Maatschappelijke impact

Als bestuurlijk thema is maatschappelijke impact niet meer weg te denken. Maar nieuw is de thematiek geenszins. Een kort overzicht. Maar vooreerst: wat betekent dat eigenlijk, maatschappelijke impact? Het makkelijkst te begrijpen is de term als je deze in een zin zet. Bestuurders worden, tot op het niveau van de raad van bestuur (rvb), in toenemende mate gedwongen na te denken op de maatschappelijke impact van hun onderneming. Bedrijven zijn er, zo is de gedachte, niet alleen om winst te maken. Belangrijk is ook geworden: wat is de impact van de bedrijfsvoering: bijvoorbeeld op lokale gemeenschappen, op stakeholders zoals klanten en leveranciers, op het milieu. Eén stap verder nog, wordt in toenemende mate van ondernemingen gevraagd maatschappelijk nut te hebben. Vaak wordt daarvoor ook de term purpose ingezet. Het bedrijf moet dus van maatschappelijke waarde zijn.

Maatschappelijk verantwoord ondernemen Nederland

Management Scope publiceert sinds 2017 jaarlijks de Management Scope Corporate Impact Index, om bedrijven die het goed doen op dit gebied, in het zonnetje te zetten. Het sturen op impact is niet zomaar komen aanvliegen in de bestuurskamers. De generatie van millennials is doordrongen van de thematiek en dwingt zo bedrijven na te denken.Ook de millennials zelf hebben de thematiek niet zomaar uit de lucht geplukt. Het huidige brede debat reikt ver terug. De meest succesvolle grootzakelijke ondernemingen dachten al decennia geleden terug na over hun maatschappelijke verantwoordelijkheden. Zo zorgden Philips en Heineken in de periode van de industriële revolutie in Nederland voor hun werknemers door hun woningen aan te bieden. Hele wijken in Amsterdam (Heineken) en in Eindhoven (Philips) zijn zo tot stand gekomen.

Maatschappelijk verantwoord ondernemen in internationaal verband

Minder ver in de tijd, 23 juni 1999 organiseerde de Tweede Kamer een debat met als titel: ‘Maatschappelijk verantwoord ondernemen in internationaal verband.’ Discussie was er met name of de overheid een rol diende te spelen in het dwingen van bedrijven tot maatschappelijk verantwoord ondernemen (mvo), dan wel of dit een verantwoordelijkheid van bedrijven was – en de overheid vooral een rol had in het internationale debat over impact. Een aantal termen werden toen al met mvo in verband gebracht: corruptie, milieu, arbeidsomstandigheden enzoverder. MKB-ondernemingen gingen het meestal hebben over duurzaam ondernemen, de corporates kozen voor mvo. In de jaren die volgden, zou mvo in vele vertakkingen worden uitgediept. Met de corporate governance code voor goed bestuur kreeg Nederland in 2003 een gedragscode (zelfregulering) voor het beursgenoteerde bedrijfsleven. Maar denk ook bijvoorbeeld aan het Klimaatakkoord, dat in samenspraak tussen bedrijven, belangenorganisaties en de overheid tot stand is gekomen.In internationaal verband kwam de Organisatie voor Economische Ontwikkeling en Samenwerking (OESO) in 2010 met ISO26000: een internationale norm voor maatschappelijk verantwoord onderneming, met praktische handvaten. Ook kwamen wetgevers wereldwijd met strengere wetgeving op het gebied van corruptie, milieu, misbruik van werknemers, enzovoorts.

Duurzaam ondernemen van de agenda

Het denken rondom mvo liep parallel met het shareholdersmodel. Het shareholdersmodel gaat er vanuit dat de aandelenkoers in the end altijd ook het gedrag op de lange termijn van bestuurders weerspiegelt. Ofwel: als bestuurders op lange termijn het goede doen voor hun klanten, maar ook voor werknemers en andere stakeholders, dan weerspiegelt dat zich in de beurskoers. Dat denken zou echter gebrekkig blijken. Vooreerst omdat niet altijd alle bestuurders het goede voor hebben met de rest van de wereld. Maar ook en vooral zou mvo vaak meer een ‘moetje’ worden voor bedrijven dan een gedragen bestuurlijk thema. Veel bedrijven stelden een chief sustainability officer aan, of vergelijkbaar, die dan als taak had te zorgen dat de onderneming niet iets mispeuterde. En daarmee was de kous af. Meer nog: zodra de economie haperde of aandeelhouders morden, ging een thema als duurzaam ondernemen vaak helemaal van de agenda.

