Het nut van meer macht
Auteur: Margriet Sitskoorn | 27-11-2008
Het is verleidelijk om te denken dat wanneer je een leidinggevende positie bekleedt, het vooral komt omdat je over inherente leiderscapaciteiten beschikt. Je denkt misschien dat je goed kunt plannen, flexibel bent en cruciale dingen van futiliteiten kunt onderscheiden. Je beschikt dan ook over de verdere nodige vaardigheden om de doelen die je voor ogen hebt te realiseren.
Hoger uitvoerend functioneren
Vaardigheden die belangrijk zijn om op wat voor gebied dan ook te kunnen leiden, worden in de neuropsychologie samengevat onder de noemer hoger uitvoerend functioneren. Het hoger uitvoerend functioneren wordt voornamelijk gerelateerd aan gebieden aan de voorkant van het brein, de frontale hersenschors. Dit deel van het brein wordt vanwege zijn functie ook wel de CEO van de hersenen genoemd. We gaan er over het algemeen van uit dat CEO's hun positie hebben weten te bereiken omdat het CEO-gebied in hun hersenen en de bijbehorende neurale netwerken goed ontwikkeld zijn. Daardoor beschikken ze over de juiste capaciteiten om hun taak naar behoren uit te voeren. Volgens deze logica zijn de leiderscapaciteiten de oorzakelijke kip waardoor de leiderspositie, het ei, kan volgen.
"Een gebrek aan macht gaat ten koste van leiderschapsvaardigheden"
Onderzoek
Recent wetenschappelijk onderzoek laat echter zien dat dit niet zo maar op gaat en de kip-en-ei vraag ten aanzien van leiderschapskwaliteiten niet zo gemakkelijk te beantwoorden is. Onderzoekers van de Radboud Universiteit, de Vrije Universiteit en de Northwest University ontdekten namelijk in verschillende experimenten dat CEO-vaardigheden afnemen als je geen macht of controle hebt.
Test
In een reeks van experimenten gaven de onderzoekers een deel van hun proefpersonen steeds het gevoel dat ze macht hadden, terwijl het andere deel zich ondergeschikt voelden. Vervolgens moesten alle proefpersonen taken uitvoeren waarvoor CEO-vaardigheden, zoals plannen, impulscontrole en informatie updaten, nodig waren. Uit de resultaten bleek dat een gebrek aan macht over een situatie ten koste gaat van deze vaardigheden. Tevens werden de proefpersonen die zich machteloos voelden door het afnemen van die vaardigheden minder goed in het oplossen van complexe taken. Om leidersvaardigheden en het vermogen om complexere taken op te lossen te behouden, lijkt een zekere mate van macht en controle dus belangrijk te zijn. Deze kennis is direct toepasbaar op de werkvloer. Als je wilt dat de mensen in je bedrijf in staat zijn om de besproken doelen voor ogen te houden en te realiseren, dan zul je ze een zekere mate van macht moeten geven.
Verschil in leiderschapscapaciteiten
Het onderzoek laat verder zien dat het verschil in leiderscapaciteiten tussen bazen en ondergeschikten misschien wel niet de kip, maar het ei is. Gebrek aan macht doet leiderscapaciteiten afnemen en het hebben van macht zorgt er voor dat deze vaardigheden in stand worden gehouden en waarschijnlijk ook verder worden ontwikkeld. Je vaardigheden worden dus mede bepaald door de sociale positie die je bekleed. Dit idee is nog verder door te voeren: Als macht er voor zorgt dat leiderskwaliteiten, zoals regeren en vooruitzien, in stand blijven dan zegt je score op een test die deze leiderscapaciteiten meet misschien ook wel iets over de hoeveelheid macht die je hebt. Wie het durft te toetsen moet naar de website http://www.mazeworks.com/hanoi gaan om een CEO-brein testje te doen. Vallen je planningsvaardigheden wat tegen, dan weet je wat je te doen staat: Je macht vergroten.
