Maatschappelijke impact

Als bestuurlijk thema is maatschappelijke impact niet meer weg te denken. Maar nieuw is de thematiek geenszins. Een kort overzicht. Maar vooreerst: wat betekent dat eigenlijk, maatschappelijke impact? Het makkelijkst te begrijpen is de term als je deze in een zin zet. Bestuurders worden, tot op het niveau van de raad van bestuur (rvb), in toenemende mate gedwongen na te denken op de maatschappelijke impact van hun onderneming. Bedrijven zijn er, zo is de gedachte, niet alleen om winst te maken. Belangrijk is ook geworden: wat is de impact van de bedrijfsvoering: bijvoorbeeld op lokale gemeenschappen, op stakeholders zoals klanten en leveranciers, op het milieu. Eén stap verder nog, wordt in toenemende mate van ondernemingen gevraagd maatschappelijk nut te hebben. Vaak wordt daarvoor ook de term purpose ingezet. Het bedrijf moet dus van maatschappelijke waarde zijn.

Maatschappelijk verantwoord ondernemen Nederland

Management Scope publiceert sinds 2017 jaarlijks de Management Scope Corporate Impact Index, om bedrijven die het goed doen op dit gebied, in het zonnetje te zetten. Het sturen op impact is niet zomaar komen aanvliegen in de bestuurskamers. De generatie van millennials is doordrongen van de thematiek en dwingt zo bedrijven na te denken.Ook de millennials zelf hebben de thematiek niet zomaar uit de lucht geplukt. Het huidige brede debat reikt ver terug. De meest succesvolle grootzakelijke ondernemingen dachten al decennia geleden terug na over hun maatschappelijke verantwoordelijkheden. Zo zorgden Philips en Heineken in de periode van de industriële revolutie in Nederland voor hun werknemers door hun woningen aan te bieden. Hele wijken in Amsterdam (Heineken) en in Eindhoven (Philips) zijn zo tot stand gekomen.

Maatschappelijk verantwoord ondernemen in internationaal verband

Minder ver in de tijd, 23 juni 1999 organiseerde de Tweede Kamer een debat met als titel: ‘Maatschappelijk verantwoord ondernemen in internationaal verband.’ Discussie was er met name of de overheid een rol diende te spelen in het dwingen van bedrijven tot maatschappelijk verantwoord ondernemen (mvo), dan wel of dit een verantwoordelijkheid van bedrijven was – en de overheid vooral een rol had in het internationale debat over impact. Een aantal termen werden toen al met mvo in verband gebracht: corruptie, milieu, arbeidsomstandigheden enzoverder. MKB-ondernemingen gingen het meestal hebben over duurzaam ondernemen, de corporates kozen voor mvo. In de jaren die volgden, zou mvo in vele vertakkingen worden uitgediept. Met de corporate governance code voor goed bestuur kreeg Nederland in 2003 een gedragscode (zelfregulering) voor het beursgenoteerde bedrijfsleven. Maar denk ook bijvoorbeeld aan het Klimaatakkoord, dat in samenspraak tussen bedrijven, belangenorganisaties en de overheid tot stand is gekomen.In internationaal verband kwam de Organisatie voor Economische Ontwikkeling en Samenwerking (OESO) in 2010 met ISO26000: een internationale norm voor maatschappelijk verantwoord onderneming, met praktische handvaten. Ook kwamen wetgevers wereldwijd met strengere wetgeving op het gebied van corruptie, milieu, misbruik van werknemers, enzovoorts.

Duurzaam ondernemen van de agenda

Het denken rondom mvo liep parallel met het shareholdersmodel. Het shareholdersmodel gaat er vanuit dat de aandelenkoers in the end altijd ook het gedrag op de lange termijn van bestuurders weerspiegelt. Ofwel: als bestuurders op lange termijn het goede doen voor hun klanten, maar ook voor werknemers en andere stakeholders, dan weerspiegelt dat zich in de beurskoers. Dat denken zou echter gebrekkig blijken. Vooreerst omdat niet altijd alle bestuurders het goede voor hebben met de rest van de wereld. Maar ook en vooral zou mvo vaak meer een ‘moetje’ worden voor bedrijven dan een gedragen bestuurlijk thema. Veel bedrijven stelden een chief sustainability officer aan, of vergelijkbaar, die dan als taak had te zorgen dat de onderneming niet iets mispeuterde. En daarmee was de kous af. Meer nog: zodra de economie haperde of aandeelhouders morden, ging een thema als duurzaam ondernemen vaak helemaal van de agenda.

