'Gaat u toch vooral rustig slapen'

En dat allemaal voor niets. Want zoals vandaag op de opiniepagina van de Volkskrant te lezen is, heeft menselijk handelen helemaal niets te maken met de opwarming van de aarde. 'Het menselijk aandeel in de opwarming kán niet significant zijn', schrijven de vijftien ondertekenaars van het stuk. Het zijn kleine variaties in zonactiviteit die Friesland al jaren een Elfstedentocht onthouden. Of er is een 1500-jarige klimaatcyclus aan het werk. De CO2-uitstoot van de mens speelt in elk geval geen rol. Da's mooi. Het bedrijfsleven kan gewoon op de oude voet verder gaan. Weg met de spaarlamp. Overstromen doet de zaak toch wel. Pseudo-wetenschap Jammer alleen dat het stuk in de Volkskrant van een bedenkelijke kwaliteit is. Het is een verzamelbak van gelegenheidsargumenten en gerecyclede pseudo-wetenschap. Het grootste deel van het artikel zijn de auteurs bezig om aan te tonen dat het klimaatverandering ook andere oorzaken dan de mens heeft. Dat is een stelling die iedere klimaatdeskundige zal onderschrijven. Maar om daar vervolgens uit te concluderen dat de mens geen rol speelt, is dwaas. Een ander argument van de wetenschappers is dat er helemaal geen consensus is onder wetenschappers over de menselijke invloed op klimaatverandering. De auteurs citeren een onderzoek om dat te bewijzen:  'Een kleinschaliger enquete onder 530 klimatologen uit 27 landen, die in 2003 werd uitgevoerd door Dennis Bray, hoogleraar aan het Forschungszentrum Geesthacht, leverde een verdeeld beeld op: slechts 34,7 procent van de ondervraagden was overtuigd van het bestaan van een menselijk broeikaseffect, terwijl 20,5 procent dat verwierp. De rest was onbeslist. Bepaald geen consensus.'  Klinkt overtuigend? Laten we het onderzoek van Bray eens nader bekijken. Het gaat om een online enquête met meerdere stellingen. Die over de invloed van de mens is nummer 40. Bray stelt: 'Klimaatverandering wordt voornamelijk door menselijk handelen veroorzaakt'. Er zijn zeven antwoorden mogelijk, van zeer mee eens (1) tot zeer mee oneens (7). Hieronder de uitslag:

zeer mee eens 1    2      3    4      5    6     7   zeer mee oneens

                     9% 25% 21% 14% 8% 11% 10%    

 
De meerderheid (55 procent) kiest voor categorie 1, 2 of 3, en is het dus meer wel dan niet eens met de stelling. Bovendien is mogelijk een nog groter deel het eens met 'het bestaan van een menselijk broeikaseffect', zoals de veel scherper geformuleerde vraag ('voornamelijk') gemakshalve in de Volkskrant wordt verbasterd.

Ontmaskering
De doodsteek komt als we naar de methodologie van het onderzoek kijken. Bray heeft de vragen achter een wachtwoord op internet gezet, en dat wachtwoord naar duizend wetenschappers gemaild, met het verzoek de enquête in te vullen. Een van die wetenschappers heeft het wachtwoord echter doorgestuurd naar meer dan 200 abonnees van een nieuwsbrief voor sceptici van het broeikaseffect! Deze konden ongemerkt en in volstrekte anonimiteit meedoen met de enquête. Het feit dat er in de uiteindelijke uitslag 159 respondenten het (enigszins) oneens waren met stelling 40, geeft aan dat zij niet eens allemaal hoefden mee te doen om de enquêteresultaten grondig te manipuleren.

Logisch dat het wetenschappelijke tijdschrift Science de resultaten van Brays onderzoek niet wenste af te drukken. De vijftien wetenschappers van de Volkskrant weten dit natuurlijk ook, want zelfs op de site van Bray is de informatie over de ontmaskering van zijn onderzoek te vinden. Er bestaat bovendien veel degelijker onderzoek naar de consensus onder klimatologen. Zoals een stuk uit - jawel - Science, dat na analyse van 928 gepubliceerde wetenschappelijke artikelen concludeert: 'Politici, economen, journalisten en anderen hebben soms de indruk dat er verwarring, onenigheid of ruzie bestaat onder klimaatwetenschappers. Maar die indruk is incorrect.' Barroso heeft gelukkig het goede onderzoek gelezen. Ik ga snel een paar spaarlampen indraaien.