Saab eigenaar Victor Muller: een overlevingskunstenaar

Datum: 21-06-2011

Saab is gered. Althans, voorlopig. De Chinese autoproducenten Zhejiang Youngman Lotus Automobile en Pang Da Automobile Trade tekenden begin deze maand een niet-bindende samenwerkings-overeenkomst.

Saab, Pang Da en Youngman zetten twee joint ventures op. De eerste onderneming zal Saabs en auto's van een nog op te richten dochtermerk produceren voor de Chinese markt. Saab en Youngman verwerven elk 45 procent van de aandelen, Pang Da de overige 10 procent. De tweede joint venture, voor de distributie, is als volgt verdeeld: 33 procent voor Saab, 33 procent voor Youngman en 34 procent voor Pang Da. De overeenkomsten met de Chinese bedrijven Pang Da en Youngman moeten nog wel toestemming krijgen van de Zweedse en Chinese autoriteiten.

Victor Muller, CEO Spyker
De Chinese overeenkomst is de zoveelste truc uit de hoge hoed van overlevingskunstenaar Victor Muller, die vorig jaar vriend en vijand verraste door met het piepkleine Spyker het Zweedse Saab over te nemen. Op dit moment is de productie bij Saab weer opgestart na een periode van weken waarin de productie stil kwam te liggen door liquiditeitstproblemen van de automobielfabrikant.

Saab
Saab is in 1937 opgericht in Zweden als de Svenska Aeroplan Aktiebolaget, een fabrikant van militaire vliegtuigen. Na afloop van de tweede Wereldoorlog zet Saab de kennis over aerodynamica in voor het ontwerp van de Saab 92. De gestroomlijnde 92 lijkt in niets op de andere auto’s die op dat moment op de markt zijn. Saab onderscheidt zich bovendien van de concurrentie door de aandacht voor veiligheid. Zo is de 92 voorzien van een veiligheidskooi, rondom onafhankelijke wielophanging en voorwiel-aandrijving. Het gestroomlijnde ontwerp van de eerste Saab is zo succesvol, dat modellen tot ver in de jaren zestig erop worden geënt. Pas in 1968, het jaar waarin Saab fuseert met vrachtwagenfabrikant Scania, wordt een nieuw model geïntroduceerd, de Saab 99. Dat model evolueert tien jaar later in de ruimere Saab 900.

Saab: identiteit verkwanseld
Al die jaren behoudt Saab zijn onafhankelijkheid. Pas in 1990 komt daarin verandering als Saab de helft van zijn aandelen verkoopt aan General Motors. De vliegtuigtak wordt afgesplitst en gaat zelfstandig verder. De transactie is uit nood geboren. Het ontbreekt de Zweden aan het kapitaal om een waardige opvolger van de 900 te ontwikkelen. In 2000 neemt GM de resterende 50 procent van Saab over. Achteraf bezien is dat een zwarte bladzijde in de geschiedenis van het bedrijf. Als onderdeel van het grote GM, ressorterend onder Opel, kwijnt Saab weg. Liefhebbers klagen dat het automerk zijn identiteit heeft verkwanseld.

General Motors
Als GM in 2008 zwaar in de problemen komt, zet het Saab in de etalage. Er volgt een chaotische periode, waarin gesprekken worden gevoerd met verschillende geïnteresseerde kopers. Het voortbestaan van Saab hangt aan een zijden draad.

Toekomst Saab
Begin 2010 werpt Victor Muller zich op als redder van Saab. In de Saab-fabriek in Trollhättan wordt hij als een held onthaald. Dat enthousiasme is inmiddels getemperd. Het afgelopen jaar scheerde Saab een paar keer langs de rand van de afgrond. Maar zelfs een stilgelegde productie konden het optimisme van Muller niet breken. Er is altijd een toekomst voor Saab, houdt hij vol. Al ligt die toekomst in het verre China.

Dit artikel is geschreven door Rob Hartgers: zakelijk journalist, media-ondernemer en correspondent Zuidelijk Afrika voor onder meer Trouw.

Lees ook:
> CV Victor Muller, CEO Spyker en eigenaar Saab
> Victor Muller vindt nieuwe Chinese partner
> Victor Muller sleept 150mln binnen voor Saab
> Spyker Cars wil financier Antonov terug
> Organisatiestructuur Swedish Automobile (Spyker)