Trainingen verandert gedrag niet

Auteur: Gastauteur | 21-08-2008

Door Paul van Scherpenseel: Stuur de werknemers alstublieft niet meer op cursus als u hun gedrag wilt veranderen.

Waarom blijven organisaties geld steken in gedragsverandering en persoonlijke effectiviteitscursussen? Blijkbaar denken ze dat je met trainingen medewerkers kunt helpen om hun gedrag te veranderen. Deze dwaling is ontstaan toen psychologen zich met professionele organisaties gingen bezighouden. Bepakt met een rationele kijk op de mens en de nieuwste inzichten over hoe je mensen kunt helpen te veranderen, hebben psychologen hun licht laten schijnen over de effectiviteit van organisaties. Hun adviezen resulteerden in mooie omschrijvingen als participatief ontwerpen, co-creatie, zelfsturende teams en betekenisgeving. Wat bij deze adviezen echter ontbrak, waren de kleine lettertjes waarin stond van welke veronderstellingen ze uitgingen.

Dat organisaties met de hulp van psychologen geen betere resultaten hebben behaald, is niet zo gek. Wie naar een psycholoog gaat, heeft doorgaans een probleem waar hij niet uitkomt. Het probleem waar menig leidinggevende mee worstelt, is echter het probleem van alleen die leidinggevende en niet van zijn medewerkers. Vraag medewerkers of ze vinden dat hun werk op een andere manier moet worden gedaan, en vele zullen vertellen dat ze niet zouden weten waarom. De gangbare gedachte is dat, als iedereen gewoon zijn werk doet, het allemaal goed komt.

Als medewerkers toch moeten veranderen, dan willen ze in ieder geval dat de lasten eerlijk worden verdeeld. Mensen zijn vooral sociale wezens. Als medewerkers zien dat anderen er de kantjes van kunnen aflopen of een verandering kunnen negeren, dan zullen ze een ‘ik wil eerst zien dat ik niet de enige ben die zich uitslooft'-houding aannemen.
Natuurlijk vertellen psychologen geen onzin, maar het heeft niet zoveel zin om naar de mens als individu te kijken in organisaties. Iedereen weet immers dat mensen zich anders gedragen in een groep. Bedenk hierbij dat veel medewerkers vanuit hun eigen taken gezien geen noodzaak voelen om te veranderen. Verandering lukt daarom alleen als je laat zien wat je concreet wilt bereiken en dit vervolgens regisseert.