Maatschappelijke impact
Als bestuurlijk thema is maatschappelijke impact niet meer weg te denken. Maar nieuw is de thematiek geenszins. Een kort overzicht. Maar vooreerst: wat betekent dat eigenlijk, maatschappelijke impact? Het makkelijkst te begrijpen is de term als je deze in een zin zet. Bestuurders worden, tot op het niveau van de raad van bestuur (rvb), in toenemende mate gedwongen na te denken op de maatschappelijke impact van hun onderneming. Bedrijven zijn er, zo is de gedachte, niet alleen om winst te maken. Belangrijk is ook geworden: wat is de impact van de bedrijfsvoering: bijvoorbeeld op lokale gemeenschappen, op stakeholders zoals klanten en leveranciers, op het milieu. Eén stap verder nog, wordt in toenemende mate van ondernemingen gevraagd maatschappelijk nut te hebben. Vaak wordt daarvoor ook de term purpose ingezet. Het bedrijf moet dus van maatschappelijke waarde zijn.
Maatschappelijk verantwoord ondernemen Nederland
Het sturen op impact is niet zomaar komen aanvliegen in de bestuurskamers. De generatie van millennials is doordrongen van de thematiek en dwingt zo bedrijven na te denken.Ook de millennials zelf hebben de thematiek niet zomaar uit de lucht geplukt. Het huidige brede debat reikt ver terug. De meest succesvolle grootzakelijke ondernemingen dachten al decennia geleden terug na over hun maatschappelijke verantwoordelijkheden. Zo zorgden Philips en Heineken in de periode van de industriële revolutie in Nederland voor hun werknemers door hun woningen aan te bieden. Hele wijken in Amsterdam (Heineken) en in Eindhoven (Philips) zijn zo tot stand gekomen.
Maatschappelijk verantwoord ondernemen in internationaal verband
Minder ver in de tijd, 23 juni 1999 organiseerde de Tweede Kamer een debat met als titel: ‘Maatschappelijk verantwoord ondernemen in internationaal verband.’ Discussie was er met name of de overheid een rol diende te spelen in het dwingen van bedrijven tot maatschappelijk verantwoord ondernemen (mvo), dan wel of dit een verantwoordelijkheid van bedrijven was – en de overheid vooral een rol had in het internationale debat over impact. Een aantal termen werden toen al met mvo in verband gebracht: corruptie, milieu, arbeidsomstandigheden enzoverder. MKB-ondernemingen gingen het meestal hebben over duurzaam ondernemen, de corporates kozen voor mvo. In de jaren die volgden, zou mvo in vele vertakkingen worden uitgediept. Met de corporate governance code voor goed bestuur kreeg Nederland in 2003 een gedragscode (zelfregulering) voor het beursgenoteerde bedrijfsleven. Maar denk ook bijvoorbeeld aan het Klimaatakkoord, dat in samenspraak tussen bedrijven, belangenorganisaties en de overheid tot stand is gekomen.In internationaal verband kwam de Organisatie voor Economische Ontwikkeling en Samenwerking (OESO) in 2010 met ISO26000: een internationale norm voor maatschappelijk verantwoord onderneming, met praktische handvaten. Ook kwamen wetgevers wereldwijd met strengere wetgeving op het gebied van corruptie, milieu, misbruik van werknemers, enzovoorts.
Duurzaam ondernemen van de agenda
Het denken rondom mvo liep parallel met het shareholdersmodel. Het shareholdersmodel gaat er vanuit dat de aandelenkoers in the end altijd ook het gedrag op de lange termijn van bestuurders weerspiegelt. Ofwel: als bestuurders op lange termijn het goede doen voor hun klanten, maar ook voor werknemers en andere stakeholders, dan weerspiegelt dat zich in de beurskoers. Dat denken zou echter gebrekkig blijken. Vooreerst omdat niet altijd alle bestuurders het goede voor hebben met de rest van de wereld. Maar ook en vooral zou mvo vaak meer een ‘moetje’ worden voor bedrijven dan een gedragen bestuurlijk thema. Veel bedrijven stelden een chief sustainability officer aan, of vergelijkbaar, die dan als taak had te zorgen dat de onderneming niet iets mispeuterde. En daarmee was de kous af. Meer nog: zodra de economie haperde of aandeelhouders morden, ging een thema als duurzaam ondernemen vaak helemaal van de agenda.
