Risk en finance
De ene crisis is de andere niet. Voor beroepsgroepen in het bedrijfsleven die zich bezig houden met de financiële risico’s van hun bedrijfsvoering (voorop de risk managers, controllers, accountants, registeraccountants, chief risk officers en chief finance officers) is de coronacrisis de eerste crisis in twee decennia gebleken waar zij niet kop van jut zijn gebleken.
Ga maar na. In 2000 leidden te hoge verwachtingen van beleggers maar net zozeer de al te ambitieuze plannen van cfo’s, cro’s en ceo’s, erop dat de internethype in één keer was afgelopen. Beurskoersen stortten in, talloze internetbedrijven gingen failliet. In de ‘nieuwe economie’ namelijk was geld uitgeven zogezegd belangrijker geweest dan geld verdienen. Of… toch niet.
De internetcrisis leidde er vervolgens weer toe dat in andere bedrijfstakken ineens grootschalig gesjoemel aan het licht kwam. Door de slechtere markomstandigheden echter slaagden bestuurders er bij onder andere het Amerikaanse nutsbedrijf Enron (dat ging failliet) en bij supermarktconcern Ahold (dat werd gered) niet langer in om gesjoemel onder de radar te houden. Grote boekhoudschandalen volgden wereldwijd.
Ook rondom private equity, dat sinds de eeuwwisseling in opmars is in Nederland, ontstonden de nodige problemen. Een aantal partijen bleken hun private equity-deelnemingen te gretig met schulden te hebben overladen.
De uitwassen leidden tot strengere wet- en regelgeving. Denk maar aan de Nederlandse corporate governance code voor goed bestuur, of de Amerikaanse Sarbanes Oxley act. Toezichthouders zoals De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM) kregen steeds meer verantwoordelijkheden en macht, wat vervolgens ook weer leidde tot een professionalisering van de finance en risk-afdelingen bij de grote concerns.
Opkomst chief risk officer
Die professionalisering kon echter niet voorkomen dat een volgende financiële crisis zich weer aandiende. De kredietcrisis vanaf 2007 raakte vooral de financiële sector en de bancaire sector. Kort daarna volgde de eurocrisis, die de eurozone en ook heel Europa in crisis dompelde. Juist in het hart van het kapitalistische systeem (de financiële sector) risico-regels systematisch werden omzeild en met de voeten getreden. Compliance bleek niet de oplossing. Een diepe economische crisis volgde. Banken wankelden of gingen failliet. De Europese Centrale Bank (ECB) moest redding brengen. Deze crisis leidde tot de opmars in de boardroom van de chief risk officer. Vooral in financiële concerns is de cro-functie inmiddels een centrale rol. Die houdt zich niet alleen met regels en compliance bezig maar ook met het stimuleren van goed gedrag. Tegenwoordig wordt de combinatie ook wel Hearts & Minds genoemd.
Terug naar het begin. Hoe anders zit het met de COVID-19 crisis. Aan de economische crisis die begon 2020 lag geen grootschalig frauderen of risicovol gedag ten grondslag, maar een gezondheidscrisis. De financial professionals staan bij deze crisis letterlijk buiten verdenking. Dit is geen crisis van te hoge schulden, te veel risico, of het voeren van een slechte boekhouding. De crisis is in eerste instantie veroorzaakt doordat COVID-19 ieders bewegingsvrijheid sterk beperkt.
Dat de finance professional of de chief financial officer niet kop van jut zijn, betekent ook weer niet dat ze het rustig kregen in deze crisis. Integendeel, ongekend waren in 2020 de omzetverliezen in veel bedrijfstakken. Of het nou bij private equity deelnemingen is, bij beursgenoteerde bedrijven of familiebedrijven, voor de cfo is het in de crisis juist alle hens aan dek.
Integrated reporting
Dat geldt, tot slot, niet alleen wat betreft risicomanagement of risicobeheersing. Ook de (register)accountant heeft het drukker gekregen. Consumenten en beleggers, mede kopschuw gemaakt door de crises van de afgelopen twee decennia, eisen van bedrijven veel meer transparantie en ‘een goed verhaal’. Dat goede verhaal betekent: ga je transparant en correct om met klanten, leveranciers, werknemers en andere stakeholders? Maar ook: hoe ziet de supply chain eruit? Hoe duurzaam of circulair is die? Voor organisaties leidt die toegenomen maatschappelijke druk ertoe dat ze niet enkel meer financieel dienen te rapporteren, maar ook over zaken als duurzaamheid en goed bestuur. Integrated reporting, heet het dan. Wat begon bij het Sustainability Report, waarin bedrijven over hun duurzaamheidsaspiraties vertellen, wordt steeds meer een centraal onderdeel van de bedrijfsvoering en daarmee de boekhoudgewoontes.