De komst van Sustainable Development Goals

Sinds een aantal jaren is dat veranderd. Onder druk dus van de maatschappij, zoals hierboven beschreven, maar er is meer. De Verenigde Naties voelde de tijdsgeest perfect aan en kwam in 2015 met de zogeheten United Nations Sustainable Development Goals (SDG’s). In het Nederlands vertaalt dit zich naar duurzame ontwikkelingsdoelen. De SDG’s zijn maatschappelijke doelen zoals geen honger, geen armoede en schoon water en sanitair voor iedereen. Met als doel om die agenda tegen 2030 te hebben uitgevoerd. Die SDG’s hebben in het bedrijfsleven een revolutie veroorzaakt. Waar mvo niet of nauwelijks op de bestuurlijke agenda kwam, zijn de doelen van de Verenigde Naties zo ambitieus, dat grote bedrijven er perfect hun strategie (en tegenwoordig ook vaak: missie) op kunnen enten. Het shareholdersdenken wordt steeds nadrukkelijker ingeruild voor een strategie met als uitgangspunt langetermijnwaardecreatie. Zo stelt Philips er naar te streven in 2025 het leven van 3 miljard mensen te hebben verbeterd, en heeft DSM als missie: betere levens voor iedereen. Ceo Feike Sijbesma geldt in Nederland als pionier op het gebied van impact.Ook in de uitvoering tot slot worden inmiddels flinke stappen gezet. Maatschappelijke impact en duurzaam ondernemen staan tegenwoordig hoog op de agenda. Denk aan trends als integrated reporting, een esg-beleid, of duurzame innovaties. Op naar een betere wereld!

Lees verder

Verberg tekst

Wat zijn de uitdagingen voor de maakindustrie bij het ontwerpen van duurzame producten? De bestuurders van chipmaker NXP Semiconductors, denim-merk MUD Jeans en vliegtuigbouwer Maeve Aerospace – alle drie voorlopers in hun sector – in gesprek over mooie idealen en de soms weerbarstige praktijk. ‘Het blijkt erg lastig een industrie te verduurzamen die daar nog niet aan toe is.’ Plus: adviezen voor bestuurders. 

Tapijtfabrikant Interface loopt al lange tijd aardig op de muziek vooruit als het gaat om duurzame transformatie: de net zero-ambitie is ingeruild voor een volgend ambitieus doel. Vicepresident supply chain & operations Eline Oudenbroek hoopt dat de industrie ‘meewandelt’: ‘Bedrijven kunnen alleen overleven door al hun processen duurzaam in te richten. Het besef dat er geen businesscase is in niet-regeneratief zijn, begint in te zinken.’

Duurzame transformatie maakt elke business robuuster

Wat zijn de uitdagingen voor de maakindustrie bij het ontwerpen van duurzame producten? De bestuurders van chipmaker NXP Semiconductors, denim-merk MUD Jeans en vliegtuigbouwer Maeve Aerospace – alle drie voorlopers in hun sector – in gesprek over mooie idealen en de soms weerbarstige praktijk. ‘Het blijkt erg lastig een industrie te verduurzamen die daar nog niet aan toe is.’ Plus: adviezen voor bestuurders. 

Eline Oudenbroek (Interface): ‘Zonder duurzaamheid geen relevantie’

Tapijtfabrikant Interface loopt al lange tijd aardig op de muziek vooruit als het gaat om duurzame transformatie: de net zero-ambitie is ingeruild voor een volgend ambitieus doel. Vicepresident supply chain & operations Eline Oudenbroek hoopt dat de industrie ‘meewandelt’: ‘Bedrijven kunnen alleen overleven door al hun processen duurzaam in te richten. Het besef dat er geen businesscase is in niet-regeneratief zijn, begint in te zinken.’

De pot pensioenspaargeld van 1.500 miljard euro zou moeten worden ingezet voor grote investeringen die nodig zijn voor de energietransities, stelt Jan-Willem Ruisbroek van APG Asset Management. De pensioenbelegger pakt sinds enige tijd een voortrekkersrol in de energiesector. ‘We voelen ons verantwoordelijk om juist in Nederland het verschil te maken.’

De gebouwde omgeving in Nederland is nog lang niet ‘Paris proof’. Miljoenen woningen, bedrijfs- en utiliteitsgebouwen moeten de komende decennia fors onder handen worden genomen – met alle praktische en financiële gevolgen van dien. Deze rondetafel draait om de vraag hoe complex het dossier ‘verduurzaming gebouwde omgeving’ nu precies is. Het lijkt vooral te ontbreken aan krachtenbundeling en regie: ‘De kracht zit in het collectief.’

