Een slim bedrijf valt uit elkaar
Het idee is natuurlijk niet nieuw. Door globalisering en technologische ontwikkelingen veranderen bedrijven van logge, hiërarchische structuren, in flexibele organisaties waarin bedrijfsonderdelen zelf verantwoordelijk zijn voor de resultaten. Trek een willekeurige boekenkast van een moderne manager open en je wordt bedolven onder dikke pillen over de ‘coachende manager’, handboeken over de ‘lerende organisatie’ en standaardwerken over ‘zelfsturende teams’. Het besef dat de onderneming van morgen een schijnbaar toevallige opeenhoping van min of meer zelfstandig opererende eenheden is, die weinig lijkt op het op macht en gezag gebaseerde bedrijf van gisteren, is dan ook alom aanwezig.
Maar dat besef alleen is onvoldoende om managers te doen besluiten morgen alles anders te doen. Daarvoor is ook het bewijs nodig dat de nieuwe bedrijven het beter doen dan de oude. Vandaar mijn enthousiasme over het nieuwe empirische onderzoek van een vijftal economen (van gerenommeerde instellingen als MIT, Harvard en de London School of Economics) dat aangeeft dat decentraal organiseren van het bedrijf echt loont.
De economen (onder wie mijn held Philippe Aghion die vorig jaar in Amsterdam een briljante Schumpeter Lezinggaf) gebruiken een grote dataset van Franse en Britse bedrijven en stellen voor ieder bedrijf vast of het georganiseerd is in (decentrale) ‘profit centers’ of in (hiërarchische) kostenplaatsen. Vervolgens berekenen ze de productiviteit van ieder bedrijf ten opzichte van die van branchegenoten.
Conclusie: decentraal georganiseerde bedrijven hebben een hogere productie per gewerkt uur. Zij bevinden zich, in de woorden van Aghion “dichter bij de technologiegrens".Met de voor hen gebruikelijke voorzichtigheid wijzen de onderzoekers er op dat over de causaliteit van het verband (nog) niets te zeggen valt. Is het de decentrale organisatie die dankzij grotere innovatiekracht, bedrijven richting de technologiegrens duwt? Of dwingt de nabijheid van die grens bedrijven zich meer decentraal te organiseren? U voelt hem al: meer onderzoek is nodig. Maar een slimme ondernemer gaat daar niet op zitten wachten.