De komst van Sustainable Development Goals

Sinds een aantal jaren is dat veranderd. Onder druk dus van de maatschappij, zoals hierboven beschreven, maar er is meer. De Verenigde Naties voelde de tijdsgeest perfect aan en kwam in 2015 met de zogeheten United Nations Sustainable Development Goals (SDG’s). In het Nederlands vertaalt dit zich naar duurzame ontwikkelingsdoelen. De SDG’s zijn maatschappelijke doelen zoals geen honger, geen armoede en schoon water en sanitair voor iedereen. Met als doel om die agenda tegen 2030 te hebben uitgevoerd. Die SDG’s hebben in het bedrijfsleven een revolutie veroorzaakt. Waar mvo niet of nauwelijks op de bestuurlijke agenda kwam, zijn de doelen van de Verenigde Naties zo ambitieus, dat grote bedrijven er perfect hun strategie (en tegenwoordig ook vaak: missie) op kunnen enten. Het shareholdersdenken wordt steeds nadrukkelijker ingeruild voor een strategie met als uitgangspunt langetermijnwaardecreatie. Zo stelt Philips er naar te streven in 2025 het leven van 3 miljard mensen te hebben verbeterd, en heeft DSM als missie: betere levens voor iedereen. Ceo Feike Sijbesma geldt in Nederland als pionier op het gebied van impact.Ook in de uitvoering tot slot worden inmiddels flinke stappen gezet. Maatschappelijke impact en duurzaam ondernemen staan tegenwoordig hoog op de agenda. Denk aan trends als integrated reporting, een esg-beleid, of duurzame innovaties. Op naar een betere wereld!

Lees verder

Verberg tekst

Hans Janssen (FrieslandCampina) over het verwaarden van duurzaamheid

Hoe kun je boeren helpen te investeren in duurzame melkproductie en het terugverdienen daarvan? Zijn consumenten bereid extra te betalen voor klimaatneutrale zuivel? Hoe meet en rapporteer je over nietfinanciële kpi’s? Hans Janssen van FrieslandCampina over de rol van de cfo bij sturen op duurzaamheid en de bijbehorende dilemma’s. ‘We willen de hele keten in kaart brengen: van gras tot glas. 

Lees verder

Hoe gaat Cindy Kroon, chief commercial officer van energieleverancier Vattenfall Nederland, om met de energietransitie en energiecrisis, met de verduurzamingsopdracht en met de sociale verantwoordelijkheid bij een groeiende energiearmoede? En hoe hanteert het concern kritiek die erbij hoort als je onder het vergrootglas van de politiek, media, ngo’s en de maatschappij ligt? ‘Het schuurt, onze ambitie is oprecht.’

Focus op wat kan, maak duidelijke keuzes en versnel zo de energietransitie. Daarvoor is een brede coalitie nodig waarin overheid, industrie en maatschappij samen optrekken. Dat is het dringende advies van Adam Middleton van Siemens Energy en Baukje Dreimüller van Renewi. ‘We moeten praktisch zijn. Tijd voor pilots is er niet meer en we kunnen niet in alle oplossingen investeren.’ 

Cindy Kroon (Vattenfall): 'Onze ambitie ís geen marketingtruc'

Hoe gaat Cindy Kroon, chief commercial officer van energieleverancier Vattenfall Nederland, om met de energietransitie en energiecrisis, met de verduurzamingsopdracht en met de sociale verantwoordelijkheid bij een groeiende energiearmoede? En hoe hanteert het concern kritiek die erbij hoort als je onder het vergrootglas van de politiek, media, ngo’s en de maatschappij ligt? ‘Het schuurt, onze ambitie is oprecht.’

'De energietransitie moet in moordend tempo'

Focus op wat kan, maak duidelijke keuzes en versnel zo de energietransitie. Daarvoor is een brede coalitie nodig waarin overheid, industrie en maatschappij samen optrekken. Dat is het dringende advies van Adam Middleton van Siemens Energy en Baukje Dreimüller van Renewi. ‘We moeten praktisch zijn. Tijd voor pilots is er niet meer en we kunnen niet in alle oplossingen investeren.’ 

Zijn bedrijven en beleggers onder het mom van ESG alleen maar bezig om nog meer geld te verdienen? Of bedreigt de roep om duurzaam ondernemen en investeren het rendement en daarmee een gezond bedrijfsleven en de banen van gewone burgers? Professor Robert Eccles, ESG-goeroe, schetst de polarisatie rond het begrip in de Verenigde Staten en pleit voor pragmatisme. Hij heeft ook advies aan bestuurders: ‘Stop met een lafaard te zijn.’