De komst van Sustainable Development Goals
Sinds een aantal jaren is dat veranderd. Onder druk dus van de maatschappij, zoals hierboven beschreven, maar er is meer. De Verenigde Naties voelde de tijdsgeest perfect aan en kwam in 2015 met de zogeheten United Nations Sustainable Development Goals (SDG’s). In het Nederlands vertaalt dit zich naar duurzame ontwikkelingsdoelen. De SDG’s zijn maatschappelijke doelen zoals geen honger, geen armoede en schoon water en sanitair voor iedereen. Met als doel om die agenda tegen 2030 te hebben uitgevoerd. Die SDG’s hebben in het bedrijfsleven een revolutie veroorzaakt. Waar mvo niet of nauwelijks op de bestuurlijke agenda kwam, zijn de doelen van de Verenigde Naties zo ambitieus, dat grote bedrijven er perfect hun strategie (en tegenwoordig ook vaak: missie) op kunnen enten. Het shareholdersdenken wordt steeds nadrukkelijker ingeruild voor een strategie met als uitgangspunt langetermijnwaardecreatie. Zo stelt Philips er naar te streven in 2025 het leven van 3 miljard mensen te hebben verbeterd, en heeft DSM als missie: betere levens voor iedereen. Ceo Feike Sijbesma geldt in Nederland als pionier op het gebied van impact.Ook in de uitvoering tot slot worden inmiddels flinke stappen gezet. Maatschappelijke impact en duurzaam ondernemen staan tegenwoordig hoog op de agenda. Denk aan trends als integrated reporting, een esg-beleid, of duurzame innovaties. Op naar een betere wereld!
Ongemak in de boardroom omarm je met deze zeven good practices
De boardroom van de toekomst is er één die onoplosbare problemen niet ontwijkt, maar ze juist productief maakt, aldus Robert J. Blomme en Josephine de Zwaan van het project Verdiepte Governance. In dit project hebben 80 Nederlandse bestuurders nieuwe richtlijnen voor duurzaam leiderschap ontwikkeld, met als centrale boodschap: geef ongemak in de boardroom ruimte. De spanning die dat oproept, vormt het startpunt voor verandering.
Lees verderAls commissaris van Agrifirm en Plus ziet Han Kolff dat de Nederlandse voedingssector gevangen zit in een patstelling. De wil om te verduurzamen is volgens hem breed aanwezig, maar partijen wijzen nog te veel naar elkaar. ‘We hebben iets minder marktwerking en iets meer centrale regie nodig, anders komen we niet over de hobbels heen.’
Misschien lijkt het soms alsof problemen verdwijnen zodra je ze niet meer benoemt. In de praktijk gebeurt het tegenovergestelde: hoe langer ze worden genegeerd, hoe groter ze worden. Van klimaatdoelen tot aandeelhoudersvragen – ongemakkelijke kwesties verdwijnen niet door ze van de agenda te halen.
Han Kolff: ‘Met alleen marktwerking verduurzamen we te langzaam’
Als commissaris van Agrifirm en Plus ziet Han Kolff dat de Nederlandse voedingssector gevangen zit in een patstelling. De wil om te verduurzamen is volgens hem breed aanwezig, maar partijen wijzen nog te veel naar elkaar. ‘We hebben iets minder marktwerking en iets meer centrale regie nodig, anders komen we niet over de hobbels heen.’
