Voedselcrisis: bevolkingsopstand
Auteur: Esther van Rijswijk | 08-04-2008
De sterke stijging van voedselprijzen leidt wereldwijd tot een steeds geweldadiger opstand onder de bevolking. In Haïti vielen doden, op de Philippijnen moeten boeren hun rijstvelden bewaken, en in in Jakarta staken de tempehverkopers. Oorzaak? De groeiende en vooral almaar rijker wordende wereldbevolking. Maar ook de concurrentie tussen motor en maag.
Bedrijven uit landen als Korea, China en Japan kopen wereldwijd landbouwgrond op. Japan bezit nu al drie keer meer landbouwgrond in het buitenland dan in eigen land.
De prijsstijgingen van mais, rijst en soya komen het hardst aan bij de arme bevolking van Aziatische, Afrikaansen en Zuid-Amerikaanse landen. In Burkina Faso en Kameroen liepen bevolkingsopstanden de afgelopen maanden uit de hand, waarbij meer dan 20 doden vielen. Rijst exporterende landen als Vietnam en Bangladesh, hebben hun rijstexport inmiddels aan banden gelegd.
Ook in Senegal en Mexico en zelfs het Verenigd Koninkrijk, gingen mensen de straat op.
De oorzaken van de prijsstijgingen lopen uiteen. Allereerst gaat het om de wereldbevolking. Die groeit, en wordt bovendien steeds rijker. Ondermeer doordat Chinezen en Indiërs meer vlees zijn gaan eten, verdubbelde de prijs van graan het afgelopen jaar. Ook de prijzen van soya en mais zijn sterk gestegen, en in sommige landen verdubbelde de prijs van vlees en melk. Landen die de afgelopen decennia voorzichtig succes boekten met het bestrijden van armoede, krijgen ineens weer met honger te maken.
Overigens zijn de prijzen, volgens dit rapport van het International Food Policy Research Institute, nog steeds lager dan ze op hun top in de jaren 70 waren. Maar ze hebben wel het hoogste punt bereikt sinds die piek.
Er zijn ook andere oorzaken. Door de stijgende olieprijs namen de kosten van transport van voedsel, maar ook van bijvoorbeeld mest toe. Bovendien zijn door die hoge olieprijs alternatieve brandstoffen, zoals biobrandstof, ineens interessant geworden om te produceren. Maar die verschuiving van gewone brandstof naar biobrandstof, leidt er wel toe dat de maag moet concurreren met de motor. De landbouwgrond die gebruikt wordt voor gewassen om biobrandstof van te maken, zijn immers niet beschikbaar om voedsel voor mensen op te verbouwen.
In Amerika zal naar verwachting in 2010 zo'n 30 procent van de landbouwgrond gebruikt worden voor de productie van ethanol. Die productie gaat vooralsnog met forse subsidies gepaard. Met alle gevolgen van dien dus. Subsidieverstrekkende overheden kunnen hun geld beter richten op de tweede generatie biobrandstoffen die inmiddels in opkomst zijn, en die niet concurreren met voedsel om grond.
Opinie artikelen van Esther van Rijswijk
Erfbelasting: niet te vroeg juichen
Staatssecretaris Jan Kees de Jager (CDA) van financiën gaat het omzeilen van de successiebelasting aanpakken. Dat werd tijd. Het Nederlandse erfrecht is vooral een leuke bron van inkomsten voor notarissen en fiscalisten. Jammer dat de verlaging van de tarieven alleen doorgaat als Jager ook slaagt in zijn missie. Lees verder
Economie is weer leuk
Economie een saaie wetenschap? Welnee. Het wordt zelfs steeds leuker. Dankzij economen begrijpen we waarom online daters liegen, de rijken rijk zijn, en waarom we niet sparen voor ons pensioen. Nu de oplossingen nog. Lees verder
Fed faalt
Het lukt de Fed niet deze kredietcrisis door te komen zonder de schuldigen de helpende hand te reiken. Dat betekent dat een grondige reiniging van de financiële markten er niet inzit, en dat brokkenmakers ook de volgende keer meer risico zullen nemen dan goed voor hen (en ons) is. Lees verder
Wie betaalt de crisis?
