Risk en finance
De ene crisis is de andere niet. Voor beroepsgroepen in het bedrijfsleven die zich bezig houden met de financiële risico’s van hun bedrijfsvoering (voorop de risk managers, controllers, accountants, registeraccountants, chief risk officers en chief finance officers) is de coronacrisis de eerste crisis in twee decennia gebleken waar zij niet kop van jut zijn gebleken.
Ga maar na. In 2000 leidden te hoge verwachtingen van beleggers maar net zozeer de al te ambitieuze plannen van cfo’s, cro’s en ceo’s, erop dat de internethype in één keer was afgelopen. Beurskoersen stortten in, talloze internetbedrijven gingen failliet. In de ‘nieuwe economie’ namelijk was geld uitgeven zogezegd belangrijker geweest dan geld verdienen. Of… toch niet.
De internetcrisis leidde er vervolgens weer toe dat in andere bedrijfstakken ineens grootschalig gesjoemel aan het licht kwam. Door de slechtere markomstandigheden echter slaagden bestuurders er bij onder andere het Amerikaanse nutsbedrijf Enron (dat ging failliet) en bij supermarktconcern Ahold (dat werd gered) niet langer in om gesjoemel onder de radar te houden. Grote boekhoudschandalen volgden wereldwijd.
Ook rondom private equity, dat sinds de eeuwwisseling in opmars is in Nederland, ontstonden de nodige problemen. Een aantal partijen bleken hun private equity-deelnemingen te gretig met schulden te hebben overladen.
De uitwassen leidden tot strengere wet- en regelgeving. Denk maar aan de Nederlandse corporate governance code voor goed bestuur, of de Amerikaanse Sarbanes Oxley act. Toezichthouders zoals De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM) kregen steeds meer verantwoordelijkheden en macht, wat vervolgens ook weer leidde tot een professionalisering van de finance en risk-afdelingen bij de grote concerns.
Opkomst chief risk officer
Die professionalisering kon echter niet voorkomen dat een volgende financiële crisis zich weer aandiende. De kredietcrisis vanaf 2007 raakte vooral de financiële sector en de bancaire sector. Kort daarna volgde de eurocrisis, die de eurozone en ook heel Europa in crisis dompelde. Juist in het hart van het kapitalistische systeem (de financiële sector) risico-regels systematisch werden omzeild en met de voeten getreden. Compliance bleek niet de oplossing. Een diepe economische crisis volgde. Banken wankelden of gingen failliet. De Europese Centrale Bank (ECB) moest redding brengen. Deze crisis leidde tot de opmars in de boardroom van de chief risk officer. Vooral in financiële concerns is de cro-functie inmiddels een centrale rol. Die houdt zich niet alleen met regels en compliance bezig maar ook met het stimuleren van goed gedrag. Tegenwoordig wordt de combinatie ook wel Hearts & Minds genoemd.
Terug naar het begin. Hoe anders zit het met de COVID-19 crisis. Aan de economische crisis die begon 2020 lag geen grootschalig frauderen of risicovol gedag ten grondslag, maar een gezondheidscrisis. De financial professionals staan bij deze crisis letterlijk buiten verdenking. Dit is geen crisis van te hoge schulden, te veel risico, of het voeren van een slechte boekhouding. De crisis is in eerste instantie veroorzaakt doordat COVID-19 ieders bewegingsvrijheid sterk beperkt.
Dat de finance professional of de chief financial officer niet kop van jut zijn, betekent ook weer niet dat ze het rustig kregen in deze crisis. Integendeel, ongekend waren in 2020 de omzetverliezen in veel bedrijfstakken. Of het nou bij private equity deelnemingen is, bij beursgenoteerde bedrijven of familiebedrijven, voor de cfo is het in de crisis juist alle hens aan dek.
Integrated reporting
Dat geldt, tot slot, niet alleen wat betreft risicomanagement of risicobeheersing. Ook de (register)accountant heeft het drukker gekregen. Consumenten en beleggers, mede kopschuw gemaakt door de crises van de afgelopen twee decennia, eisen van bedrijven veel meer transparantie en ‘een goed verhaal’. Dat goede verhaal betekent: ga je transparant en correct om met klanten, leveranciers, werknemers en andere stakeholders? Maar ook: hoe ziet de supply chain eruit? Hoe duurzaam of circulair is die? Voor organisaties leidt die toegenomen maatschappelijke druk ertoe dat ze niet enkel meer financieel dienen te rapporteren, maar ook over zaken als duurzaamheid en goed bestuur. Integrated reporting, heet het dan. Wat begon bij het Sustainability Report, waarin bedrijven over hun duurzaamheidsaspiraties vertellen, wordt steeds meer een centraal onderdeel van de bedrijfsvoering en daarmee de boekhoudgewoontes.
