Vaarwel old boys
Auteur: Mark Koster | 17-01-2007
De slag om Stork is de laatste oprisping van de oude jongens krenten brood economie. De nieuwe rijken met hun machtige investeringsvehikels laten zich niet langer dicteren door belegen corpsballen met risicomijdende instincten.
Het old boys network van de commissarissen en bestuurders die in 1968 zo treffend werden omschreven als 'de 200 van Mertens' zijn dood, stervende of met pensioen. Ook hun even regenteske opvolgers sputteren nog even tegen, maar moeten hun zetels snel inruimen voor kwiekere en minder paternalistische bestuurders. De oude bazen in hun krijtstreeppakken, die zelf nooit één minuut ondernemersrisico hebben gelopen, moeten zich verweren tegen ongeduldige hedgefondsen en brutale nieuwe rijken die zelf hun vermogen hebben opgebouwd. Dat verliezen ze.
Het zogeheten Rijnlandse model, waarin altijd plaats was voor de zachtaardige krachten van het kapitalisme, stort in. En niet onterecht. Het 'continentale' kapitalisme, dat zich tegen de Amerikaanse cowboyeconomie afzet, heeft dat grotendeels aan zichzelf te wijten, aangezien de regenten lange tijd vanuit hun veilige vesting opereerden. Nederland is tot het begin van de 21-ste eeuw hoofdzakelijk geregeerd door patriciërs die zich voorstonden op hun correcte omgangsvormen en hun openlijke dedain voor de rauwe Anglo-saksische junglementaliteit. Type Jan Kalff, de huidige mr. njet van Stork. Maar hun tijdperk is voorbij. Morgen promoveert Eelke Heemskerk in de aula van de Universiteit van Amsterdam op de val van dit krasse knarren netwerk. Uit onderzoek van de sociologe blijkt dat de macht van de old boys tussen 1976 en 2001 sterk is teruggelopen. Heemskerk turfde in zijn dissertatie dat het aantal bestuurders en bevriende commissarissen in de boardrooms behoorlijk is afgenomen. De code Tabaksblat, die meer macht gaf aan de aandeelhouders, de internationalisering en het onfatsoenlijke gegraai aan de top hebben de positie van de bestuurspatriarchen flink aangetast. Veel Nederlandse multinationals worden tegenwoordig geleid door ambitieuze buitenlanders (ING, Fortis), zijn overgenomen (KLM, Corus) of worden onder schot gehouden door ongeduldige investeerders (Stork). Althans, zo schetst Heemskerk, een enigszins verontrustend beeld van de onttakeling van het oldboys netwerk. Is het werkelijk zo vreselijk om afscheid te moeten nemen van een bezadigde bestuurselite? Niet echt. De oude jongens dachten dat ze de boze buitenwereld buiten de deur konden houden, terwijl ze zelf met geld van de aandeelhouders monopolie mochten spelen. Dat ging lang goed, omdat ze bij de culturele elite nog aanzien genoten en zich decent gedroegen. Maar door hun proleterige gedrag einde jaren negentig veranderden de 'keurige heren' in een groep egoïstische vlerken. En zie nu: de nieuwe rijken en de modern-geëngageerden hebben elkaar gevonden. De vrolijke multi-ondernemer Marcel Boekhoorn start een krant met onbesuisde jonge journalisten, terwijl Roel Pieper investeert in een links-conservatief periodiek van teleurgestelde intellectuelen. De oude netwerkers moeten hun rolodex snel opfrissen, want met die vergeelde kaartjes van je 'vrindjes' tel je niet meer mee in de bestuurskamers van dit land
Opinie artikelen van Mark Koster
Trap niet in de groenhype!