Problemen zijn er niet om genegeerd te worden
Misschien lijkt het soms alsof problemen verdwijnen zodra je ze niet meer benoemt. In de praktijk gebeurt het tegenovergestelde: hoe langer ze worden genegeerd, hoe groter ze worden. Van klimaatdoelen tot aandeelhoudersvragen – ongemakkelijke kwesties verdwijnen niet door ze van de agenda te halen.
In het rapport Life science and healthcare predictions 2030 beschrijft Deloitte aan de hand van tien trends hoe het zorgsysteem er in 2030 uit kan zien. Reflecterend op de Nederlandse situatie weten we dat de zorgsector wordt geconfronteerd met uitdagingen, waaronder stijgende kosten, personeelstekorten en toenemende gezondheidsverschillen tussen bevolkingsgroepen. Het is van belang om de transitie naar een toekomstbestendig en weerbaar zorgsysteem te organiseren en versnellen.
Als je Gemini of een andere ai-slimmerik vraagt hoe je de waarde van een bedrijf bepaalt, begint deze meteen over intrinsieke waarde, marktwaarde, financiële prestaties, discounted cash flow en liquidation value (tal van cfo’s veren enthousiast omhoog uit hun stoel als ze deze termen lezen). Maar is dat wel zo logisch? Is geld de unieke waardebepalende factor? Wat voor waarde heeft het feit dat 10.000 medewerkers diep gelukkig van je werkgeverschap worden? En dat er 1.000 overspannen thuis zitten? Heeft de omzet in het product dat het leven van miljoenen mensen verlengt dezelfde waarde als de omzet van een bierproducent? Wat is de waarde van de klimaatschade die je wel of niet voorkomt? En wat is de maatschappelijke waarde van het feit dat een bedrijf ontzettend goed is in belastingontwijking?
Tegen 2070 moeten we bijna 10 miljard mensen kunnen voeden zonder het milieu onverantwoord te belasten. De technologische en economische mogelijkheden zijn aanwezig – nu is het zaak om deze om te zetten in concrete actie. Het nieuwe rapport Turning point: Feeding the world sustainably van Deloitte biedt hiertoe een routekaart.
Van zorg naar gezondheid
In het rapport Life science and healthcare predictions 2030 beschrijft Deloitte aan de hand van tien trends hoe het zorgsysteem er in 2030 uit kan zien. Reflecterend op de Nederlandse situatie weten we dat de zorgsector wordt geconfronteerd met uitdagingen, waaronder stijgende kosten, personeelstekorten en toenemende gezondheidsverschillen tussen bevolkingsgroepen. Het is van belang om de transitie naar een toekomstbestendig en weerbaar zorgsysteem te organiseren en versnellen.
Hoe futureproof is jouw organisatie?
Als je Gemini of een andere ai-slimmerik vraagt hoe je de waarde van een bedrijf bepaalt, begint deze meteen over intrinsieke waarde, marktwaarde, financiële prestaties, discounted cash flow en liquidation value (tal van cfo’s veren enthousiast omhoog uit hun stoel als ze deze termen lezen). Maar is dat wel zo logisch? Is geld de unieke waardebepalende factor? Wat voor waarde heeft het feit dat 10.000 medewerkers diep gelukkig van je werkgeverschap worden? En dat er 1.000 overspannen thuis zitten? Heeft de omzet in het product dat het leven van miljoenen mensen verlengt dezelfde waarde als de omzet van een bierproducent? Wat is de waarde van de klimaatschade die je wel of niet voorkomt? En wat is de maatschappelijke waarde van het feit dat een bedrijf ontzettend goed is in belastingontwijking?
10 miljard mensen verantwoord voeden: het kan
Tegen 2070 moeten we bijna 10 miljard mensen kunnen voeden zonder het milieu onverantwoord te belasten. De technologische en economische mogelijkheden zijn aanwezig – nu is het zaak om deze om te zetten in concrete actie. Het nieuwe rapport Turning point: Feeding the world sustainably van Deloitte biedt hiertoe een routekaart.
