Risk en finance
De ene crisis is de andere niet. Voor beroepsgroepen in het bedrijfsleven die zich bezig houden met de financiële risico’s van hun bedrijfsvoering (voorop de risk managers, controllers, accountants, registeraccountants, chief risk officers en chief finance officers) is de coronacrisis de eerste crisis in twee decennia gebleken waar zij niet kop van jut zijn gebleken.
Ga maar na. In 2000 leidden te hoge verwachtingen van beleggers maar net zozeer de al te ambitieuze plannen van cfo’s, cro’s en ceo’s, erop dat de internethype in één keer was afgelopen. Beurskoersen stortten in, talloze internetbedrijven gingen failliet. In de ‘nieuwe economie’ namelijk was geld uitgeven zogezegd belangrijker geweest dan geld verdienen. Of… toch niet.
De internetcrisis leidde er vervolgens weer toe dat in andere bedrijfstakken ineens grootschalig gesjoemel aan het licht kwam. Door de slechtere markomstandigheden echter slaagden bestuurders er bij onder andere het Amerikaanse nutsbedrijf Enron (dat ging failliet) en bij supermarktconcern Ahold (dat werd gered) niet langer in om gesjoemel onder de radar te houden. Grote boekhoudschandalen volgden wereldwijd.
Ook rondom private equity, dat sinds de eeuwwisseling in opmars is in Nederland, ontstonden de nodige problemen. Een aantal partijen bleken hun private equity-deelnemingen te gretig met schulden te hebben overladen.
De uitwassen leidden tot strengere wet- en regelgeving. Denk maar aan de Nederlandse corporate governance code voor goed bestuur, of de Amerikaanse Sarbanes Oxley act. Toezichthouders zoals De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM) kregen steeds meer verantwoordelijkheden en macht, wat vervolgens ook weer leidde tot een professionalisering van de finance en risk-afdelingen bij de grote concerns.
Opkomst chief risk officer
Die professionalisering kon echter niet voorkomen dat een volgende financiële crisis zich weer aandiende. De kredietcrisis vanaf 2007 raakte vooral de financiële sector en de bancaire sector. Kort daarna volgde de eurocrisis, die de eurozone en ook heel Europa in crisis dompelde. Juist in het hart van het kapitalistische systeem (de financiële sector) risico-regels systematisch werden omzeild en met de voeten getreden. Compliance bleek niet de oplossing. Een diepe economische crisis volgde. Banken wankelden of gingen failliet. De Europese Centrale Bank (ECB) moest redding brengen. Deze crisis leidde tot de opmars in de boardroom van de chief risk officer. Vooral in financiële concerns is de cro-functie inmiddels een centrale rol. Die houdt zich niet alleen met regels en compliance bezig maar ook met het stimuleren van goed gedrag. Tegenwoordig wordt de combinatie ook wel Hearts & Minds genoemd.
Terug naar het begin. Hoe anders zit het met de COVID-19 crisis. Aan de economische crisis die begon 2020 lag geen grootschalig frauderen of risicovol gedag ten grondslag, maar een gezondheidscrisis. De financial professionals staan bij deze crisis letterlijk buiten verdenking. Dit is geen crisis van te hoge schulden, te veel risico, of het voeren van een slechte boekhouding. De crisis is in eerste instantie veroorzaakt doordat COVID-19 ieders bewegingsvrijheid sterk beperkt.
Dat de finance professional of de chief financial officer niet kop van jut zijn, betekent ook weer niet dat ze het rustig kregen in deze crisis. Integendeel, ongekend waren in 2020 de omzetverliezen in veel bedrijfstakken. Of het nou bij private equity deelnemingen is, bij beursgenoteerde bedrijven of familiebedrijven, voor de cfo is het in de crisis juist alle hens aan dek.
Integrated reporting
Dat geldt, tot slot, niet alleen wat betreft risicomanagement of risicobeheersing. Ook de (register)accountant heeft het drukker gekregen. Consumenten en beleggers, mede kopschuw gemaakt door de crises van de afgelopen twee decennia, eisen van bedrijven veel meer transparantie en ‘een goed verhaal’. Dat goede verhaal betekent: ga je transparant en correct om met klanten, leveranciers, werknemers en andere stakeholders? Maar ook: hoe ziet de supply chain eruit? Hoe duurzaam of circulair is die? Voor organisaties leidt die toegenomen maatschappelijke druk ertoe dat ze niet enkel meer financieel dienen te rapporteren, maar ook over zaken als duurzaamheid en goed bestuur. Integrated reporting, heet het dan. Wat begon bij het Sustainability Report, waarin bedrijven over hun duurzaamheidsaspiraties vertellen, wordt steeds meer een centraal onderdeel van de bedrijfsvoering en daarmee de boekhoudgewoontes.
