Voedselcrisis? Geef kapitaal maar de schuld!

Auteur: Hans Crooijmans | 09-05-2008

Voedselcrisis? Geef kapitaal maar de schuld!

De sociaal-democraten in het Europees Parlement denken te weten wie er hoofdschuldige is aan de voedselcrisisdie volgens de internationale organisaties inmiddels zo'n veertig landen treft. Dat zijn volgens hen banken en andere ‘casinokapitalisten' die fondsen op de markt hebben gebracht voor beleggingen in onder meer soja, rijst en graan.

‘Het is onethisch en onacceptabel dat banken zich bezighouden met de cynische exploitatie van de armsten op aarde', vindt Martin Schulz de leider van de Europese sociaal-democraten. De Nederlandse Europarlementariër Ieke van den Burg (PvdA) zegt het hem braaf na.

Zulke holle retoriek tegen het grootkapitaal slaat bij de gemiddelde burger waarschijnlijk wel aan. Probleem is dat Schulz en Van den Burg de zware beschuldigingen niet onderbouwen. Kan ook niet, want de speculatie door beleggingsfondsen is hooguit een bijzaak. Met hun expliciete oproep tot het verbieden van ‘het deels of geheel speculeren op hogere voedselprijzen', doet het duo op zijn best aan symptoombestrijding. Het oplossen van de voedselcrisis komt er geen stap verder mee.
Het is waar, vooral in Afrikaanse landen bestaat nu een min of meer ernstige vorm van voedselschaarste. Rijst, graan en soja zijn er voor veel arme burgers niet meer te betalen. Het ontstaan van die situatie is echter vooral te herleiden tot structurele oorzaken. Zoals: de stijgende olieprijs. Agrarische productie vergt immers direct en indirect (o.a. kunstmest en transport) veel brandstof. Die duurdere olie zal in de kostprijs moeten worden doorberekend worden (of willen de socialisten misschien ook de ‘speculatie' in olie verbieden?)
Twee: de liberalisering van de handel in agrarische producten gedurende de afgelopen tien jaar. Gevolg daarvan was dat een einde kwam aan de zelfvoorziening waarnaar landen - ook die van de EU - tot die tijd streefden. Lokale boeren konden niet meer op tegen de zich in agrarische productie specialiserende landen als India en Thailand. Maar onder meer als gevolg van misoogsten, groeiende welvaart en stijgende consumptie van vlees (dieren eten veel graan) kunnen die landen de vraag niet meer aan. Komt bij dat ze nu prioriteit geven aan voeding van hun eigen bevolking. De arme importlanden zien het met lede ogen aan.
Drie: de grote financiële stimulansen voor de teelt van gewassen voor biobrandstoffen, die veel landbouwareaal en productievermogen opeisen. Te zot voor woorden die teelt, ook in milieuopzicht, maar op het stopzetten van de bio-gekte rust een politiek taboe. Ook en vooral bij de sociaal-democraten.


Populistische praatjes kunnen de voedselcrisis niet wegnemen. De oplossing moet eerder gezocht worden in hogere landbouwproductie. Hogere wereldmarktprijzen lokken immers investeringen uit die zullen leiden tot uitbreiding van het landbouwareaal, betere technieken en slimmer en intensiever gebruik van de bodem. Aanbod hoeft geen probleem te zijn, want in principe is er eten genoeg voor 24 miljard mensen, weten landbouweconomen.
Op korte termijn zouden de agrarische markten al gebaat zijn bij stopzetting van de zware subsidiering van gewassen voor biobrandstof. Dan zullen veel boeren weer besluiten om hun gewas als voedsel aan te bieden en zakken de marktprijzen vanzelf. En, ter geruststelling van de sociaal-democraten: de rendementen van de beleggingsfondsen zullen pijlsnel dalen.

Wat vond u van het artikel? Stem / Waardeer:



Score 0 | 0 Waarderingen

White collars working blue

Van knelpunt in uw operationeel proces naar meetbaar en blijvend resultaat? Kijk hoe First Consulting dit samen met uw medewerkers aanpakt. >> Bekijk filmpje

Meer opinie