Toepassing van het aloude principe ‘de vervuiler betaalt’ levert in het stikstofdossier de nodige problemen op. Hoe bepaal je wie verantwoordelijk is voor depositie op Natura 2000-gebieden? En in welke mate? Wat is de juiste methode voor het meten van uitstoot? Ondanks deze terechte vragen is drastische emissiereductie nú noodzakelijk om kwetsbare natuurgebieden te beschermen, betoogt Ingeborg Wind-Middel van advocatenkantoor Van Doorne.

Sylvo Thijsen, directeur van Staatsbosbeheer, is dagelijks bezig met de gevolgen van klimaatverandering voor de natuur. Toch heeft hij wel degelijk begrip voor het verzet van boeren tegen de stikstofplannen van het kabinet. Hij ziet manieren om uit de impasse te komen, te beginnen bij het creëren van een level playing field waarin de positie van de boer gelijk is aan die van de industrie en de hele keten. ‘Beleidsmakers zouden niet de existentie van bedrijven ter discussie moeten stellen.’

Robert Eccles: 'ESG is in de VS volledig gepolitiseerd'

Zijn bedrijven en beleggers onder het mom van ESG alleen maar bezig om nog meer geld te verdienen? Of bedreigt de roep om duurzaam ondernemen en investeren het rendement en daarmee een gezond bedrijfsleven en de banen van gewone burgers? Professor Robert Eccles, ESG-goeroe, schetst de polarisatie rond het begrip in de Verenigde Staten en pleit voor pragmatisme. Hij heeft ook advies aan bestuurders: ‘Stop met een lafaard te zijn.’

Losse eindjes in het stikstofdebat: afwachten is geen optie meer

Toepassing van het aloude principe ‘de vervuiler betaalt’ levert in het stikstofdossier de nodige problemen op. Hoe bepaal je wie verantwoordelijk is voor depositie op Natura 2000-gebieden? En in welke mate? Wat is de juiste methode voor het meten van uitstoot? Ondanks deze terechte vragen is drastische emissiereductie nú noodzakelijk om kwetsbare natuurgebieden te beschermen, betoogt Ingeborg Wind-Middel van advocatenkantoor Van Doorne.

Sylvo Thijsen (Staatsbosbeheer) over de stikstofdiscussie

Sylvo Thijsen, directeur van Staatsbosbeheer, is dagelijks bezig met de gevolgen van klimaatverandering voor de natuur. Toch heeft hij wel degelijk begrip voor het verzet van boeren tegen de stikstofplannen van het kabinet. Hij ziet manieren om uit de impasse te komen, te beginnen bij het creëren van een level playing field waarin de positie van de boer gelijk is aan die van de industrie en de hele keten. ‘Beleidsmakers zouden niet de existentie van bedrijven ter discussie moeten stellen.’

Dick Boer: 'Bedrijven moeten alle stakeholders serieus nemen'

De visie van internationaal toezichthouder en commissaris Dick Boer op stakeholdermanagement is glashelder: voor elk bedrijf zijn álle stakeholders van even groot belang. En nee, het draait niet stiekem toch nét wat meer om de aandeelhouder. ‘Als je alleen maar shareholder friendly bent, kun je de andere stakeholders verliezen en uiteindelijk minder performen dan de concurrentie.’

Lees verder

Meest gelezen

Sander van der Laan (Action): 'Duurzaamheid hoeft niet duur te zijn'

Elke week kopen zo’n tien miljoen mensen iets in een van de Europese winkels van retailketen Action. Dat bereik brengt verantwoordelijkheden met zich mee. Action-topman Sander van der Laan wil graag beter communiceren over de duurzame inspanningen van het concern.

Maarten Otto (Alliander): 'Je moet verder kijken dan je eigen stoeptegel'

Een publieke taak en werken met maatschappelijk geld vraagt om integrale afwegingen en transparantie over dilemma’s, aldus Maarten Otto, de nieuwe ceo van netwerkbedrijf Alliander, winnaar van de Management Scope Corporate Impact Index 2020.

Duurzaamheid, ketenverantwoordelijkheid en politieke regie

‘Vroeger waren wij de vervuiler en werd duurzaamheid gezien als bad problem’, zegt een van de deelnemers aan de rondetafel over duurzaamheid, internationale klimaatdoelstellingen en ketenverantwoordelijkheid. Tegenwoordig is dat beeld gekanteld en realiseren de bestuurders zich dat ze producten kunnen bieden ‘waar de wereld mee verder komt.’ Maar om echt hun verantwoordelijkheid te kunnen nemen, hebben ze tijd en ruimte nodig. ‘Denk niet eendimensionaal.’

