Het nieuwe taboe: geen zin in diversiteit

Het nieuwe taboe: geen zin in diversiteit

Auteur: Fieke van der Lecq | Beeld: Martine Sprangers | 14-02-2019

Briesend stond hij voor me, maar hij hield zich in, op die receptie. “Ze wilden gewoon een vrouw hebben. Waarom zeggen ze dat niet meteen?” Daar had hij natuurlijk gelijk in, dus dat was mijn reactie. Ondertussen dacht ik van binnen: nu maak jij het ook eens mee. Zo voelt dat dus, zo’n glazen plafond.



Heeft de wetenschap iets zinnigs te zeggen over seksediscriminatie? Jazeker, hier is veel onderzoek naar gedaan. Daardoor weten we inmiddels dat toporkesten diverser worden samengesteld indien audities achter een gordijn plaatsvinden, zodat niet zichtbaar is wie er speelt.
Begrijpelijkerwijs zijn het vaak vrouwelijke onderzoekers die dit netelige onderwerp aanpakken. Helaas blijkt ook de wetenschap zelf te lijden aan zogeheten gender bias, zodat artikelen van mannen meer kans krijgen om in toptijdschriften te komen dan artikelen van vrouwelijke onderzoekers. Veel inzichten over seksestereotypering bereiken dus een kleiner publiek, via gespecialiseerde tijdschriften.
Het artikel Board Diversity and Self-Regulation in Dutch Pension Funds, dat ik in 2017 samen met een man en een vrouw schreef over de samenstelling van Nederlandse pensioenfondsbesturen, is zodoende beland in het tijdschrift Equality, Diversity and Inclusion: An International Journal. Ik geef u de samenvatting: het schiet niet op met de diversiteit en er zijn verdacht veel symbolische benoemingen (tokenism). Kennelijk vinden velen het moeilijk mensen die ‘niet normaal’ zijn toe te laten in hun groep.


In 1992 schreef onderzoeker Julie Nelson in het tijdschrift Economics and Philosophy al dat wat normaal gevonden wordt, min of meer vanzelfsprekend ook de norm wordt, ofwel beter dan het afwijkende. Ze gaf daar veel voorbeelden van uit de economische wetenschap, waar mainstream als goed wordt gezien en heterodoxie (het afwijkende) als marginaal, ook in termen van kwaliteit. Het gevolg is dat de economiefaculteiten worden bevolkt door mainstreamers en dat de anders georiënteerde onderzoekers hun toevlucht moesten zoeken tot faculteiten sociologie, bestuurskunde en rechten. Deze ontwikkeling is al decennialang gaande, in veel landen. Geen wonder dat de buitenwereld die mainstream-economen met hun modellen wereldvreemd is gaan vinden.

Het verheffen van ‘het normale’ tot de norm zien we niet alleen in de economische wetenschap, maar ook in diverse praktijksituaties gebeuren. Het heeft ook wel iets democratisch: de meerderheid bepaalt de norm. Tegelijk zijn er veel situaties waarin we geen norm nodig hebben en juist kunnen profiteren van variëteit. Dat inzicht dringt heel langzaam door tot de bestuurskamers, maar nog lang niet overal. Ik herinner me de afwijzing die ik als veertiger kreeg voor een voorzittersfunctie waarvoor ‘nieuw bloed en een frisse wind’ werden gezocht. Men koos uiteindelijk toch voor de witte, mannelijke vijftigplusser, vanwege ‘de chemie’. Tsja.
Kortom, aan empathie geen gebrek voor mijn terecht boze collega. Ik herkende hoe hij zich voelde. Wat nu nodig is, is lef van sollicitatiecommissies om te zeggen wat ze zoeken en daar consistent naar te handelen. Als je geen zin hebt in diversiteit, wees dan direct eerlijk in het functieprofiel en naar de headhunter. Durf dan het nieuwe taboe te slechten en wijs direct kandidaten af die anders zijn. Dan kan de headhunter de verwachtingen sturen en hoeven kandidaten zich niet nodeloos te verdiepen in de organisatie. Laten we zuinig zijn op elkaar – door eerlijk te zijn.

Fieke van der Lecq is deeltijdhoogleraar pensioenen aan de Vrije Universiteit Amsterdam, eigenaar van Ecovisie en commissaris bij diverse ondernemingen. Gepubliceerd in Management Scope 02 2019.

