Het recessie-monster is wakker
De pessimisten hebben gelijk gekregen, maar bij de aanhoudende situatie waren hun waarschuwingen misschien zelfs nog té rooskleurig. De Amerikaanse motor sputtert. Even dachten we dat met een rare uitzondering te maken hadden – hoge tekorten en toch groei – maar dit sprookje is doorgeprikt. De Amerikanen kijken nu aan tegen een zwart scenario: een dubbel tekort op de handelsbalans en de begroting én oplopende werkloosheid. De lage dollar, mede als gevolg van het onverantwoordelijke leengedrag van de Amerikanen, die de economie een swing zou moeten geven levert in ieder nog geen extra werkgelegenheid op. Ai. Ai. De theorie van nogal wat blije markteconomen, zoals Alan Greenspan in zijn biografie, dat het allemaal goed komt door niet te veel te doen, wordt onderuit gehaald.
Flloyd Norris, de nuchtere rekenmeester van The New York Times, haalt dit weekend zijn gram. De Amerikanen leven in een hachelijke situatie. Werkgevers nemen niemand aan en wachten af, terwijl de consumenten langzaam beseffen dat hun onverantwoordelijke bestedingspatroon, lange tijd vooral gebaseerd op oplopende huizenprijzen, niet langer is te bekostigen. Amerika moet zichzelf snel verlossen van haar ongezonde gewoonten en niet wachten op de tucht van de onzichtbare hand, want het duurt te lang. Welke presidentskandidaat gaat het stagflatiespook bestrijden? Waarom de onzekere economie niet tot hét verkiezingsthema is is gebombardeerd blijft een wonder. De democratische kandidaten spreken zich uit voor ‘verandering’ (Obama, Edwards, Clinton) maar niet één heeft nog de juiste slogan gevonden om de onzekere kiezer wakker te schrikken. Bill Clinton rende in 1992 het Witte Huis in met de leus ‘It’s the economy, stupid’. Ronald Reagen flikte het in 1980, toen hij adequaat aantoonde dat zijn voorganger Jimmy Carter een laf stagflatie beleid had gevoerd en hij met belastingsverlagingen de economie weer een slinger zou geven. De voedsel en energieprijzen zijn in een jaar tijd (laatste meting november 2007) met respectievelijk 5,2% en 14,5% gestegen. Verse melk werd bijna een 25% duurder, aldus de statistieken van het Amerikaanse labordepartment. Bovendien stegen de salarissen nauwelijks de laatste drie maanden, gemiddeld 0,8%. Dinsdag zijn er voorverkiezingen in het relatief rijke New Hamphire. Ook daar is de economie tot stilstand gekomen. Wie de cijfers van deze staat bekijkt, ziet een paar kleine plusjes, maar ook een paar vette minnen in de werkgelegenheid (fabrieksarbeid). Op 16 januari volgen nieuwe cijfers. Hou u vast, en beste democraten, kom met een oneliner: creëren in plaats van spenderen.