Over zijn eerste honderd dagen als ceo van de Rabo Carbon Bank zegt Roland van der Vorst: ‘Meetbare impact voor de bank, de klanten én de wereld.’

Jan-Willem Ruisbroek (APG Asset Management): ‘Meer leiderschap in de energietransitie’

De pot pensioenspaargeld van 1.500 miljard euro zou moeten worden ingezet voor grote investeringen die nodig zijn voor de energietransities, stelt Jan-Willem Ruisbroek van APG Asset Management. De pensioenbelegger pakt sinds enige tijd een voortrekkersrol in de energiesector. ‘We voelen ons verantwoordelijk om juist in Nederland het verschil te maken.’

‘Ieder voor zich’ staat verduurzaming in de weg

De gebouwde omgeving in Nederland is nog lang niet ‘Paris proof’. Miljoenen woningen, bedrijfs- en utiliteitsgebouwen moeten de komende decennia fors onder handen worden genomen – met alle praktische en financiële gevolgen van dien. Deze rondetafel draait om de vraag hoe complex het dossier ‘verduurzaming gebouwde omgeving’ nu precies is. Het lijkt vooral te ontbreken aan krachtenbundeling en regie: ‘De kracht zit in het collectief.’

De eerste 100 dagen als ceo van Rabo Carbon Bank

Over zijn eerste honderd dagen als ceo van de Rabo Carbon Bank zegt Roland van der Vorst: ‘Meetbare impact voor de bank, de klanten én de wereld.’

Meest gelezen

Cindy Kroon (Vattenfall): 'Onze ambitie ís geen marketingstruc'

Hoe gaat Cindy Kroon, chief commercial officer van energieleverancier Vattenfall Nederland, om met de energietransitie en energiecrisis, met de verduurzamingsopdracht en met de sociale verantwoordelijkheid bij een groeiende energiearmoede? En omgaan met kritiek? ‘Het schuurt, onze ambitie is oprecht.’

Robert Eccles: 'ESG is in de VS volledig gepolitiseerd'

Zijn bedrijven en beleggers onder het mom van ESG alleen maar bezig om nog meer geld te verdienen? Of bedreigt de roep om duurzaam ondernemen en investeren het rendement en daarmee een gezond bedrijfsleven en de banen van gewone burgers? Professor Robert Eccles, schetst de polarisatie en pleit voor pragmatisme.

Ruimte voor goedwillende investeerders in de zorg, drempels voor cowboys

Private investeerders met een langetermijnvisie kunnen een belangrijke aanjager zijn van innovatie in de zorg en dus van grote betekenis voor de sector. De overheid moet wél drempels opwerpen voor ‘cowboys’ die louter op winst uit zijn, stelt hoogleraar marktordening in de gezondheidszorg Marco Varkevisser. Hij schetst vier van die drempels.

‘Private equity kan een rol spelen bij het oplossen van maatschappelijke problemen’

Jolande Sap: ‘Beloningsbeleid is nog geen motor van verandering’

Een community voor commissarissen: samen geven we de duurzaamheidsdiscussie vorm

Doe niet alles tegelijk: maak de enorme duurzaamheidsopgave behapbaar

Van incrementele stappen naar impactvolle verandering

Dit zijn de echte obstakels bij verduurzaming

Bedrijven die sterk inzetten op ESG zijn veerkrachtiger in de huidige volatiele wereld. De Zweedse private equity-investeerder EQT helpt bedrijven daarbij op weg. Head of sustainability for private capital Sophie Walker roept bedrijven op science based targets als minimumstandaard te hanteren. ‘Bedrijven profiteren er enorm van.’

Nog te weinig bedrijven zijn transparant over hun targets op het gebied van duurzaamheid en over hoe ze duurzame prestaties meewegen in de bestuurdersbeloning, constateert multicommissaris Gisella van Vollenhoven. Meetbare kpi’s en bonussen kunnen helpen. ‘Voortgangs- en beoordelingsgesprekken gaan over het behalen van financiële én niet-financiële targets, maar de uitkomst daarvan heeft geen gevolgen voor het salaris. Soms is dat een gemis.’

Sophie Walker: 'Science based targets als minimumstandaard'

Bedrijven die sterk inzetten op ESG zijn veerkrachtiger in de huidige volatiele wereld. De Zweedse private equity-investeerder EQT helpt bedrijven daarbij op weg. Head of sustainability for private capital Sophie Walker roept bedrijven op science based targets als minimumstandaard te hanteren. ‘Bedrijven profiteren er enorm van.’