.jpg)
Linde Jansen (PostNL): ‘Finance is een frontrunner’
Na een jarenlange loopbaan bij bierbrouwer Heineken stapte Linde Jansen afgelopen jaar over naar postbedrijf PostNL voor haar allereerste rol als cfo. Ze kon meteen aan de slag met een nieuwe strategie. Jansen is niet een cfo die enkel op de cijfertjes zit: ‘Als finance zijn wij echt transformation leaders, geen transformation supporters.’
Lees verder
.jpg)
De risico’s voor organisaties veranderen razendsnel. Waar politieke onzekerheid vroeger vooral iets van verre markten was, dringt die nu door tot de kern van de wereldeconomie. Wat betekent dat voor bestuurders?
Dat de chief financial officer meer en meer een strateeg wordt, horen we steeds vaker. Kees van Kalveen, cfo van Triodos Bank, heeft daar een nuchtere kijk op. ‘De stabiliteit van het financiële apparaat vormt de basis. Van daaruit meedenken over de toekomst van de organisatie hoort er gewoon bij.’ Het creëren van maatschappelijke en financiële waardecreatie is daarbij de bestaansreden van Triodos en zou wat Van Kalveen betreft de intrinsieke motivatie van ieder bedrijf moeten zijn.
De onvoorspelbaarheid van politiek risico
De risico’s voor organisaties veranderen razendsnel. Waar politieke onzekerheid vroeger vooral iets van verre markten was, dringt die nu door tot de kern van de wereldeconomie. Wat betekent dat voor bestuurders?
Kees van Kalveen (Triodos): ‘Positieve impact en intrinsieke motivatie’
Dat de chief financial officer meer en meer een strateeg wordt, horen we steeds vaker. Kees van Kalveen, cfo van Triodos Bank, heeft daar een nuchtere kijk op. ‘De stabiliteit van het financiële apparaat vormt de basis. Van daaruit meedenken over de toekomst van de organisatie hoort er gewoon bij.’ Het creëren van maatschappelijke en financiële waardecreatie is daarbij de bestaansreden van Triodos en zou wat Van Kalveen betreft de intrinsieke motivatie van ieder bedrijf moeten zijn.
.jpg)
Wanneer bedrijven hun winstprognoses bijstellen, kan dat enorme gevolgen hebben voor de aandelenkoers. Winstprognoses bepalen dus direct de bedrijfswaarde. Hoeveel schade een bijgestelde prognose aanricht, hangt af van wat beleggers denken dat er aan de hand is, schrijven Costas Constantinou en Gerbrand ter Brugge van Oaklins. Welke scenario’s zijn er en hoe kan de cfo de schade zoveel mogelijk beperken?
Na een lang verblijf in het buitenland is Mirjam van Thiel terug in Nederland als group cfo van Acomo, een holding van tien bedrijven die zich bezighouden met plantaardige voedingsmiddelen. Van Thiels doel: wortelen in eigen land en groeien met haar organisatie. ‘Mensen willen gezond en smaakvol eten, voedselzekerheid, ze willen duurzaam geproduceerd voedsel. Wij zijn met al die thema’s bezig en zien veel kansen om onze bedrijven autonoom te laten groeien.’
Europa wil concurrerend blijven én vooroplopen in duurzaamheid. Een mission impossible? Drie ESG-professionals van private equity-investeerders zijn ondanks de geopolitieke tegenwind optimistisch. ESG is inmiddels volledig verweven in hun investeringsprocessen. Wel worden er accenten verlegd: er is sprake van een zakelijkere benadering. ‘Duurzaamheid wordt minder ideologisch.’
Cfo, neem zelf de regie over de winstprognose
Wanneer bedrijven hun winstprognoses bijstellen, kan dat enorme gevolgen hebben voor de aandelenkoers. Winstprognoses bepalen dus direct de bedrijfswaarde. Hoeveel schade een bijgestelde prognose aanricht, hangt af van wat beleggers denken dat er aan de hand is, schrijven Costas Constantinou en Gerbrand ter Brugge van Oaklins. Welke scenario’s zijn er en hoe kan de cfo de schade zoveel mogelijk beperken?
Mirjam van Thiel (Acomo): ‘Een cfo is meer dan het financiële geweten’
Na een lang verblijf in het buitenland is Mirjam van Thiel terug in Nederland als group cfo van Acomo, een holding van tien bedrijven die zich bezighouden met plantaardige voedingsmiddelen. Van Thiels doel: wortelen in eigen land en groeien met haar organisatie. ‘Mensen willen gezond en smaakvol eten, voedselzekerheid, ze willen duurzaam geproduceerd voedsel. Wij zijn met al die thema’s bezig en zien veel kansen om onze bedrijven autonoom te laten groeien.’
‘Verduurzaming staat niet op zichzelf’
Europa wil concurrerend blijven én vooroplopen in duurzaamheid. Een mission impossible? Drie ESG-professionals van private equity-investeerders zijn ondanks de geopolitieke tegenwind optimistisch. ESG is inmiddels volledig verweven in hun investeringsprocessen. Wel worden er accenten verlegd: er is sprake van een zakelijkere benadering. ‘Duurzaamheid wordt minder ideologisch.’
