Weg met het subsidiecircus!

Hans Crooijmans | 02-10-2007 |
Bedrijven

Ze zeggen altijd dat ze krap bij kas zitten in Den Haag. Nou, dat valt wel mee als je bedenkt dat er elk begrotingsjaar voor vele, vele miljarden euro's subsidies worden uitgedeeld. Niet in de laatste plaats aan het bedrijfsleven.

De website van de Subsidieshop telt bijvoorbeeld meer dan 300 subsidieregelingen waarvoor ondernemingen, klein en groot, zich kunnen kwalificeren. Die inventarisatie is trouwens allesbehalve compleet. Elke week verschijnt er wel ergens een nieuwe Europese, nationale, provinciale of gemeentelijke regeling.
De subsidie-industrie is een lucratieve business.

Vervolg het artikel

Vraag het maar aan de tientallen adviesbureaus die zich erin specialiseren om bedrijven de subsidie te bezorgen waarvan ze vaak niet eens weten dat ze er recht op hebben. Deze en andere bureaus verzorgen desgewenst ook de subsidie-aanvragen, schrijven de projectvoorstellen en businessplannen, of leveren de accountantsverklaringen die subsidieverleners vragen.

Het subsidiecircus garandeert bovenal werk aan een leger ambtenaren en andere betaalde functionarissen - bij het aan Economische Zaken gelieerde SenterNovem bijvoorbeeld - die gaan over de beoordeling, toekenning van bedragen, voortgangsrapportages, controle, afrekening, verantwoording, etcetera. Kortom, de subsidie-industrie is bij uitstek een sector waarin veel geld dat wordt rondgepompt aan de strijkstok van ‘indirecten' blijft hangen.

Dure werkverschaffing, bekostigd door de belastingbetaler.
Bleef het daar maar bij. Veel subsidieregelingen hebben ongewenste economische effecten. Ze verstoren de markt, stimuleren activiteiten die bedrijven anders nooit zouden ondernemen. Neem bijvoorbeeld de miljarden die de overheid in windenergie stak. Nuon, Essent, Shell en al die andere subsidievreters zouden er zelf nooit aan begonnen zijn, omdat ze heel goed weten dat windenergie niet op eigen kracht rendeert.

Op een heel ander niveau: de overheid besloot enkele jaren geleden werkloze rij-instructeurs subsidie te verlenen zodat ze weer aan de slag zouden kunnen. Vreemd. Die instructeurs waren niet voor niks werkloos. Nu mochten ze gesubsidieerd met de overblijvers gaan concurreren. En aan ambtenaren uiteraard de taak om een en ander te bevorderen en controleren.

Onlangs lanceerde minister Van der Hoeven (Economische Zaken) de regelingen Internationale Innovatieprojecten (15,6 miljoen subsidie beschikbaar) en Opkomende Markten (8 miljoen voor het oprapen). Doel ervan is bedrijven te stimuleren ‘nieuwe kennis te ontwikkelen waaraan Nederland behoefte heeft' en ‘waarmee nieuwe markten kunnen worden bereikt.' De regeling past in een serie subsidiepotjes die Den Haag en Brussel op het vuur hebben staan. De instanties die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering ervan, smeken bedrijven projecten in te dienen. ‘Anders krijgen we ons geld niet op', luidt de mantra.
Per saldo komt het er meestal op neer dat vliegtuigen vol managers en adviseurs naar onder meer Oost-Europa, China en India afreizen. Officieel voor het aanknopen van zakelijke relaties. Het gros van al die missies heeft uiteindelijk geen enkel concreet resultaat. Ja, het was voor de betrokkenen een mooie ervaring. Air France-KLM is er blij mee. En de plaatselijke hotels, restaurants en nachtclubs uiteraard. Maar moet dat nou echt, op kosten van de belastingbetaler?

waardering

9 gewaardeerd uit 85 stemmen.

Geef uw waardering

Tell-a-Friend

Zie ook...

Reacties (4)

02-10-2007 20:23:47 Gerhard

Helemaal met je eens Hans. Om te beginnen zou je het subsidieeren van de hypotheekrenteaftrek boven de 400.000 Euro aan banden kunnen leggen. Scheelt al gauw 5-6 miljard.

03-10-2007 11:36:41 Mich

En vergeet niet de allergrootste subsidie, die aan de banken en verzekeraars etc; de hypotheekrenteaftrek.

