Leiderschap

Wat is leiderschap? Een manier om die vraag te benaderen is door te constateren dat leiderschap zonder twijfel het meest besproken boardroomthema is. By far. Iedereen heeft namelijk een mening over de eigen ‘baas’, en bijna net zo vaak ook over – in gaming terminologie -  de ‘eindbaas’: de directeur, of, bij een corporate, een bestuurder uit de c-suite: een coo, cdo, cio, cfo, cro of uiteindelijk de ceo: de chief executive officer.
In zo’n gesprek over de baas gaat het dan steevast over de vele facetten van leiderschap. Welke eigenschappen maken een leider een goede leider, een sterke en krachtige leider, of een matige of zelfs arrogante baas? Standaard wordt de afweging gemaakt: wat kan zij/hij goed, en wat kan zij/hij niet goed? Veel leiders hebben nadrukkelijk ook mindere kanten, maar als de goede kanten sterk genoeg zijn, zullen mensen zich toch achter ‘hun’ leider scharen. Tenminste, zo stellen psychologen en leiderschapscoaches.

Business programma’s en managementboekklassiekers

Een betere leider worden kan je oefenen. Elke zichzelf respecterende business school en universiteit ontwikkelt programma’s, en honderden boeken en duizenden andere publicaties zijn er gepubliceerd die als doel hebben leiders beter te maken: door de mindere kanten om te buigen of weg te poetsen en de sterke punten verder te ontwikkelen. Vaak vinden die publicaties gretig aftrek. Van de klassieker The Seven habits of Highly Effective People, van de Amerikaanse auteur Stephen Covey, zijn meer dan 25 miljoen exemplaren verkocht, in 40 talen. Van de audioversie zijn 1.5 miljoen exemplaren verkocht. Niet voor niets is dit boek een inspiratiebron voor vele leiders.   Ook voor Management Scope is leiderschap een groot thema. Sterker: Management Scope richt zich primair op de ceo van de Nederlandse corporate ondernemingen, en op diens stakeholders: zij die in rechtstreeks contact met de ceo staan, de c-suite. Dat kan zijn: leden van het executive comittee (de exco), maar ook bijvoorbeeld een company secretary, de leden van de raad van commissarissen, of een chief sustainability officer. Steeds vaker zijn bestuurders specialisten, die zich met één facet van besturen bezighouden. Meerdere auteurs richten zich op executive education, en op de psychologische kant van leiderschap. En op de zogenoemde boardroom dynamics: hoe kom je tot een efficiënt leiderschapsteam – waarbij gremia als de raad van bestuur, executive committee (exco) en de raad van commissarissen goed functioneren en ook nog eens goed samenwerken?

Diversiteit in de bestuurkamer

Leiderschap kent ook duidelijke ontwikkelingen. Zo is de afgelopen decennia diversiteit in de raden van bestuur en raden van commissarissen een groot thema. Sinds zo’n 20 jaar nemen vrouwen gestaag prominentere plekken in de bestuurskamers in. Ook Management Scope ijvert voor diversiteit. Jaarlijks publiceert Management Scope (onder andere) de Top-100 Corporate Vrouwen in Nederland. Middels een lijst worden de vrouwelijke rolmodellen in bestuurlijk Nederland in het zonnetje gezet.  Nog zo’n thema: inclusie. Hoe zorg je ervoor dat in de top van de organisatie – alsook in de lagen daaronder – ruimte bestaat voor meningen en gedachten van bi-culturele en anders culturele leiders? Die ontwikkeling is overigens bittere noodzaak. Naarmate de Nederlandse maatschappij steeds meer nationaliteiten en culturen heeft omarmd, verandert ook consumentengedrag. Bedrijven kunnen deze maatschappelijke trends nauwelijks bevatten, tenzij door zelf andersoortig leiderschap te omarmen: inclusie dus.

