Leiderschap

Wat is leiderschap? Een manier om die vraag te benaderen is door te constateren dat leiderschap zonder twijfel het meest besproken boardroomthema is. By far. Iedereen heeft namelijk een mening over de eigen ‘baas’, en bijna net zo vaak ook over – in gaming terminologie -  de ‘eindbaas’: de directeur, of, bij een corporate, een bestuurder uit de c-suite: een coo, cdo, cio, cfo, cro of uiteindelijk de ceo: de chief executive officer.
In zo’n gesprek over de baas gaat het dan steevast over de vele facetten van leiderschap. Welke eigenschappen maken een leider een goede leider, een sterke en krachtige leider, of een matige of zelfs arrogante baas? Standaard wordt de afweging gemaakt: wat kan zij/hij goed, en wat kan zij/hij niet goed? Veel leiders hebben nadrukkelijk ook mindere kanten, maar als de goede kanten sterk genoeg zijn, zullen mensen zich toch achter ‘hun’ leider scharen. Tenminste, zo stellen psychologen en leiderschapscoaches.

Business programma’s en managementboekklassiekers

Een betere leider worden kan je oefenen. Elke zichzelf respecterende business school en universiteit ontwikkelt programma’s, en honderden boeken en duizenden andere publicaties zijn er gepubliceerd die als doel hebben leiders beter te maken: door de mindere kanten om te buigen of weg te poetsen en de sterke punten verder te ontwikkelen. Vaak vinden die publicaties gretig aftrek. Van de klassieker The Seven habits of Highly Effective People, van de Amerikaanse auteur Stephen Covey, zijn meer dan 25 miljoen exemplaren verkocht, in 40 talen. Van de audioversie zijn 1.5 miljoen exemplaren verkocht. Niet voor niets is dit boek een inspiratiebron voor vele leiders.   Ook voor Management Scope is leiderschap een groot thema. Sterker: Management Scope richt zich primair op de ceo van de Nederlandse corporate ondernemingen, en op diens stakeholders: zij die in rechtstreeks contact met de ceo staan, de c-suite. Dat kan zijn: leden van het executive comittee (de exco), maar ook bijvoorbeeld een company secretary, de leden van de raad van commissarissen, of een chief sustainability officer. Steeds vaker zijn bestuurders specialisten, die zich met één facet van besturen bezighouden. Meerdere auteurs richten zich op executive education, en op de psychologische kant van leiderschap. En op de zogenoemde boardroom dynamics: hoe kom je tot een efficiënt leiderschapsteam – waarbij gremia als de raad van bestuur, executive committee (exco) en de raad van commissarissen goed functioneren en ook nog eens goed samenwerken?

Diversiteit in de bestuurkamer

Leiderschap kent ook duidelijke ontwikkelingen. Zo is de afgelopen decennia diversiteit in de raden van bestuur en raden van commissarissen een groot thema. Sinds zo’n 20 jaar nemen vrouwen gestaag prominentere plekken in de bestuurskamers in. Ook Management Scope ijvert voor diversiteit. Jaarlijks publiceert Management Scope (onder andere) de Top-100 Corporate Vrouwen in Nederland. Middels een lijst worden de vrouwelijke rolmodellen in bestuurlijk Nederland in het zonnetje gezet.  Nog zo’n thema: inclusie. Hoe zorg je ervoor dat in de top van de organisatie – alsook in de lagen daaronder – ruimte bestaat voor meningen en gedachten van bi-culturele en anders culturele leiders? Die ontwikkeling is overigens bittere noodzaak. Naarmate de Nederlandse maatschappij steeds meer nationaliteiten en culturen heeft omarmd, verandert ook consumentengedrag. Bedrijven kunnen deze maatschappelijke trends nauwelijks bevatten, tenzij door zelf andersoortig leiderschap te omarmen: inclusie dus.

