Litouwen bewijst dat Europa krankzinnig is
Om de euro te mogen invoeren moet een land aan de zogenaamde 'convergentiecriteria' voldoen, die staan beschreven in het Verdrag van Maastricht. Ze gaan over de overheidsschuld, het begrotingstekort, de rente, de wisselkoers en de inflatie, en hebben als doel om te voorkomen dat landen op financieel-economisch gebied op elkaar lijken, voordat ze in het monetaire keurslijf van de euro worden gedwongen. Litouwen voldoet slechts aan vier van deze vijf criteria en mag de euro niet invoeren, stelde de Europese Commissie afgelopen dinsdag. Rita Verdonk kan nog wat leren van deze rechtlijnigheid, want de inflatie was slechts 0,1 procent te hoog! De Litouwse inflatie mocht niet hoger zijn dan 2,7 procent, maar was 2,8 procent. Jammer maar helaas. Regels zijn regels.
Wie iets dieper in de materie duikt ziet echter dat de regels volslagen krankzinnig zijn. Letterlijk luidt het inflatiecriterium:
'...een inflatiepercentage dat dicht ligt bij dat van ten hoogste de drie lidstaten die op het gebied van de prijsstabiliteit het best presteren.' De term 'dichtbij' is later ingevuld met: maximaal 1,5 procent hoger.
Er staat dus niet: de gemiddelde inflatie in het eurogebied, en ook niet het gemiddelde van de drie eurolanden met de laagste inflatie. Maar die van de drie EU-lidstaten met de laagste inflatie. Dat betekent dat een lidstaat dat de euro zelf niet heeft ingevoerd, mede bepalend kan zijn voor het inflatieniveau waar een land dat de euro wel wil invoeren aan moet voldoen! Economisch totaal onzinnig.
En zo pakt het ook precies uit voor Litouwen. Tussen maart 2005 en maart 2006 '? de periode waartegen de Commissie de Litouwse inflatie afzet '? waren de drie EU-lidstaten met de laagste inflatie: Finland, Polen en Zweden. Alleen de Finnen betalen met euro's. De Polen mogen dat nog niet, de Zweden willen het niet. Gemiddeld bedroeg de inflatie in deze drie landen 1,2 procent. Tel daar de 1,5 procent marge bij op en de maximale inflatie voor Litouwen is 2,7 procent.
Een volkomen willekeurig percentage, want waarom zouden we niet ook de inflatie van IJsland, Moldavië of Zambia meerekenen? Het zou al een stuk logischer zijn als de drie eurolanden met de laagste inflatie het criterium zouden bepalen. In dat geval gaat het om Finland, Nederland en Frankrijk, met een gemiddelde inflatie van 1,5 procent. Plus de 1,5 procent marge, maakt 3 procent. Litouwen kwalificeert zich met vlag en wimpel!
Waar komt deze (onder economen nauwelijks bekende) gekte vandaan? Het Verdrag van Maastricht werd geschreven in 1992, toen er nog geen euro was en ook niet bekend was welke EU-lidstaten zouden meedoen. Potentieel waren alle lidstaten eurolanden. Logisch dus, dat het inflatiecriterium op basis van alle EU-lidstaten werd gedefinieerd. Ondertussen is de euro ingevoerd en gaat die logica niet meer op. De Europese Commissie, gesteund door veel eurolanden en de ECB, hebben echter geweigerd het inflatiecriterium aan de nieuwe werkelijkheid aan te passen. Pech voor Litouwen. Domme pech, om precies te zijn.