.jpg)
Mark Rutten (Swinkels): ‘We mogen wel grotere investeringen doen’
Mark Rutten is sinds 2024 cfo en lid van de raad van bestuur van brouwer Royal Swinkels. Hij kwam over van concurrent Heineken, waarvoor hij jarenlang in het buitenland werkte. Zijn ambities bij Swinkels? Internationaler denken en wat meer lef als het gaat om investeringen. ‘Ja, dat is wellicht het tegenovergestelde van wat je van een cfo verwacht.’
Lees verderMeest gelezen
Waarom kopen bedrijven massaal hun eigen aandelen terug?
Bedrijven verzuipen in cash. Om de aandeelhouders te behagen, wordt voor miljarden euro's aan eigen aandelen teruggekocht op de beurs. Maar wat schiet het bedrijf daar zelf mee op?
Dít vinden techinvesteerders aantrekkelijk
Waar moeten bedrijven aan voldoen om in de smaak te vallen bij drie groeiende techinvesteerders? Onze rondetafeldeelnemers zijn verbonden aan investeringsmaatschappijen met grote impact op het softwarelandschap in Nederland.
Financiële kwetsbaarheid in Nederland
Met één QR-code al je doelgroepen bereiken
Consumenten willen betrouwbare productdata: van herkomst tot duurzaamheid. Ook ketenpartners vragen steeds meer data. De QR Code powered by GS1 is meer dan de reguliere QR-code. Door de link naar meerdere bronnen deel je altijd relevante productdata. >> Kijk op gs1.nl
Bas Brouns (KLM): ‘De marge omhoog krijgen is onze grootste zorg’
De cfo als strategisch navigator in een nieuwe wereldorde
Stimuleren of traineren: welke rol pakt de cfo in brede waardecreatie?
Frederik van der Schoot en Gerbrand ter Brugge (Oaklins): ‘Een kans komt soms maar één keer voorbij’
Een integrale blik op ondernemingsfinanciering
CFO-survey Deloitte: hoe overleef ik de cfo-driehoek?
Er staat minder dan vier jaar op de teller om de pensioentransitie te realiseren, dus het is van groot belang dat bedrijven in actie komen, zegt Leon van Riet, ceo Life & Pensions van NN Group. De aanhoudende discussie over het nieuwe pensioenstelsel zorgt voor een afwachtende houding bij bestuurders, mogelijk met tijdnood als gevolg. ‘Er is 15 jaar over aanpassing van het stelsel gesproken en het is nu tijd om de wet uit te voeren.’
Makkelijker en sneller navigeren richting een duurzame en innovatieve organisatie? Het is aan de cfo om de koers van het bedrijf te verleggen. De financiële man of vrouw heeft heel wat op het bordje; van CSRD-verplichtingen en aandacht voor economische en geopolitieke onzekerheden tot experimenten op het vlak van duurzaamheid en technologie. Dat betekent ook deels de oude manier van werken loslaten. Een sprong in het diepe, zo klonk tijdens het cfo-dinner van Deloitte in de Kerkzaal van H’ART Museum in Amsterdam. ‘Maar wie durft, blijft koploper.’
Leon van Riet (NN Group) over de pensioentransitie: ‘Geen tijd te verliezen’
Er staat minder dan vier jaar op de teller om de pensioentransitie te realiseren, dus het is van groot belang dat bedrijven in actie komen, zegt Leon van Riet, ceo Life & Pensions van NN Group. De aanhoudende discussie over het nieuwe pensioenstelsel zorgt voor een afwachtende houding bij bestuurders, mogelijk met tijdnood als gevolg. ‘Er is 15 jaar over aanpassing van het stelsel gesproken en het is nu tijd om de wet uit te voeren.’
Van changemaker-cfo tot chief value officer
Makkelijker en sneller navigeren richting een duurzame en innovatieve organisatie? Het is aan de cfo om de koers van het bedrijf te verleggen. De financiële man of vrouw heeft heel wat op het bordje; van CSRD-verplichtingen en aandacht voor economische en geopolitieke onzekerheden tot experimenten op het vlak van duurzaamheid en technologie. Dat betekent ook deels de oude manier van werken loslaten. Een sprong in het diepe, zo klonk tijdens het cfo-dinner van Deloitte in de Kerkzaal van H’ART Museum in Amsterdam. ‘Maar wie durft, blijft koploper.’
Jos Baeten (a.s.r.): ‘Drie principes bij consolidatie’
Felice Verduyn-Van Weegen: ‘Er liggen nog zoveel gamechangers in biotech te wachten’
Ewout Prins: ‘Private equity weren uit de zorgsector is zeer onverstandig’
NIS2-richtlijn: cybersecurity vergt samenwerking
Dít vinden techinvesteerders aantrekkelijk