Fieke van der Lecq

Tekst door: Fieke van der Lecq

  • > Opleidingsdirecteur Risk Management for Financial Institutions, Vrije Universiteit Amsterdam
  • > Voorzitter Stichting Beheer Deferred Payments KPMG (KDP)
  • > Commissaris Triodos Bank
  • > Commissaris Arriva Nederland
  • > Academic member Occupational Pensions Stakeholder Group (OPSG), European Insurance and Occupational Pensions Authority (EIOPA)
  • > Voorzitter Editorial Board Netspar
  • > Commissaris Syntrus Achmea Real Estate & Finance
  • > Voorzitter Stichting Certificering Opleidingen Ondernemingsraden (SCOOR)
  • > Deeltijdhoogleraar Pensioenmarkten Vrije Universiteit Amsterdam
  • > Voorzitter raad van toezicht Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Zoetwarenindustrie
  • > Kroonlid SER

Management Scope Rankings

Bekijk hier alle rankings die Management Scope jaarlijks samenstelt.

Artikelen van Fieke van der Lecq

scopist_posts/originals/Column08k.jpg

Waarde(n)vol

Er is veel interesse voor cultuur en gedrag in organisaties. Hoe dit om te zetten in waardecreatie is nog een stevige uitdaging. De code corporate governance van 2016 benadrukt het belang van de tone at the top, ofwel de manier waarop bestuurders en commissarissen zich gedragen. Zij moeten ervoor zorgen dat de bedrijfscultuur consistent is met de waarden van het bedrijf. Die waarden moeten vervolgens bijdragen aan de ‘lange termijn waardecreatie’, zoals in de code staat. 

lees artikel
scopist_posts/originals/Lecq, Fieke van der - 2016.jpg

Dineren op de rots

Afgelopen december was het weer zo ver: ongeveer de helft van de top-100 commissarissen kwam bijeen ter gelegenheid van de nieuwe toplijst die in het vorige nummer van dit magazine werd gepubliceerd. In een even gerenommeerd als gastvrij advocatenkantoor in Amsterdam Oud-Zuid werd genetwerkt en gedineerd. De sprekers zorgden voor het geestelijke voedsel. Na het voorlezen van de Chatham House Rule werd plechtig afgesproken deze te hanteren en uw columnist zal daarop geen uitzondering maken. De inhoud is er niet minder relevant om.

lees artikel
scopist_posts/originals/Lecq, Fieke van der - 2016.jpg

Column Fieke van der Lecq: Tussen eindeloos en tijdelijk

Veel mensen maken zich zorgen over de doorgeschoten flexibilisering van de arbeidsmarkt. Vooral jongeren krijgen vaker tijdelijke contracten, die niet worden omgezet in vaste aanstellingen.

lees artikel
Management Scope

Geïntereseerd in Management Scope?

Maak kennis met het magazine via een proefabonnement: 3 edities voor €18,- of 6 edities voor €36,-

Vraag een proefabonnement aan

Meer opinie

scopist_posts/originals/top-100-2019v2.jpg

De opmars van de vrouwelijke c-suite commissaris

Vrouwelijke commissarissen zijn steeds vaker ook bestuurder: ze zijn ceo, cfo, cro of chro én toezichthouder, zo komt naar voren uit de Top-100 Corporate Vrouwen 2019.

lees artikel
scopist_posts/originals/Energietransitie06v.jpg

Voorwaarden voor een geslaagde energietransitie

Het Klimaatakkoord is bijna afgerond en duidelijk is dat het veel kansen te bieden heeft voor investeringen in nieuwe energie. Het akkoord legt terecht de nadruk op het besparen van megatonnen CO2-uitstoot. Er wordt echter vergeten dat het terugdringen van CO2-uitstoot de manier van produceren en consumeren van energie enorm zal veranderen, aldus Stijn van den Heuvel van Vattenfall.

lees artikel
scopist_posts/originals/top-100-2019v2.jpg

Analyse Top-100 Corporate Vrouwen 2019

Annet Aris is de nieuwe invloedrijkste corporate vrouw van Nederland. De top-10 van de lijst met 100 vrouwen wordt opgeschud door een nieuwe naam die vanuit het niets dit gezelschap weet binnen te dringen. Verder: de ceo-commissaris, bestuurders die een stap terug of opzij doen, en de afwezige millennials.

lees artikel
facebook