03-10-2007 23:55:33 normansscope

Subsidies zijn vaak niet de beste manier om iets te realiseren. Maar dat heeft meer te maken met het feit, dat de subsidie ontvanger er lui van wordt. En hoe dat komt is meer een vraag voor psychologen, dan voor ambtenaren. Hoewel de menselijke staat er één van opportunisme is. Maar om eenvoudig alle subsidie over dezelfde kling te jagen is wel erg makkelijk. De Nederlandse snelwegen zijn bijvoorbeeld een grote subsidiepot, ik vraag me af hoeveel daarvan er zou liggen als de overheid ze niet betaalde? Zou er ooit iemand meer wegen aangelegd hebben of dezelfde soort weg, als de overheid niet de aanleg betaalde? Of wat zou je zeggen van de Europese spoorwegen? Toen de spoorweg werd bedacht, was er echt geen stukje land meer dat geen eigenaar had in Europa. Als de overheid zich daar niet had opgeworpen als voortrekker, dan zouden we nu nog steeds met de postkoets moeten reizen. Of zelf als we een automobiel zouden hebben, zouden we uitkomen op snelheden van rond de veertig kilometer per uur. Ga met die snelheid maar eens op vakantie naar Zuid-Frankrijk. En zo speelt de overheid in naam van ons alleen van tijd tot tijd voor geldfee. Soms maakt die overheid daar fouten in (RVS heette het zwarte geld gat in de jaren zeventig geloof ik, overigens gemaakt door de eigenaren van RVS.) En dat Nederlandse energie bedrijven niet erg innovatief zijn, zegt eerder iets over de Nederlandse cultuur, dan over de Nederlandse subsidiegever. En als je een voorbeeld wil van wat de invloed is van subsidie of het ontbreken van subsidie, dan hoef je alleen maar te kijken naar landen die geen geld hebben om subsidies te betalen. Wat dat betreft kun je dan maar beter leven in een werelddeel waar genoeg geld is om allerlei onnodige zaken te subsidiëren. Het zorgt er in ieder geval voor dat er dingen gebeuren die anders zouden blijven liggen, omdat er teveel mensen zijn die denken dat er geen geld mee te verdienen is. Of dat er dingen niet gebeuren of zelfs worden tegengewerkt omdat er teveel mensen zijn die bang zijn voor de effecten. Ik ben in ieder geval blij dat ik gewoon met de bus naar het ziekenhuis kan en niet hoef te lopen. En dat er in dat ziekenhuis een arts gestudeerd (zwaar gesubsidieerd) heeft en ik niet naar de barbier hoef, die het er eventjes bij doet, omdat hij meer geld verdient met haar knippen. En ik ben maar wat blij, dat de ingenieur die de weg of het trein viaduct ontwerpt dat aan een zwaar gesubsidieerde opleiding heeft gedaan en het niet in de praktijk door schade en schande heeft moeten leren. Dus subsidie heeft goeie en slechte kanten, maar laat dan ook echt de slechte kanten zien en sleep niet ieder gevalletje subsidie dat je kent er met de haren bij, alleen maar om je gelijk te bewijzen.

11-10-2007 10:37:40 Henk Troost

Als subsidieadviseur zie ik dit toch wat genuanceerder. Natuurlijk gaat er wel iets mis en zien bedrijven en instellingen subsidie als een argument om iets te doen wat ze normaal gesproken nooit zouden doen. Maar de praktijk laat toch wat anders zien. Bedrijven en instellingen hebben een beleid en voeren projecten uit omdat zij daar een markt inzien. In de markt zijn bewegingen te vinden, zoals de tendens over te gaan naar duurzaam opgewekte energie. Dat de overheid inhaakt op deze ontwikkelingen door de duurdere nieuwe technieken fiscaal aantrekkelijk te maken lijkt mij niet verkeerd. Overigens op het moment dat een dergelijk product gemeengoed is, verdwijnt het weer uit de stimuleringsregeling. Zo zijn er veel meer voorbeelden te noemen, waarbij de overheid stimulerend en richtinggevend optreedt met subsidies. Daarnaast is subsidie overheidsgeld en de ambtenaar wil net als u en ik zien dat zijn actie ook zin heeft en leidt tot een rendement. Kortom subsidie om ontwikkelingen die gaande zijn te versnellen of te stroomlijnen kan geen kwaad.