Lees ook:
> De geur van vertrouwen
> Succesvol zijn verlangt goede nachtrust
> Een foutloos bestaan
> De smaak van duur is lekker
> Emoties bepalen effectiviteit leiderschap
> Europese leiderschapsmodellen op een rij
Opinie artikelen van Margriet Sitskoorn
Het bonusgevoel
Het lijkt logisch dat mensen de waarde van geld bepalen aan de hand van de hoeveelheid goederen die ze er voor kunnen kopen. In andere woorden, dat ze dus afgaan op de relatieve waarde en niet op de absolute waarde van geld. Lees verder
De impact van geld
Geld heeft een enorme uitwerking op onze hersenen en op ons gedrag. Dat dit voor harde cash opgaat, zal u waarschijnlijk niet verbazen. Maar een hint van geld of zelfs de onbewuste waarneming van geld zorgt er al voor dat mensen harder gaan werken of zich zelfstandiger gedragen. Lees verder
Effectieve reclame
Bedrijven besteden ter beïnvloeding van de verkoopcijfers kapitalen aan reclame. Via advertenties in bladen, tv- en radiospotjes, billboards en spandoeken, telefoontjes, promotie-artikelen en wat nog meer worden we voortdurend blootgesteld aan producten, in de hoop dat wij tot aanschaf worden verleid. Dat reclame soms heel effectief is blijkt uit talloze onderzoeken met als ultiem voorbeeld het Pepsi-paradox onderzoek. Lees verder
De waarde van lef
Onze wereld bestaat bij gratie van echte entrepreneurs. Hun creativiteit en ondernemingszin zijn de voedingsbodem voor werk en economische groei. Een kenmerk van entrepreneurschap is dat men risico durft te nemen, risico’s die anderen niet durven nemen. Maar het durven nemen van risico’s wordt niet altijd als iets positiefs gezien. Lees verder
Recessiemedicijn
De econoom Kenneth Arrow omschrijft vertrouwen als ‘een belangrijk smeermiddel van het sociale systeem’. Vertrouwen is noodzakelijk om menselijke interacties zowel op microniveau als op macroniveau goed te laten verlopen. Zonder vertrouwen geen goede relatie met je partner en kinderen en zonder vertrouwen geen goed draaiende economie. Lees verder
Het ultieme spel
Stelt u zich het volgende eens voor: uw compagnon mag een onverwachte meevaller van 50 duizend euro netto verdelen tussen u en zichzelf. Hij heeft de eenmalige macht van de verdeelsleutel maar u heeft het eenmalig veto- dan wel fiatrecht. Hij mag dus één keer een verdeling voorstellen en u wordt eenmalig in de gelegenheid gesteld om dat bod te accepteren dan wel te weigeren. Als u het bod weigert krijgt niemand iets en gaat het geld verloren. Als u het bod accepteert worden de voorgestelde bedragen aan beiden uitgekeerd. Uw compagnon stelt voor dat u 10 duizend euro krijgt en bedeelt zichzelf 40 duizend euro toe. Zou u het bod accepteren? Of laat u het aan u voorbij gaan? Lees verder
De winstuitkering van 2009
Velen van u hebben over 2008 een winstuitkering uitbetaald gekregen. Misschien is het nog wat vroeg, maar denkt u ook eens aan de winstuitkering van 2009. Hoe zal die er uitzien? Denkt u dat die, gezien de huidige economische malaise, lager uit zal pakken dan de voorafgaande jaren? Bekruipt u misschien zelfs de angst dat er in 2009 helemaal geen bonus te verdelen is, omdat uw bedrijf de broekriem aan zal moeten halen? Lees verder
De smaak van duur is lekker
Wat bepaalt of u iets lekker vindt? Is dat de smaak van iets? Hoe het er uit ziet? Uw behoefte van het moment, of uw kennis over het product? Of hangt het af van uw verwachtingen?
Lees verder
Een foutloos bestaan
Wat zou u er voor over hebben om nooit meer een fout te maken? Om de garantie te hebben dat u steeds vóórdat u een fout maakt, wordt gewaarschuwd waardoor u uw gedrag kunt bijstellen en de bijna gemaakte fout kunt voorkomen? Veel? Lees dan vooral door, de mogelijkheid tot een foutloos bestaan is nabij. Lees verder
De geur van vertrouwen
Zou u mij geloven als ik zou vertellen dat er een geheim elixer bestaat waarmee u in één klap, of beter gezegd na één snufje, het vertrouwen dat uw klanten, medewerkers en concurrenten in u stellen kunt vergroten? Dat u met dit elixer de hersenen van de mensen om u heen zo sterk kunt manipuleren dat ze zomaar geld aan u willen geven? Ik weet, het klinkt ongeloofwaardig, maar het elixer bestaat. Lees verder
Meer opinie
Manager laat werknemers onderpresteren
Een huishouden runnen kunnen we allemaal, van financiën tot HR. Waarom geven managers hun werknemers dan maar zo’n beperkte taak?
Arbeidsmobiliteit anders in publieke en private sector
Er bestaat nog steeds een waterscheiding tussen overheid en bedrijfsleven als het gaat om arbeidsmobiliteit. Terwijl er juist grote behoefte is aan mensen die vertrouwd zijn met beide werelden.
Ronald Meijers: best practice is boerenbedrog
Leidinggevenden en consultants putten bewust uit zinloze middelen om mensen in het gareel te houden.
Opkomende economiën zijn kans voor overnamemarkt
De fusie- en overnamemarkt mag dan sinds het uitbreken van de financiële crisis onder druk staan, kansen zijn er zeker ook. En die komen steeds vaker uit de opkomende markten. Lees verder
Cloud computing: opmars of ondergang van bedrijven
Cloud computing kan de ondergang worden voor bedrijven, omdat het IT-vakgebied er nog niet klaar voor is.
Stewardess
De Nederlandse Corporate Governance Code verwacht van aandeelhouders in Nederlandse beursvennootschappen dat ze zich gedragen als een steward. In Engeland is daarvoor in 2010 zelfs speciaal een Stewardship Code gepubliceerd.
Overheden zitten klem tussen wil en wet
Overheden moeten klantgerichter werken, maar ze moeten tegelijkertijd recht doen aan procedures en wetten. Een spagaat, maar geen onmogelijke. Lees verder
Verduurzaming van commercieel vastgoed
Verduurzaming van vastgoed is dé manier om verhuur- en verkoopbaarheid van panden te verhogen. Het resultaat van investeringen wordt na een paar jaar zichtbaar, maar er is ook direct rendement. Lees verder
Gebruik ook die rechterhersenhelft eens cfo!
Cfo’s moeten zich bij herstructureringen ontpoppen tot partner in change van de ceo. Maar dan moeten ze wel werken aan hun blinde vlek: het ‘menselijke vlak.’ Lees verder