Transformationeel en verantwoord leiderschap

Tot slot, en ook niet onbelangrijk om te vermelden: de opmars in de boardroom van transformationeel leiderschap en verantwoord leiderschap. Door de snelle ontwikkelingen rondom digitalisering moeten veel ondernemingen in een steeds hoger tempo innoveren, en zelfs het hele businessmodel transformeren. Vandaar: transformationeel leiderschap. Welke leider heeft de kwaliteiten om zijn team werkelijk mee te nemen op een reis, waarin de bestaande regels opzij worden gezet en vernieuwing wordt omarmd? Verandering is moeilijk voor iedereen. De goede leider moet niet alleen over de eigen schaduw heen kunnen stappen, maar moet dat ook namens het hele team kunnen doen; geholpen ongetwijfeld door een deskundig HR-apparaat. Workforce management – wat voor mensen heb ik, en wat kunnen ze, ook op menselijk vlak? – wordt steeds belangrijker. Verantwoord leiderschap is wellicht de meest bijzondere trend. Stakeholders verwachten steeds meer van ondernemingen en andere organisaties dat die hun impact op de maatschappij kennen en meten, en zelfs dat ze een duidelijke purpose, een bestaansrecht hebben.  Genoeg te doen, voor de leiders van onze corporates.

Lees verder

Verberg tekst

Maud de Vries (OCI): 'Vechten voor 50% vrouwen op de longlists'

Vrouwen zijn nog steeds moeilijk te vinden in de chemie, terwijl ál het beschikbare talent moet worden benut om uitdagingen als de vergrijzing en de energietransitie het hoofd te bieden. Maud de Vries, lid van de board van kunstmestproducent OCI, blijft dus ‘duwen’ op diversiteit & inclusie. ‘We moeten het oog op de bal houden, anders verliezen we.’

Lees verder

‘Ik raak ook zelf geïnspireerd’, zegt Mijntje Lückerath-Rovers over haar eerste honderd dagen als lid van de raad van toezicht van het Erasmus MC.

In De Raad buigt een zorgvuldig samengesteld team topexperts zich over een belangrijk boardroomthema. Deze keer doen vier wetenschappers vijf aanbevelingen voor een bedrijfsleven en samenleving 4.0, waar wederkerige relaties en sociale cohesie vooropstaan. ‘De sociale dimensie van leiderschap moet sterker ontwikkeld worden.’

De eerste 100 dagen als lid raad van toezicht van het Erasmus MC

‘Ik raak ook zelf geïnspireerd’, zegt Mijntje Lückerath-Rovers over haar eerste honderd dagen als lid van de raad van toezicht van het Erasmus MC.

Vier wetenschappers over de sociale dimensie van leiderschap

In De Raad buigt een zorgvuldig samengesteld team topexperts zich over een belangrijk boardroomthema. Deze keer doen vier wetenschappers vijf aanbevelingen voor een bedrijfsleven en samenleving 4.0, waar wederkerige relaties en sociale cohesie vooropstaan. ‘De sociale dimensie van leiderschap moet sterker ontwikkeld worden.’

Vraag een manager naar zijn of haar management- en leiderschapsstijl, en stel daarna dezelfde vraag aan de medewerkers: grote kans dat het eerste antwoord positiever uitvalt dan het tweede. Dat is een onwenselijke situatie. Het gesprek over wederzijdse verwachtingen wordt te vaak niet gevoerd, betoogt Julia Penning de Vries in haar promotieonderzoek.

‘Teams leren kennen via Teams’, zegt Mariken Tannemaat over haar eerste honderd dagen als lid van de raad van commissarissen van ABN Amro.

Koen Slippens, ceo van Sligro Food Group, leidt het food-servicebedrijf door de coronacrisis. Dat vraagt om daadkracht en wendbaarheid, maar ook om loslaten. ‘We hebben grote stappen gemaakt, maar ik blijf gewoon een mens die soms terugvalt in zijn oude stijl.’

Zitten managers en medewerkers op één lijn?

