Genenbonus of sterftaks?

Auteur: Gastauteurs | 12-12-2007

Genenbonus of sterftaks?
Gastauteur Martijn Bennis: De VVD kwam afgelopen week met het plan om de erfenisbelasting te halveren 'om de hardwerkende Nederlanders tegemoet te komen'. Dat gaat er natuurlijk in als een roomboterbanketstaaf want belasting betalen voelt als diefstal en kom niet aan mijn kinderen!

Volgens de liberalen is de erfenisbelasting 'de meest onrechtvaardige belasting die er bestaat. Mensen worden gestraft terwijl ze hun best doen om te sparen voor de volgende generatie'. Bovendien, zo stelt de VVD, is dat geld al eerder belast: je betaalt over inkomen al inkomstenbelasting en over vermogen al vermogensbelasting - en als je dan overlijdt komt de Belastingdienst nog een derde keer langs.
Maar wat is rechtvaardig? De Amerikaanse filosoof John Rawls heeft daar een mooi gedachte-experiment voor bedacht. Wat zouden we met elkaar afspreken over de verdeling van erfenissen als we daar voor onze geboorte, dus voor dat we weten in welk gezin we terecht komen, over zouden onderhandelen?
We zouden snel overeenkomen dat het krijgen van een erfenis pure mazzel is. Je hebt er niets voor hoeven doen, je ouders hebben het voor je geregeld. Dat rechtvaardigt alvast een gelijke verdeling van al het geërfde geld.

Als we nog wat verder onderhandelen stellen we vast dat degene die terecht komt in het gezin waar wat te erven valt, ook tijdens zijn leven wat meer welvaart geniet. Grote erfenissen komen zelden voort uit een karige en sobere levensstijl dus de toekomstige erfgenaam mag van zijn ouders gaan studeren in het buitenland, hij krijgt lekkerder en gezonder eten en zijn kleding wordt van een duur merk. Kortom, degene die gaat erven heeft ook voor de erfenis binnen komt de wind ruimschoots in de zeilen. Op zijn Rawls komen we overeen dat de pechvogels die niet erven ter compensatie een groter deel van de erfenissen krijgen dan de erfgenamen zelf.
Nog wat verder pratend komen we op het idee dat iemand die het geluk heeft (veel) geld te erven wordt geboren uit intelligentere ouders omdat intelligentie en verdiencapaciteit nou eenmaal een duidelijke verband houden. Degene die geboren wordt in zo'n gezin erft waarschijnlijk ook betere genen die hem in staat stellen meer te verdienen dan anderen. Op dat punt aangekomen is een erfenis een genenbonus met onrechtvaardige trekjes.
Geheel wegbelasten dan maar? Dat niet. Een 100-procent belasting leidt tot een belastingopbrengst van nul want de prikkel wordt weggenomen om veel geld te verdienen als je het niet aan de volgende generatie kan doorgeven. Daar koopt niemand wat voor, ook niet de pechvogel met onvermogende ouders.
Maar de ongeborenen besluiten om erfenissen stevig te belasten. Ze vinden dat rechtvaardig vanwege hun liberale en sociale beginsel van gelijke kansen voor iedereen.

Wat vond u van het artikel? Stem / Waardeer:



Score 0 | 0 Waarderingen

Meer opinie