Kom op Obama, ga in debat met Hillary en leg de Amerikanen uit dat zij en haar man mede hebben bijgedragen aan de kredietcrisis.

Hank Paulson, de Amerikaanse minister van financiën, komt namelijk bij ons buurten om iets te leren over het toezicht op het banksysteem in zijn land. Wat blijkt? Paulson is geschrokken van de al te lankmoedige controle die er toe leidde dat Amerika nu in de grootste economische ramp van na de tweede wereldoorlog is beland.
Hank Paulson, zelf een gevierde ex-bankier bij Goldman Sachs, zou snel eens moeten bellen met voormalige president Bill Clinton en hem moeten vragen waarom hij de strenge bankwetgeving, die nog dateerde uit de tijd van Roosevelt, toch zo nodig wilde versoepelen in 1992.
Ja, want de schuldigen van de crisis zijn niet alleen de FED-mannen die aan de rentepomp draaiden en Amerika bijna lieten verzuipen in een klotsende geldoceaan.

Die mythe behoeft toch een behoorlijke nuance.
Het goedkope geld moest ergens naar toe. Banken, die sinds 1933 via de Glass-Steagall Act in een korset waren gegespt vanwege hun duivelse rol in het 1929-drama, kregen zestig jaar later weer toestemming om risicovollere leningen te doen. Bill Clinton pronkte - nog voordat hij tot president verkozen was - al met deze dereguleringsmaatregelen, ingestoken door bankvriendjes uit zijn thuisstaat Arkansas. De naïeve veronderstelling dat minder toezicht in het bankwezen zou leiden tot meer economische groei is veranderd in een wrede nachtmerrie.
De grootbanken, die tot 1999 niet rechtsreeks in elkaar mochten investeren en een strikte scheiding moesten aanbrengen tussen hun investeringstak en hun commerciële handelshuis, kregen onder Bill Clinton toestemming om elkaar te enteren en te pionieren met hachelijke leenarrangementen, vooral voor weinig kredietwaardige zwarte consumenten en ondernemers.
We stonden op de banken met zijn allen. Clinton en de Republikeinse vrije marktjongens stonden schouderkloppend in het congres, maar zie onze nood nu. De Amerikanen, die de Roosevelt-erfenis meegaven aan de vuilnisman van de vrije markt, oriënteren zich nu in Nederland en Australië op nieuwe regelgeving. Kredietbeoordelaars als Moody's, Fitch en Standard & Poor's, die nu nog worden gefinancierd door de financiële wereld zelf, moeten beter worden gereguleerd. De cijferaars van de banken en financiële instellingen keken soms even de andere kant op als de schuldenpapieren wat rafelrandjes vertoonden, moest Paulson zelf ook erkennen.
De overheid zal verder strenger gaan kijken naar de schimmige types die opereren in het schemerige hypotheekwezen. De Centrale Bank, die zelf ook niet smetteloos in deze crisis, krijgt meer macht om in te grijpen. Ook de consumenten krijgen een nieuwe toezichthouder, die de belangen van de krediethouders moet beschermen.
Het begint u te dagen? Precies: Paulson oriënteert zich op de controlemores in Nederland. De Centrale Bank checkt de financiële wereld en een andere onafhankelijke commissie beschermt de consumenten tegen monopoliegedrag en extreme uitwassen. Zou Paulson ook hebben gezien dat wij nauwelijks geraakt zijn door de crisis?