Vraag een manager naar zijn of haar management- en leiderschapsstijl, en stel daarna dezelfde vraag aan de medewerkers: grote kans dat het eerste antwoord positiever uitvalt dan het tweede. Dat is een onwenselijke situatie. Het gesprek over wederzijdse verwachtingen wordt te vaak niet gevoerd, betoogt Julia Penning de Vries in haar promotieonderzoek.

De eerste 100 dagen als lid van de rvc van ABN Amro

‘Teams leren kennen via Teams’, zegt Mariken Tannemaat over haar eerste honderd dagen als lid van de raad van commissarissen van ABN Amro.

Koen Slippens (Sligro): 'Je hoeft niet altijd in de driver’s seat te zitten'

Koen Slippens, ceo van Sligro Food Group, leidt het food-servicebedrijf door de coronacrisis. Dat vraagt om daadkracht en wendbaarheid, maar ook om loslaten. ‘We hebben grote stappen gemaakt, maar ik blijf gewoon een mens die soms terugvalt in zijn oude stijl.’

Persoonlijkheid, cultural fit en potentieel steeds belangrijker bij benoemingen

Executive search- en leiderschapsadviesbureau Spencer Stuart is de nieuwste kennispartner van Management Scope. Suzanne van der Erve en Rob Miesen, de nieuwe en vertrekkende managing partner, spreken over leiderschapsontwikkeling en successieplanning. ‘De cultural fit wordt steeds belangrijker.’

Lees verder

Meest gelezen

Deze drie topvrouwen zien een ‘cut the crap-mentaliteit’ ontstaan

De crisis zorgt voor nieuw licht op risicomanagement en de kracht van purpose, concluderen bestuurders van APG, ABN AMRO en Achmea in een gesprek over leidinggeven in crisistijd.

Ineke Kooistra (YoungCapital): 'Verdrietige beslissingen zijn onvermijdelijk'

Aan Ineke Kooistra, ceo van YoungCapital, de taak om het recruitmentbureau de crisis door te loodsen. Dat vraagt om lef, een duidelijke koers en begrip voor de gevoelens van medewerkers.

Maak van je voorganger geen opponent

Het lijkt een ijzeren wet: bij een wisseling van de wacht in de board wil een nieuwkomer een eigen stempel drukken. Te vaak wordt onnodig over de legacy van vertrekkende c-level-bestuurders heen gewalst. Artie Debidien, cio van NN International, constateert dat het ook anders kan: verder bouwen op wat je voorganger heeft neergezet, met respect voor elkaars persoon en aanpak. 

Efficiënt en digitaal samenwerken op bestuursniveau

Bestuurders willen op een snelle en flexibele manier intelligente beslissingen kunnen nemen. Zonder de juiste tools kan de druk waaronder snel moet worden gehandeld onnodige risico’s met zich meebrengen. De oplossing voor het samenwerken op bestuursniveau van Diligent ondersteunt bestuurders bij het nemen van de juiste beslissingen terwijl de compliancevereisten in acht worden genomen. >> Lees verder

Young Captain Award-finalisten zien purpose als standaard

De eerste 100 dagen als chief investment manager van PGGM

Ansco Dokkum: 'Werknemers willen duidelijke afspraken over persoonlijke groei'

Robert Swaak over de soms pijnlijke transformatie van ABN AMRO

Bestuurder, bent u zélf wel wendbaar genoeg?

De eerste 100 dagen als cfo van Lucas Bols

Snezana Zivcevska-Stalpers werd eerder dit jaar onderscheiden met de BOLD Leader Award 2020. Zij is daarmee de leider die het meest broad, optimistic, long term en daring ingesteld is, ofwel ‘BOLD’. In een 360 graden-assessment krijgt Zivcevska-Stalpers commentaar op haar leiderschapsstijl. ‘Het is zó bijzonder om feedback te krijgen.’