Transformationeel en verantwoord leiderschap

Tot slot, en ook niet onbelangrijk om te vermelden: de opmars in de boardroom van transformationeel leiderschap en verantwoord leiderschap. Door de snelle ontwikkelingen rondom digitalisering moeten veel ondernemingen in een steeds hoger tempo innoveren, en zelfs het hele businessmodel transformeren. Vandaar: transformationeel leiderschap. Welke leider heeft de kwaliteiten om zijn team werkelijk mee te nemen op een reis, waarin de bestaande regels opzij worden gezet en vernieuwing wordt omarmd? Verandering is moeilijk voor iedereen. De goede leider moet niet alleen over de eigen schaduw heen kunnen stappen, maar moet dat ook namens het hele team kunnen doen; geholpen ongetwijfeld door een deskundig HR-apparaat. Workforce management – wat voor mensen heb ik, en wat kunnen ze, ook op menselijk vlak? – wordt steeds belangrijker. Verantwoord leiderschap is wellicht de meest bijzondere trend. Stakeholders verwachten steeds meer van ondernemingen en andere organisaties dat die hun impact op de maatschappij kennen en meten, en zelfs dat ze een duidelijke purpose, een bestaansrecht hebben.  Genoeg te doen, voor de leiders van onze corporates.

Lees verder

Verberg tekst

Robert Swaak over de soms pijnlijke transformatie van ABN AMRO

Robert Swaak maakte dit voorjaar vanuit zijn werkkamer thuis zijn virtuele debuut op de aandeelhoudersvergadering als nieuwe topman van ABN AMRO. Ook de transformatie van de bank moet door de coronacrisis op afstand geleid worden, inclusief het grotendeels ontmantelen van de internationale zakentak. Een pijnlijke beslissing? ‘Het betreft de banen van 800 collega’s. Dat vond ik het moeilijkst.’

Lees verder

Wendbaarheid is voor organisaties essentieel om zich in een turbulente omgeving aan te kunnen passen. Het gebrek aan wendbaarheid van de topman of -vrouw zelf zit de organisatie daarbij soms in de weg. De oplossing: zelfreflectie, durven loslaten en experimenteren.

‘Meteen de mouwen opstropen’, zegt Frank Cocx over zijn eerste honderd dagen als cfo van Lucas Bols.

Bestuurder, bent u zélf wel wendbaar genoeg?

Wendbaarheid is voor organisaties essentieel om zich in een turbulente omgeving aan te kunnen passen. Het gebrek aan wendbaarheid van de topman of -vrouw zelf zit de organisatie daarbij soms in de weg. De oplossing: zelfreflectie, durven loslaten en experimenteren.

De eerste 100 dagen als cfo van Lucas Bols

‘Meteen de mouwen opstropen’, zegt Frank Cocx over zijn eerste honderd dagen als cfo van Lucas Bols.

Snezana Zivcevska-Stalpers werd eerder dit jaar onderscheiden met de BOLD Leader Award 2020. Zij is daarmee de leider die het meest broad, optimistic, long term en daring ingesteld is, ofwel ‘BOLD’. In een 360 graden-assessment krijgt Zivcevska-Stalpers commentaar op haar leiderschapsstijl. ‘Het is zó bijzonder om feedback te krijgen.’

Terug naar een samenleving met meer vertrouwen en verantwoordelijkheidsgevoel en fast forward naar duurzame waardecreatie: de coronacrisis dwingt tot verandering en daarmee een herijking van de rol van bestuurders en commissarissen. Een verslag van een rondetafeldiscussie op Nyenrode.

We hebben asociale leiders nodig in Nederland: ceo’s die zich durven te onttrekken aan de eisen van hun omgeving en die hun eigen verantwoordelijkheidsgevoel volgen. Dat vraagt om moed, verwondering en verbeeldingskracht, stelt hoogleraar corporate governance Leen Paape.

Zo BOLD is Snezana Zivcevska-Stalpers, winnaar van de BOLD Leader Award 2020

Snezana Zivcevska-Stalpers werd eerder dit jaar onderscheiden met de BOLD Leader Award 2020. Zij is daarmee de leider die het meest broad, optimistic, long term en daring ingesteld is, ofwel ‘BOLD’. In een 360 graden-assessment krijgt Zivcevska-Stalpers commentaar op haar leiderschapsstijl. ‘Het is zó bijzonder om feedback te krijgen.’