.jpg)
Linde Jansen (PostNL): ‘Finance is een frontrunner’
Na een jarenlange loopbaan bij bierbrouwer Heineken stapte Linde Jansen afgelopen jaar over naar postbedrijf PostNL voor haar allereerste rol als cfo. Ze kon meteen aan de slag met een nieuwe strategie. Jansen is niet een cfo die enkel op de cijfertjes zit: ‘Als finance zijn wij echt transformation leaders, geen transformation supporters.’
Lees verder
Nauwe samenwerking tussen ceo en cfo is niet langer alleen een functionele noodzaak, maar ook een strategische vereiste. Onderling vertrouwen is daarbij cruciaal, maar niet vanzelfsprekend. Neem de tijd om een vertrouwensband op te bouwen, het liefst nog voordat er een moeilijke periode aanbreekt, zo klonk het tijdens het cfo-diner van Deloitte in de Kerkzaal van het H’ART Museum in Amsterdam. ‘Dan zijn bijna alle fricties oplosbaar.’
Gavin van Boekel vormt bij bouwbedrijf Heijmans samen met de ceo een tandem. Dat brengt een unieke dynamiek met zich mee. Ook al zijn ze volgens Van Boekel redelijk complementair, het blijft toch nodig de schuring op te zoeken. ‘Ik zou het heel gevaarlijk vinden als we het continu met elkaar eens waren. Dan word je elkaars echoput. Het gaat erom samen tot de beste uitkomst te komen, met elkaar de synergie van 1 + 1 = 3 te bereiken.’
De relatie tussen ceo en cfo vergt continu onderhoud
Nauwe samenwerking tussen ceo en cfo is niet langer alleen een functionele noodzaak, maar ook een strategische vereiste. Onderling vertrouwen is daarbij cruciaal, maar niet vanzelfsprekend. Neem de tijd om een vertrouwensband op te bouwen, het liefst nog voordat er een moeilijke periode aanbreekt, zo klonk het tijdens het cfo-diner van Deloitte in de Kerkzaal van het H’ART Museum in Amsterdam. ‘Dan zijn bijna alle fricties oplosbaar.’
Gavin van Boekel (Heijmans): ‘De tandem ceo-cfo is belangrijker geworden’
Gavin van Boekel vormt bij bouwbedrijf Heijmans samen met de ceo een tandem. Dat brengt een unieke dynamiek met zich mee. Ook al zijn ze volgens Van Boekel redelijk complementair, het blijft toch nodig de schuring op te zoeken. ‘Ik zou het heel gevaarlijk vinden als we het continu met elkaar eens waren. Dan word je elkaars echoput. Het gaat erom samen tot de beste uitkomst te komen, met elkaar de synergie van 1 + 1 = 3 te bereiken.’
.jpg)
.jpg)
Digitalisering vormt de basis van de economie en verandert in hoog tempo hoe organisaties functioneren. De afhankelijkheid van digitalisering vergroot de kwetsbaarheid. Het is dus zaak dat organisaties hun digitale weerbaarheid op orde hebben. Dat kan alleen als cybersecurity niet enkel als technisch IT-dossier wordt gezien, maar ook als een strategisch vraagstuk met de top van de organisatie als eindverantwoordelijke. Chantal Vergouw van KPN signaleert drie strategische bewegingen die daarbij bepalend worden.
Euronext-topman René van Vlerken heeft zorgen over de Nederlandse en de Europese kapitaalmarkt. De urgentie voor de totstandkoming van de Europese kapitaalmarkt is gigantisch gegroeid, en dus is het consolideren van een Europese kapitaalmarkt zijn belangrijkste uitdaging. ‘Er is kapitaal genoeg, maar de markt is te gefragmenteerd in Europa.’
Wanneer bedrijven hun winstprognoses bijstellen, kan dat enorme gevolgen hebben voor de aandelenkoers. Winstprognoses bepalen dus direct de bedrijfswaarde. Hoeveel schade een bijgestelde prognose aanricht, hangt af van wat beleggers denken dat er aan de hand is, schrijven Costas Constantinou en Gerbrand ter Brugge van Oaklins. Welke scenario’s zijn er en hoe kan de cfo de schade zoveel mogelijk beperken?
Digitale weerbaarheid is chefsache
Digitalisering vormt de basis van de economie en verandert in hoog tempo hoe organisaties functioneren. De afhankelijkheid van digitalisering vergroot de kwetsbaarheid. Het is dus zaak dat organisaties hun digitale weerbaarheid op orde hebben. Dat kan alleen als cybersecurity niet enkel als technisch IT-dossier wordt gezien, maar ook als een strategisch vraagstuk met de top van de organisatie als eindverantwoordelijke. Chantal Vergouw van KPN signaleert drie strategische bewegingen die daarbij bepalend worden.
René van Vlerken (Euronext): ‘De eindstrategie is een Europese kapitaalmarkt’
Euronext-topman René van Vlerken heeft zorgen over de Nederlandse en de Europese kapitaalmarkt. De urgentie voor de totstandkoming van de Europese kapitaalmarkt is gigantisch gegroeid, en dus is het consolideren van een Europese kapitaalmarkt zijn belangrijkste uitdaging. ‘Er is kapitaal genoeg, maar de markt is te gefragmenteerd in Europa.’
