Drie miljard dollar nodig? Snel naar Afrika!

Auteur: Mathijs Bouman | 22-03-2007

De Afrika-afdeling van de Wereldbank is de wanhoop nabij. Voor 1 juli moet er drie miljard dollar worden uitgegeven aan ontwikkelingsprojecten. Wie maakt ze los?

Ergens begin jaren negentig mocht ik als economiestudent een paar maanden meedraaien op het Directoraat-generaal Internationale Samenwerking van het ministerie van Buitenlandse Zaken - zeg maar de afdeling ontwikkelingshulp. Het ging er gemoedelijk aan toe, zonder al te veel werkstress of chagrijn. Totdat op een ochtend plotseling alle ambtenaren druk heen en weer begonnen te lopen, wild telefoneerden en in allerijl vergaderingen belegden. Toen ik vroeg waar de brand was, brulde een gestresste beleidsmedewerker mij staccato toe: 'Geen brand. Veel erger. Onderuitputting.'

Met andere woorden: het geld was niet op. Er was nog budget over voor ontwikkelingsprojecten, terwijl het begrotingsjaar al bijna voorbij was. Een ramp. Ontwikkelingsorganisaties werden gefaxt: 'Dien snel projectaanvragen in.' Liggende aanvragen werden met spoed afgestempeld. En op het laatste moment liet men een paar Afrikaanse pakhuizen tot de rand toe volstorten met graan. Toen was het geld op, en konden de ambtenaren opgelucht ademhalen. Mission accomplished. Dezelfde hectiek heerst er momenteel op de Afrika-afdeling van de Wereldbank. In de eerste drie maanden van dit jaar wist men slechts $1,8 miljard uit te lenen. Om in het eerste half jaar hetzelfde bedrag te halen als in 2006, moet daar nog drie miljard bij. Dat is bijna $1,2 miljoen per uur, 24 uur per dag, 15 weken lang. Zoveel geld in zo'n korte tijd wegzetten, lukt alleen door de eisen aan ontwikkelingsprojecten naar beneden te schroeven. Het Government Accountability Project (GAP), een Amerikaanse organisatie die verspilling van overheidsgeld bestrijdt, sprak met medewerkers van de Wereldbank in Afrika, die woedend zijn omdat ze gedwongen worden om de gebruikelijke kwaliteitseisen los te laten. Waarom is het zo belangrijk dat het geld opgaat? Omdat de Wereldbank binnenkort langs gaat bij de donorlanden om geld op te halen. De nieuwe topman Paul Wolfowitz (precies, de man die eerder de Irak-oorlog voor ons bedacht) heeft armoedebestrijding in Afrika tot speerpunt van beleid gemaakt. Het zou een blamage zijn als hij op de logische vraag van donoren 'Is het geld dat wij u eerder gaven al op?', ontkennend moest antwoorden. Uitgeven dus, dat geld. Tegen elke prijs