De kredietcrisis duurt nu al bijna 8 maanden, en nog steeds is niet duidelijk hoe diep de krach is. De Fed kan het niet alleen af, en schakelt de hulp van het publiek in. Wie betaalt de crisis? Lees verder
Pensioenstelsel te mooi om waar te zijn
VNO-NCW heeft de knuppel in het hoenderhok gegooid: het Nederlandse pensioenstelsel is te mooi om waar te zijn, zo stelt de werkgeversvereniging samen met een aantal collega-organisaties. Vooral voor oudere werknemers en gepensioneerden, kunnen ze daaraan toevoegen. Lees verder
Spaar ons spaargeld: verbied hoge kosten
Het gedonder rondom de woekerpolissen laat zien dat de Nederlandse aanpak om financiële producten ‘transparant' te maken, niet werkt. Accepteer dat een hypotheek of een beleggingsverzekering voor de gemiddelde consument niet te bevatten is, maar maximeer de toegestane kosten! En laat die financiële bijsluiter voortaan maar zitten. Lees verder
Zeg maar dag tegen de belasting(moraal)
Ja, hoor, natuurlijk, kleine moeite. Nee, echt, dat vinden we helemaal niet erg, om de belastingaangifte nog een keertje te versturen. De Belastingdienst verspilt niet alleen de tijd van Nederlanders, maar ook hun belastingmoraal. Lees verder
Moeten vrouwen de vergrijzing betalen?
Vrouwen moeten de vergrijzing betalen. Door meer kinderen te krijgen, en door meer te gaan werken, dat vindt althans het kabinet. Maar de Nederlandse vrouw is schizofreen als het om kinderen en werken gaat. Bovendien: meer kinderen lossen het probleem niet op. Vrouwen moeten om heel andere redenen meer aan de slag. Lees verder
Het inflatiespook is weer helemaal terug
De Fed verlaagde de afgelopen weken unverfroren de rente bij een voor recente tijden ongekend hoge inflatie. Vandaag is de ECB aan zet. Markten gaan er vanuit dat de Europese rente ongewijzigd blijft op 4 procent. Maar ook de Europese inflatie loopt op. Lees verder
Meer opinie
Manager laat werknemers onderpresteren
Een huishouden runnen kunnen we allemaal, van financiën tot HR. Waarom geven managers hun werknemers dan maar zo’n beperkte taak?
Arbeidsmobiliteit anders in publieke en private sector
Er bestaat nog steeds een waterscheiding tussen overheid en bedrijfsleven als het gaat om arbeidsmobiliteit. Terwijl er juist grote behoefte is aan mensen die vertrouwd zijn met beide werelden.
Ronald Meijers: best practice is boerenbedrog
Leidinggevenden en consultants putten bewust uit zinloze middelen om mensen in het gareel te houden.
Opkomende economiën zijn kans voor overnamemarkt
De fusie- en overnamemarkt mag dan sinds het uitbreken van de financiële crisis onder druk staan, kansen zijn er zeker ook. En die komen steeds vaker uit de opkomende markten. Lees verder
Cloud computing: opmars of ondergang van bedrijven
Cloud computing kan de ondergang worden voor bedrijven, omdat het IT-vakgebied er nog niet klaar voor is.
Stewardess
De Nederlandse Corporate Governance Code verwacht van aandeelhouders in Nederlandse beursvennootschappen dat ze zich gedragen als een steward. In Engeland is daarvoor in 2010 zelfs speciaal een Stewardship Code gepubliceerd.
Overheden zitten klem tussen wil en wet
Overheden moeten klantgerichter werken, maar ze moeten tegelijkertijd recht doen aan procedures en wetten. Een spagaat, maar geen onmogelijke. Lees verder
Verduurzaming van commercieel vastgoed
Verduurzaming van vastgoed is dé manier om verhuur- en verkoopbaarheid van panden te verhogen. Het resultaat van investeringen wordt na een paar jaar zichtbaar, maar er is ook direct rendement. Lees verder
Gebruik ook die rechterhersenhelft eens cfo!
Cfo’s moeten zich bij herstructureringen ontpoppen tot partner in change van de ceo. Maar dan moeten ze wel werken aan hun blinde vlek: het ‘menselijke vlak.’ Lees verder
