Steenrijk Shell heeft tekort aan olie
Voor een vat ruwe olie werd in het laatste kwartaal van 2007 gemiddeld krap 88 dollar betaald. Dat was bijna 50 procent meer dan een jaar eerder. Alleen al door tegen hoge prijzen voorraden te verkopen die het bedrijf eerder tegen veel lagere prijzen had ingekocht, verdiende Shell vorig jaar aan een winst van bijna 4 miljard dollar. Waarvan ruim 1,5 miljard in het laatste kwartaal. Kijk, zo'n voorraadeffect nuanceert direct de ogenschijnlijk florissante gang van zaken.
Ernstiger is dat Shell al jaren op rij zijn eigen doelstellingen niet haalt. De olieproductie daalt sinds 2002 gemiddeld met ruim 4 procent per jaar en de gasproductie met bijna 3 procent. Toegegeven, Shell heeft veel tegenslag, vooral in het wespennest Nigeria. Maar waarom vindt het bedrijf daarvoor geen compensatie?
Problematisch is ook dat Shell geen kampioen is in het opsporen van nieuwe olie- en gasvelden. Evenmin slaagt het bedrijf er voldoende in, via acquisities of allianties, nieuwe reserves in te boeken. De beoogde 100 procent return replacement ratio (de mate waarin nieuwe ‘bewezen reserves' de productie compenseren) wordt al sinds tijden niet gehaald.
Komt bij dat het steeds duurder wordt om olie en gas uit de grond te halen. De ‘makkelijke' olie is overal in de wereld goeddeels opgepompt. Energieconcerns moeten uitwijken naar onherbergzame gebieden, naar de diepe zee, of zich storten op energie- en geldverslindende winning van Canadese teerzanden. Niemand betwijfelt dat de olie duur zal blijven. Maar wil Shell het huidige winstniveau vasthouden, dan zal de wereldmarktprijs flink verder moeten oplopen. Of dat gebeurt is, zeker gelet op de huidige recessiedreiging, zeer de vraag. Beleggers hebben er kennelijk weinig vertrouwen in, gelet op de koers van het aandeel.
Shell zwemt intussen in het geld maar weet er weinig anders mee te doen dan steeds duurder te produceren. Daarnaast plempt het concern jaarlijks vele miljarden in een zinloos programma voor de inkoop van eigen aandelen. Je zou zeggen: ‘Topmanagement verzin eens iets nieuws of een goede list. Daar worden jullie vet voor betaald.'