Lenige bestuurders kijken verder dan de huidige dilemma's

Terug naar een samenleving met meer vertrouwen en verantwoordelijkheidsgevoel en fast forward naar duurzame waardecreatie: de coronacrisis dwingt tot verandering en daarmee een herijking van de rol van bestuurders en commissarissen. Een verslag van een rondetafeldiscussie op Nyenrode.

Een verantwoord leider is een asociaal leider

We hebben asociale leiders nodig in Nederland: ceo’s die zich durven te onttrekken aan de eisen van hun omgeving en die hun eigen verantwoordelijkheidsgevoel volgen. Dat vraagt om moed, verwondering en verbeeldingskracht, stelt hoogleraar corporate governance Leen Paape.

Neelie Kroes: 'Met diversity of thought is een quotum niet nodig'

Het ingroeiquotum van tenminste 33 procent vrouwen in raden van commissarissen van beursgenoteerde bedrijven is nodig om de topvrouwentrein in beweging te zetten, maar eigenlijk gelooft oud- VVD-minister en voormalig eurocommissaris Neelie Kroes meer in diversity of thought. Hoe graag ziet Kroes, grande dame van het Nederlandse private én publieke bestuur, na de verkiezingen een seksegenoot als premier? ‘Een vrouw als minister-president zou een geweldig rolmodel zijn, maar als ik Mark ervoor moet inleveren, nee…’

Lees verder

Meest gelezen

Deze drie topvrouwen zien een ‘cut the crap-mentaliteit’ ontstaan

De crisis zorgt voor nieuw licht op risicomanagement en de kracht van purpose, concluderen bestuurders van APG, ABN AMRO en Achmea in een gesprek over leidinggeven in crisistijd.

Ineke Kooistra (YoungCapital): 'Verdrietige beslissingen zijn onvermijdelijk'

Aan Ineke Kooistra, ceo van YoungCapital, de taak om het recruitmentbureau de crisis door te loodsen. Dat vraagt om lef, een duidelijke koers en begrip voor de gevoelens van medewerkers.

Nadine Klokke (Knab): 'De klant weet het beter'

Nadine Klokke nam vorig jaar het roer over bij online bank Knab. Haar belangrijkste taak als ceo is het verder doorontwikkelen en professionaliseren van de bank die het nét even anders wil doen. Knab wil daarbij de kennis van medewerkers en klanten nog slimmer inzetten. ‘Bedrijven moeten het idee loslaten dat ze alles beter weten.’ 

Mastering Operations

Van knelpunt in uw operationeel proces naar meetbaar en blijvend resultaat? Kijk hoe First Consulting dit samen met uw medewerkers aanpakt. >> Bekijk filmpje

Maurice van Tilburg: 'Nederlandse startups hebben te vaak te weinig ambitie'

De kunst van het samenwerken

Bob van Ierland: 'We zetten in op reskilling en richten de werkplek van de toekomst in'

Jildau Piena (DNB): 'Iedereen wil kunnen kiezen hoe en waar er gewerkt wordt'

Steven Burgmeijer (Vestia): 'Ik was meteen hoofd crisis'

Ronald van Slooten: 'Bedrijven moeten goed kijken naar hun organisational design'

De coronacrisis dwingt organisaties zich aan te passen. Hoe zorg je er bijvoorbeeld voor dat iedereen goed kan thuiswerken? En welke inzichten neem je mee naar de toekomst? Jan Kwint, algemeen directeur van LTP Business Psychologen, spreekt met chro’s van verschillende bedrijven over wat zij van de coronacrisis geleerd hebben, en wat zij daarvan meenemen in hun visie op de terugkeer naar kantoor. Deze keer: Marie-José Tijssen, directeur HR en interne communicatie van Technische Unie.

Bestuurders doen er verstandig aan om zich te verdiepen in de ethische dilemma’s en risico’s rond de inzet van kunstmatige intelligentie, zoals bias en zelflerende systemen die op hol slaan. Alleen dan kunnen boards goede keuzes maken, luidt de conclusie van een verkennende rondetafeldiscussie onder experts. ‘Hebben we een kill-switch?’

