemaal, van financiën tot HR. Waarom geven managers hun werknemers dan maar zo’n beperkte taak?
Arbeidsmobiliteit anders in publieke en private sector
Er bestaat nog steeds een waterscheiding tussen overheid en bedrijfsleven als het gaat om arbeidsmobiliteit. Terwijl er juist grote behoefte is aan mensen die vertrouwd zijn met beide werelden.
Ronald Meijers: best practice is boerenbedrog
Leidinggevenden en consultants putten bewust uit zinloze middelen om mensen in het gareel te houden.
Opkomende economiën zijn kans voor overnamemarkt
De fusie- en overnamemarkt mag dan sinds het uitbreken van de financiële crisis onder druk staan, kansen zijn er zeker ook. En die komen steeds vaker uit de opkomende markten. Lees verder
Cloud computing: opmars of ondergang van bedrijven
Cloud computing kan de ondergang worden voor bedrijven, omdat het IT-vakgebied er nog niet klaar voor is.
Stewardess
De Nederlandse Corporate Governance Code verwacht van aandeelhouders in Nederlandse beursvennootschappen dat ze zich gedragen als een steward. In Engeland is daarvoor in 2010 zelfs speciaal een Stewardship Code gepubliceerd.
Overheden zitten klem tussen wil en wet
Overheden moeten klantgerichter werken, maar ze moeten tegelijkertijd recht doen aan procedures en wetten. Een spagaat, maar geen onmogelijke. Lees verder
Verduurzaming van commercieel vastgoed
Verduurzaming van vastgoed is dé manier om verhuur- en verkoopbaarheid van panden te verhogen. Het resultaat van investeringen wordt na een paar jaar zichtbaar, maar er is ook direct rendement. Lees verder
Gebruik ook die rechterhersenhelft eens cfo!
Cfo’s moeten zich bij herstructureringen ontpoppen tot partner in change van de ceo. Maar dan moeten ze wel werken aan hun blinde vlek: het ‘menselijke vlak.’ Lees verder