Dank u hoge olieprijs. Eindelijk kunnen we gaan speculeren en investeren in alternatieve energie. Of is het slechts een nieuwe hype? Helaas, wel. Lees verder
Hetze tegen topsalaris gevaar voor Nederland
Daar gaan we weer: de rijken hebben het gedaan en ze moeten boeten. Waarom is nog nooit duidelijk gemaakt. Het jaarlijkse jaloezieonderzoek van de Volkskrant is dit jaar weer ouderwets socialistisch van toon. De rijken zijn rijker geworden dan de armen. Ja, én? Lees verder
Rijkste man ter wereld verliest pokerface
De bluf van Warren Buffett, 's werelds rijkste mens, raakt op. De multi-biljardair moet 1,6 miljard aan afschrijvingen doen en biechtte dit weekend op dat de winst bij moederbedrijf Berkshire het eerste kwartaal van 2008 met 63% is gedaald. Lees verder
Clintons medeveroorzakers kredietcrisis
Kom op Obama, ga in debat met Hillary en leg de Amerikanen uit dat zij en haar man mede hebben bijgedragen aan de kredietcrisis. Lees verder
Rijken (als Pieper) verkrachten het kapitalisme
Ongelijkheid is de motor van het kapitalisme, onrechtvaardigheid is de kanker van het systeem. Onrechtvaardige ongelijkheid begint in sommige plekken op de wereld rotte plekken te vertonen. Lees verder
IMF zaait zinloze angst
Het is een hype om zwartgallige economische scenario's te verspreiden. Het International Monetaire Fonds trekt nu aan het alarmalert en waarschuwt voor een economische crisis. De huizenprijzen zijn in Nederland gevaarlijk hoog en als die instorten dan kunnen we hier Amerikaanse crisis toestanden verwachten. Lees verder
Nederlanders moeten VS-recessie keren
Zelfs Alan Greenspan, de voormalige rentemagiër van de FED, geeft het nu schoorvoetend toe: de kredietcrisis had misschien voorkomen kunnen worden met iets meer regulering. Lees verder
Ga eens werken, babyboomer!
En weer verdampte er bijna 10 miljard aan pensioengeld de afgelopen week. Het zal niet lang meer duren en dan is de gebrekkige pensioenvoorziening het nieuwe financieel-economische horrorthema. De eerste verzetstrijders zijn al begonnen met een guerilla tegen de pensioenmaffia. Lees verder
Kredietcrisis? Niet deze paasdagen!
Recordwinsten bij bedrijven, kerstuitgaven tijdens Pasen, het IMF houdt van Nederland en toch zijn we somber. Wie stopt het negativisme over een crisis die maar niet wil doorzetten? Lees verder
Negeer de Amerikaanse recessie!
De Nederlandse economie groeide het laatste kwartaal van 2007 met 4,4 %, de hoogste stijging sinds 7 jaar. We hebben een inflatie van slechts 2% en Wouter Bos heeft zelfs geld in zijn spaarvarken om ‘leuke dingen voor de mensen' te doen. Lees verder
Meer opinie
Manager laat werknemers onderpresteren
Een huishouden runnen kunnen we allemaal, van financiën tot HR. Waarom geven managers hun werknemers dan maar zo’n beperkte taak?
Arbeidsmobiliteit anders in publieke en private sector
Er bestaat nog steeds een waterscheiding tussen overheid en bedrijfsleven als het gaat om arbeidsmobiliteit. Terwijl er juist grote behoefte is aan mensen die vertrouwd zijn met beide werelden.
Ronald Meijers: best practice is boerenbedrog
Leidinggevenden en consultants putten bewust uit zinloze middelen om mensen in het gareel te houden.
Opkomende economiën zijn kans voor overnamemarkt
De fusie- en overnamemarkt mag dan sinds het uitbreken van de financiële crisis onder druk staan, kansen zijn er zeker ook. En die komen steeds vaker uit de opkomende markten. Lees verder
Cloud computing: opmars of ondergang van bedrijven
Cloud computing kan de ondergang worden voor bedrijven, omdat het IT-vakgebied er nog niet klaar voor is.
Stewardess
De Nederlandse Corporate Governance Code verwacht van aandeelhouders in Nederlandse beursvennootschappen dat ze zich gedragen als een steward. In Engeland is daarvoor in 2010 zelfs speciaal een Stewardship Code gepubliceerd.
Overheden zitten klem tussen wil en wet
Overheden moeten klantgerichter werken, maar ze moeten tegelijkertijd recht doen aan procedures en wetten. Een spagaat, maar geen onmogelijke. Lees verder
Verduurzaming van commercieel vastgoed
Verduurzaming van vastgoed is dé manier om verhuur- en verkoopbaarheid van panden te verhogen. Het resultaat van investeringen wordt na een paar jaar zichtbaar, maar er is ook direct rendement. Lees verder
Gebruik ook die rechterhersenhelft eens cfo!
Cfo’s moeten zich bij herstructureringen ontpoppen tot partner in change van de ceo. Maar dan moeten ze wel werken aan hun blinde vlek: het ‘menselijke vlak.’ Lees verder