Marie-José Tijssen (Technische Unie): 'Omdenken en kansen zien'

De coronacrisis dwingt organisaties zich aan te passen. Hoe zorg je er bijvoorbeeld voor dat iedereen goed kan thuiswerken? En welke inzichten neem je mee naar de toekomst? Jan Kwint, algemeen directeur van LTP Business Psychologen, spreekt met chro’s van verschillende bedrijven over wat zij van de coronacrisis geleerd hebben, en wat zij daarvan meenemen in hun visie op de terugkeer naar kantoor. Deze keer: Marie-José Tijssen, directeur HR en interne communicatie van Technische Unie.

Rondetafeldiscussie kunstmatige intelligentie: out of control?

Bestuurders doen er verstandig aan om zich te verdiepen in de ethische dilemma’s en risico’s rond de inzet van kunstmatige intelligentie, zoals bias en zelflerende systemen die op hol slaan. Alleen dan kunnen boards goede keuzes maken, luidt de conclusie van een verkennende rondetafeldiscussie onder experts. ‘Hebben we een kill-switch?’

De eerste 100 dagen als cfo van Nedap

'Als cfo moest ik direct de diepte in', zegt Daniëlle van der Sluijs over haar eerste honderd dagen als cfo van Nedap. Wie: Daniëlle van der SluijsWat: Sinds maart 2020 cfo en lid van de raad van bestuur van Nedap

Yolanda Verdonk (NS): 'We bedenken alternatieven voor interactie'

De coronacrisis dwingt organisaties zich aan te passen. Hoe zorg je er bijvoorbeeld voor dat iedereen goed kan thuiswerken? En welke inzichten neem je mee naar de toekomst? Jan Kwint, algemeen directeur van LTP Business Psychologen, spreekt met chro’s van verschillende bedrijven over wat zij van de coronacrisis leren en geleerd hebben, en wat zij daarvan meenemen in hun visie op de uiteindelijke terugkeer naar kantoor. Deze keer: Yolanda Verdonk-van Lokven, directeur HR en organisatieontwikkeling bij NS.

Peter Buisman (GVB): ‘We zoeken balans tussen creatieve chaos en helderheid over processen’

Organisaties bereiden zich na de coronacrisis voor op de terugkeer naar kantoor. Maar hoe doe je dat? Jan Kwint, algemeen directeur van LTP Business Psychologen, spreekt met chro’s van verschillende bedrijven over wat zij van de coronacrisis geleerd hebben, en wat zij daarvan meenemen in hun visie op de terugkeer naar kantoor. Nu: Peter Buisman, chro van vervoersbedrijf GVB.

Maarten Tossings (TNO): 'Grote projecten met impact worden nu sneller uitgevoerd'

Organisaties bereiden zich na de coronacrisis voor op de terugkeer naar kantoor. Maar hoe doe je dat? Jan Kwint, algemeen directeur van LTP Business Psychologen, spreekt met chro’s van verschillende bedrijven over wat zij van de coronacrisis geleerd hebben, en wat zij daarvan meenemen in hun visie op de terugkeer naar kantoor. Deze keer: Maarten Tossings, coo van TNO.

Succesvol onzekerheid managen: een gewilde competentie

Bedrijven hebben grote behoefte aan topbestuurders die onzekerheid succesvol kunnen managen. Bij die gewilde leiderschapscompetentie hoort ook openlijk durven twijfelen en het organiseren van tegenspraak. Beschikken over zelfkennis is ook essentieel, maar in de praktijk lijken bestuurders zichzelf minder goed te kennen dan ze beweren, schrijft Jean-Paul van Londen.

Het is tijd voor een nieuw narratief

De afgelopen decennia hebben we geloofd dat de markt het beste mechanisme biedt om een optimaal resultaat te behalen en hebben we de focus gehad op het efficiënt maken van bedrijfsprocessen en het vergroten van winst. De rek is uit dat vertrouwde systeem, schrijft Nyenrode-hoogleraar Leen Paape. Het is de hoogste tijd voor een nieuw verhaal, waarin verantwoord leiderschap centraal dient te staan.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
facebook