Cfo, neem zelf de regie over de winstprognose
Wanneer bedrijven hun winstprognoses bijstellen, kan dat enorme gevolgen hebben voor de aandelenkoers. Winstprognoses bepalen dus direct de bedrijfswaarde. Hoeveel schade een bijgestelde prognose aanricht, hangt af van wat beleggers denken dat er aan de hand is, schrijven Costas Constantinou en Gerbrand ter Brugge van Oaklins. Welke scenario’s zijn er en hoe kan de cfo de schade zoveel mogelijk beperken?
.jpg)
Mark Rutten (Swinkels): ‘We mogen wel grotere investeringen doen’
Mark Rutten is sinds 2024 cfo en lid van de raad van bestuur van brouwer Royal Swinkels. Hij kwam over van concurrent Heineken, waarvoor hij jarenlang in het buitenland werkte. Zijn ambities bij Swinkels? Internationaler denken en wat meer lef als het gaat om investeringen. ‘Ja, dat is wellicht het tegenovergestelde van wat je van een cfo verwacht.’
Lees verderMeest gelezen
Waarom kopen bedrijven massaal hun eigen aandelen terug?
Bedrijven verzuipen in cash. Om de aandeelhouders te behagen, wordt voor miljarden euro's aan eigen aandelen teruggekocht op de beurs. Maar wat schiet het bedrijf daar zelf mee op?
Dít vinden techinvesteerders aantrekkelijk
Waar moeten bedrijven aan voldoen om in de smaak te vallen bij drie groeiende techinvesteerders? Onze rondetafeldeelnemers zijn verbonden aan investeringsmaatschappijen met grote impact op het softwarelandschap in Nederland.
Sandra Phlippen (ABN Amro): ‘Een CO2-heffing is geen straf’
Mirjam van Thiel (Acomo): ‘Een cfo is meer dan het financiële geweten’
‘Verduurzaming staat niet op zichzelf’
Financiële kwetsbaarheid in Nederland
Bas Brouns (KLM): ‘De marge omhoog krijgen is onze grootste zorg’
De cfo als strategisch navigator in een nieuwe wereldorde
Stimuleren of traineren: welke rol pakt de cfo in brede waardecreatie?
Weten dat een grootschalig project dreigt te mislukken of weten dat de logistiek binnen een divisie niet op rolletjes loopt: vanaf 1 januari 2025 mogen bestuurders potentiële risico’s niet meer onder de pet houden dankzij de komst van de lang besproken Verklaring Omtrent Risicobeheersing (VOR). VOR-werkgroepvoorzitter Jaap van Manen en hoogleraar Marlies de Vries geven hun visie op de VOR. ‘Eerlijk vertellen wat er speelt op het vlak van risicomanagement getuigt van gezonde koopmansgeest.’
Hoe neem je sustainability mee in de financiële sturing van een organisatie? Hoe ga je om met de spanningen tussen kortetermijnresultaten en langetermijndoelen en hoe snel kun je verduurzamen? Het zijn vragen waar iedere cfo mee te maken krijgt. De experts aan onze rondetafel laten hun licht schijnen over financiële sturing voor een duurzame toekomst. ‘Het bepalen van het tempo waarin je de stappen neemt, daar geeft de cfo richting aan.’
Jaap van Manen en Marlies de Vries over de Verklaring Omtrent Risicobeheersing (VOR)
Weten dat een grootschalig project dreigt te mislukken of weten dat de logistiek binnen een divisie niet op rolletjes loopt: vanaf 1 januari 2025 mogen bestuurders potentiële risico’s niet meer onder de pet houden dankzij de komst van de lang besproken Verklaring Omtrent Risicobeheersing (VOR). VOR-werkgroepvoorzitter Jaap van Manen en hoogleraar Marlies de Vries geven hun visie op de VOR. ‘Eerlijk vertellen wat er speelt op het vlak van risicomanagement getuigt van gezonde koopmansgeest.’
De cfo als challenger en aanjager
Hoe neem je sustainability mee in de financiële sturing van een organisatie? Hoe ga je om met de spanningen tussen kortetermijnresultaten en langetermijndoelen en hoe snel kun je verduurzamen? Het zijn vragen waar iedere cfo mee te maken krijgt. De experts aan onze rondetafel laten hun licht schijnen over financiële sturing voor een duurzame toekomst. ‘Het bepalen van het tempo waarin je de stappen neemt, daar geeft de cfo richting aan.’
CFO survey Deloitte: AI en finance gaan prima samen
Leon van Riet (NN Group) over de pensioentransitie: ‘Geen tijd te verliezen’
Van changemaker-cfo tot chief value officer
Jos Baeten (a.s.r.): ‘Drie principes bij consolidatie’
Felice Verduyn-Van Weegen: ‘Er liggen nog zoveel gamechangers in biotech te wachten’