Analyse Erasmus Corporate Impact Index 2022

Purpose & praktijk

Aniek Moonen: 'Gebruik generatietoets bij bepalen strategie'

Bas Rüter (Rabobank) over de net positive-beweging

Paul Polman: 'Minder slecht is niet goed genoeg'

'ESG-data zijn van grote waarde'

De mens heeft het vermogen klimaatverandering te stoppen: de transitie naar een duurzame samenleving is een uitdaging van ons allemaal. Investeerders, regelgevers, beleggers én politiek moeten zich maximaal inspannen om de klimaatdoelstellingen van Parijs te halen, stelt Marc van Voorst tot Voorst, plaatsvervangend directeur van de Nederlandse Vereniging van Participatiemaatschappijen (NVP).

Investeerders spelen een grote rol bij de transformatie van vervuilende bedrijven naar schone, net zero-organisaties, daarvan is lead advisor ESG van private equity-investeerder Apax Partners Ellen de Kreij overtuigd. ‘Investeerders worden aanjagers van het bedrijfsleven om bij te dragen aan de klimaatdoelstellingen. Binnen de sector leeft het vertrouwen dat we dit met elkaar kunnen doen.’

Investeerders, regelgevers, beleggers en de politiek kunnen samen het tij keren

De mens heeft het vermogen klimaatverandering te stoppen: de transitie naar een duurzame samenleving is een uitdaging van ons allemaal. Investeerders, regelgevers, beleggers én politiek moeten zich maximaal inspannen om de klimaatdoelstellingen van Parijs te halen, stelt Marc van Voorst tot Voorst, plaatsvervangend directeur van de Nederlandse Vereniging van Participatiemaatschappijen (NVP).

Ellen de Kreij (Apax Partners): 'Investeerders zijn aanjagers van verduurzaming'

Investeerders spelen een grote rol bij de transformatie van vervuilende bedrijven naar schone, net zero-organisaties, daarvan is lead advisor ESG van private equity-investeerder Apax Partners Ellen de Kreij overtuigd. ‘Investeerders worden aanjagers van het bedrijfsleven om bij te dragen aan de klimaatdoelstellingen. Binnen de sector leeft het vertrouwen dat we dit met elkaar kunnen doen.’

De eerste 100 dagen als commissaris van Schiphol Group

‘Hopelijk is mijn portefeuille straks onnodig’, zegt Elfrieke van Galen over haar eerste honderd dagen als lid van de raad van commissarissen van Schiphol Group.

Roland van der Vorst: 'Laat u niet leiden door sentiment'

Charles Honée gaat voor Management Scope in gesprek met (dwars)denkers en bedrijfsleven over maatschappelijke verwachtingen. Dit keer: Roland van der Vorst. Woede en emoties overheersen in elk debat, signaleert de professor van de TU Delft, FD-columnist en head of innovation wholesale & rural van Rabobank. Het recept tegen polarisatie kent hij ook: ‘Laten we denken in gezamenlijke belangen.’

ESG-doelstellingen: niet alleen definiëren, maar integreren

Naast commerciële winst hebben investeerders steeds vaker aandacht voor het maatschappelijk rendement van een investering. Het is volgens Van Doorne-advocaten Sjoerd Kamerbeek en Dimitri van Hoewijk dan ook essentieel om doelstellingen vooraf vast te leggen, teneinde bedrijven aan de afgesproken maatschappelijke koers te houden.

De energietransitie: 'Revolutionaire stappen zet je samen'

Dat bedrijven zonder duurzaamheidsagenda de boot missen, daarover is geen twijfel mogelijk. Drie executives van concerns die volop in transitie zijn, weten de urgentie van een enorme ommekeer goed voor het voetlicht te brengen en maken duidelijk dat een succesvolle energietransitie zonder samenwerking niet bestaat. ‘Het grote plaatje geeft me de overtuiging dat we het kunnen oplossen. Met z’n allen.’

Zo pakt Vattenfall-ceo Anna Borg de energietransitie aan

Energieconcern Vattenfall werkt in een steeds hoger tempo aan de energietransitie, op verschillende terreinen tegelijk. Ceo Anna Borg realiseert dat vooral door het bepalen van de juiste prioriteiten en door scherp te hebben waar het concern daadwerkelijk waarde kan toevoegen. ‘Door de focus op technologische innovatie kan de organisatie in een bubbel belanden waarin er overal kansen lijken te zijn.’ 

Vier topvrouwen over investeren met impact

De instroom in duurzame fondsen en producten heeft de afgelopen jaren een flinke vlucht genomen. Bovendien valt er inmiddels goed geld mee te verdienen. Dat is de boodschap van vier topvrouwen uit de financiële sector die met elkaar in discussie gaan over de impact van vermogen en investeringen. ‘Hoe zorg je ervoor dat het geld terechtkomt waar je echt impact kunt maken.’
1
2
3
4
5
6
7
8
facebook