Gisella van Vollenhoven: ‘Nog een wereld te winnen bij het beoordelen van bestuurders’

Nog te weinig bedrijven zijn transparant over hun targets op het gebied van duurzaamheid en over hoe ze duurzame prestaties meewegen in de bestuurdersbeloning, constateert multicommissaris Gisella van Vollenhoven. Meetbare kpi’s en bonussen kunnen helpen. ‘Voortgangs- en beoordelingsgesprekken gaan over het behalen van financiële én niet-financiële targets, maar de uitkomst daarvan heeft geen gevolgen voor het salaris. Soms is dat een gemis.’

Micky Adriaansens: 'Richting geven aan de economie van de toekomst'

Micky Adriaansens: 'Richting geven aan de economie van de toekomst'

Zorgen voor een beter vestigingsklimaat en richting geven aan het Nederland van 2040 en verder: dat is de ambitie van VVD-minister Micky Adriaansens van Economische Zaken en Klimaat. Focussen en faciliteren zijn kernwoorden, want sommige uitdagingen zijn te groot om alleen aan de markt over te laten. ‘De overheid mag proactiever worden en meer lef tonen.’
Olof van der Gaag: 'Een projectontwikkelaarsmentaliteit versnelt de energietransitie'

Olof van der Gaag: 'Een projectontwikkelaarsmentaliteit versnelt de energietransitie'

Charles Honée gaat voor Management Scope in gesprek met (dwars) denkers binnen en buiten het bedrijfsleven over maatschappelijke verwachtingen. Dit keer: Olof van der Gaag. Er is meer dan ooit draagvlak voor de energietransitie, constateert de voorzitter van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE). ‘Ik zit de hele dag door in discussies over de energietransitie, maar ik zit echt nooit meer in een discussie over de waarom-vraag.’ Nu nog de broodnodige versnelling. 
Robert Eccles: 'ESG is in de VS volledig gepolitiseerd'

Robert Eccles: 'ESG is in de VS volledig gepolitiseerd'

Zijn bedrijven en beleggers onder het mom van ESG alleen maar bezig om nog meer geld te verdienen? Of bedreigt de roep om duurzaam ondernemen en investeren het rendement en daarmee een gezond bedrijfsleven en de banen van gewone burgers? Professor Robert Eccles, ESG-goeroe, schetst de polarisatie rond het begrip in de Verenigde Staten en pleit voor pragmatisme. Hij heeft ook advies aan bestuurders: ‘Stop met een lafaard te zijn.’
Losse eindjes in het stikstofdebat: afwachten is geen optie meer

Losse eindjes in het stikstofdebat: afwachten is geen optie meer

Toepassing van het aloude principe ‘de vervuiler betaalt’ levert in het stikstofdossier de nodige problemen op. Hoe bepaal je wie verantwoordelijk is voor depositie op Natura 2000-gebieden? En in welke mate? Wat is de juiste methode voor het meten van uitstoot? Ondanks deze terechte vragen is drastische emissiereductie nú noodzakelijk om kwetsbare natuurgebieden te beschermen, betoogt Ingeborg Wind-Middel van advocatenkantoor Van Doorne.
Sylvo Thijsen (Staatsbosbeheer) over de stikstofdiscussie

Sylvo Thijsen (Staatsbosbeheer) over de stikstofdiscussie

Sylvo Thijsen, directeur van Staatsbosbeheer, is dagelijks bezig met de gevolgen van klimaatverandering voor de natuur. Toch heeft hij wel degelijk begrip voor het verzet van boeren tegen de stikstofplannen van het kabinet. Hij ziet manieren om uit de impasse te komen, te beginnen bij het creëren van een level playing field waarin de positie van de boer gelijk is aan die van de industrie en de hele keten. ‘Beleidsmakers zouden niet de existentie van bedrijven ter discussie moeten stellen.’
Duurzaamheid, ketenverantwoordelijkheid en politieke regie

Duurzaamheid, ketenverantwoordelijkheid en politieke regie

‘Vroeger waren wij de vervuiler en werd duurzaamheid gezien als bad problem’, zegt een van de deelnemers aan de rondetafel over duurzaamheid, internationale klimaatdoelstellingen en ketenverantwoordelijkheid. Tegenwoordig is dat beeld gekanteld en realiseren de bestuurders zich dat ze producten kunnen bieden ‘waar de wereld mee verder komt.’ Maar om echt hun verantwoordelijkheid te kunnen nemen, hebben ze tijd en ruimte nodig. ‘Denk niet eendimensionaal.’
1
2
3
4
5
6
7
8
facebook