Terug naar een samenleving met meer vertrouwen en verantwoordelijkheidsgevoel en fast forward naar duurzame waardecreatie: de coronacrisis dwingt tot verandering en daarmee een herijking van de rol van bestuurders en commissarissen. Een verslag van een rondetafeldiscussie op Nyenrode.

Zo BOLD is Snezana Zivcevska-Stalpers, winnaar van de BOLD Leader Award 2020

Snezana Zivcevska-Stalpers werd eerder dit jaar onderscheiden met de BOLD Leader Award 2020. Zij is daarmee de leider die het meest broad, optimistic, long term en daring ingesteld is, ofwel ‘BOLD’. In een 360 graden-assessment krijgt Zivcevska-Stalpers commentaar op haar leiderschapsstijl. ‘Het is zó bijzonder om feedback te krijgen.’

Lenige bestuurders kijken verder dan de huidige dilemma's

Terug naar een samenleving met meer vertrouwen en verantwoordelijkheidsgevoel en fast forward naar duurzame waardecreatie: de coronacrisis dwingt tot verandering en daarmee een herijking van de rol van bestuurders en commissarissen. Een verslag van een rondetafeldiscussie op Nyenrode.

Een verantwoord leider is een asociaal leider

We hebben asociale leiders nodig in Nederland: ceo’s die zich durven te onttrekken aan de eisen van hun omgeving en die hun eigen verantwoordelijkheidsgevoel volgen. Dat vraagt om moed, verwondering en verbeeldingskracht, stelt hoogleraar corporate governance Leen Paape.

Nadine Klokke (Knab): 'De klant weet het beter'

Nadine Klokke nam vorig jaar het roer over bij online bank Knab. Haar belangrijkste taak als ceo is het verder doorontwikkelen en professionaliseren van de bank die het nét even anders wil doen. Knab wil daarbij de kennis van medewerkers en klanten nog slimmer inzetten. ‘Bedrijven moeten het idee loslaten dat ze alles beter weten.’ 

Maurice van Tilburg: 'Nederlandse startups hebben te vaak te weinig ambitie'

Nederlandse startups zijn te bescheiden en komen daardoor te weinig op het netvlies van buitenlandse venture capital-investeerders. Maurice van Tilburg van Techleap.nl, een door de overheid gefinancierde belangenorganisatie voor Nederlandse startups en scale-ups, wil de zichtbaarheid verbeteren. ‘Startups moeten meer voeling krijgen met het ecosysteem.’

De kunst van het samenwerken

Samenwerking uit strategisch oogpunt leidt voor organisaties vaak niet tot het gewenste resultaat. René Bot promoveerde aan de Erasmus Universiteit Rotterdam op de valkuilen bij ‘interorganisationele samenwerking’. Succes op dit vlak vereist volgens hem dat leiders schaken op meerdere borden.

Bob van Ierland: 'We zetten in op reskilling en richten de werkplek van de toekomst in'

Organisaties bereiden zich na de coronacrisis voor op de terugkeer naar kantoor. Maar hoe doe je dat? Jan Kwint, algemeen directeur van LTP Business Psychologen, spreekt met chro’s van verschillende bedrijven over wat zij van de coronacrisis geleerd hebben en wat zij daarvan meenemen in hun visie op de terugkeer naar kantoor. Deze keer: Bob van Ierland, CHRO van PostNL.

Jildau Piena (DNB): 'Iedereen wil kunnen kiezen hoe en waar er gewerkt wordt'

Organisaties bereiden zich na de coronacrisis voor op de terugkeer naar kantoor. Maar hoe doe je dat? Jan Kwint, algemeen directeur van LTP Business Psychologen, spreekt met chro’s van verschillende bedrijven over wat zij van de coronacrisis geleerd hebben en wat zij daarvan meenemen in hun visie op de terugkeer naar kantoor. Deze keer: Jildau Piena, head of human resources van De Nederlandsche Bank. ‘Dat meetings zakelijker zijn, heeft nadelen.’
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
facebook