Roderick Glerum (Vattenfall): ‘Wacht niet met investeren in energietransitie’
Dat de energietransitie in Nederland minder snel gaat dan gewenst of gehoopt, is voor Roderick Glerum geen reden tot pessimisme. De directeur zakelijke markt van Vattenfall is ervan overtuigd dat ook kleine stappen uiteindelijk het verschil zullen maken. ‘We zijn innovatief en creatief genoeg om voor elk probleem een oplossing te vinden.’
Lees verderMeest gelezen
Annerie Vreugdenhil (ABN Amro): ‘Verkleinen van tegenstellingen staat hoog op de bestuursagenda’
Laurentien van Oranje ontwikkelde vanuit haar Number 5 foundation samen met slachtoffers van de toeslagenaffaire, verzekeraars en juristen een alternatief plan dat tot een snellere schadevergoeding leidt. ABN Amro steunt dit initiatief. De prinses gaat erover in gesprek met Annerie Vreugdenhil: cco personal & business banking van de bank.
De toekomst van energie
Het lonkend perspectief is een samenleving die schoner, innovatiever en rechtvaardiger is, zo vat een van de drie jonge professionals aan onze rondetafel de essentie van de energietransitie krachtig samen. Het gevoel van urgentie bij beleidsmakers, wetenschappers, burgers en het bedrijfsleven is te gering. Samen in actie komen is broodnodig.
Column Pieter Hemels: Over Obama, Malala, Warren Edwards en jou
Activist alert: in 2025 neemt de kans op een activistische campagne toe
Versnelling vraagt om inspanning van iedereen
Over bloemetjes, bijtjes en toekomstbestendig ondernemen
Best wel van goede wil
Hans Meeuwis (Cosun): ‘We dichten planten een heldenrol toe’
Pieter Hemels (ftrprf): ‘Een strategie moet altijd futureproof zijn’
De Britse energie-expert Angela Wilkinson is het boegbeeld van de World Energy Council. Wat Wilkinson betreft verandert de hele insteek van de discussie over de energietransitie: het moet niet langer vooral gaan over technologie en investeringen, de mens moet centraal staan. ‘Alleen met een inclusieve bottom-up-aanpak zullen we succesvol zijn.’
Laurentien van Oranje ontwikkelde vanuit haar Number 5 foundation samen met slachtoffers van de toeslagenaffaire, verzekeraars en juristen een alternatief plan dat tot een snellere schadevergoeding leidt. ABN Amro steunt dit initiatief. De prinses, die veel waarde hecht aan vanuit gelijkwaardigheid bouwen aan oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken, gaat erover in gesprek met Annerie Vreugdenhil: cco personal & business banking van de bank. ‘Het gaat uiteindelijk om het verkleinen van de kloof.’
Angela Wilkinson: ‘We moeten de energietransitie humaniseren’
De Britse energie-expert Angela Wilkinson is het boegbeeld van de World Energy Council. Wat Wilkinson betreft verandert de hele insteek van de discussie over de energietransitie: het moet niet langer vooral gaan over technologie en investeringen, de mens moet centraal staan. ‘Alleen met een inclusieve bottom-up-aanpak zullen we succesvol zijn.’
Annerie Vreugdenhil (ABN Amro): ‘Verkleinen van tegenstellingen staat hoog op de bestuursagenda’
Laurentien van Oranje ontwikkelde vanuit haar Number 5 foundation samen met slachtoffers van de toeslagenaffaire, verzekeraars en juristen een alternatief plan dat tot een snellere schadevergoeding leidt. ABN Amro steunt dit initiatief. De prinses, die veel waarde hecht aan vanuit gelijkwaardigheid bouwen aan oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken, gaat erover in gesprek met Annerie Vreugdenhil: cco personal & business banking van de bank. ‘Het gaat uiteindelijk om het verkleinen van de kloof.’