.jpg)
Linde Jansen (PostNL): ‘Finance is een frontrunner’
Na een jarenlange loopbaan bij bierbrouwer Heineken stapte Linde Jansen afgelopen jaar over naar postbedrijf PostNL voor haar allereerste rol als cfo. Ze kon meteen aan de slag met een nieuwe strategie. Jansen is niet een cfo die enkel op de cijfertjes zit: ‘Als finance zijn wij echt transformation leaders, geen transformation supporters.’
Lees verder.jpg)
Digitalisering vormt de basis van de economie en verandert in hoog tempo hoe organisaties functioneren. De afhankelijkheid van digitalisering vergroot de kwetsbaarheid. Het is dus zaak dat organisaties hun digitale weerbaarheid op orde hebben. Dat kan alleen als cybersecurity niet enkel als technisch IT-dossier wordt gezien, maar ook als een strategisch vraagstuk met de top van de organisatie als eindverantwoordelijke. Chantal Vergouw van KPN signaleert drie strategische bewegingen die daarbij bepalend worden.
Euronext-topman René van Vlerken heeft zorgen over de Nederlandse en de Europese kapitaalmarkt. De urgentie voor de totstandkoming van de Europese kapitaalmarkt is gigantisch gegroeid, en dus is het consolideren van een Europese kapitaalmarkt zijn belangrijkste uitdaging. ‘Er is kapitaal genoeg, maar de markt is te gefragmenteerd in Europa.’
Digitale weerbaarheid is chefsache
Digitalisering vormt de basis van de economie en verandert in hoog tempo hoe organisaties functioneren. De afhankelijkheid van digitalisering vergroot de kwetsbaarheid. Het is dus zaak dat organisaties hun digitale weerbaarheid op orde hebben. Dat kan alleen als cybersecurity niet enkel als technisch IT-dossier wordt gezien, maar ook als een strategisch vraagstuk met de top van de organisatie als eindverantwoordelijke. Chantal Vergouw van KPN signaleert drie strategische bewegingen die daarbij bepalend worden.
René van Vlerken (Euronext): ‘De eindstrategie is een Europese kapitaalmarkt’
Euronext-topman René van Vlerken heeft zorgen over de Nederlandse en de Europese kapitaalmarkt. De urgentie voor de totstandkoming van de Europese kapitaalmarkt is gigantisch gegroeid, en dus is het consolideren van een Europese kapitaalmarkt zijn belangrijkste uitdaging. ‘Er is kapitaal genoeg, maar de markt is te gefragmenteerd in Europa.’
Recente cijfers van het Centraal Planbureau en ABN AMRO schetsen een positief beeld van de Nederlandse koopkracht. Huishoudens met inkomens tussen 21.000 en 70.000 euro hadden in 2023 meer geld vrij te besteden dan in 2019, ondanks sterke prijsstijgingen. Maar uit een nieuw onderzoek van Deloitte, Financiële gezondheid van Nederlandse huishoudens, blijkt dat bijna de helft van alle Nederlandse huishoudens – 47 procent – desondanks financieel kwetsbaar of ongezond is. Wat is hiertegen te doen?
Al bijna 30 jaar werkt Bas Brouns in diverse financiële functies bij KLM. Sinds april 2024 draagt hij als cfo de eindverantwoordelijkheid voor de financiën van de Nederlandse luchtvaartmaatschappij. Brouns heeft op een cruciaal moment plaatsgenomen in de financiële cockpit: KLM moet miljarden investeren in vlootvernieuwing, terwijl de winstgevendheid achterblijft bij die van zustermaatschappij Air France. ‘Het lijkt erop dat KLM niet gemaakt is voor snelle groei.’
Internationale spanningen en een escalerende handelsoorlog zorgen voor grote onzekerheid. De rol van cfo’s – die zullen moeten meebewegen met nieuwe handelsstromen en alert moeten zijn op nieuwe marktkansen – is strategischer dan ooit. Maar er is ook reden tot optimisme, zo was de boodschap tijdens het recente CFOdiner van Deloitte in H'ART Museum in Amsterdam. ‘Voor bedrijven die zich durven te herpositioneren, doen zich nieuwe kansen voor.’
Financiële kwetsbaarheid in Nederland
Recente cijfers van het Centraal Planbureau en ABN AMRO schetsen een positief beeld van de Nederlandse koopkracht. Huishoudens met inkomens tussen 21.000 en 70.000 euro hadden in 2023 meer geld vrij te besteden dan in 2019, ondanks sterke prijsstijgingen. Maar uit een nieuw onderzoek van Deloitte, Financiële gezondheid van Nederlandse huishoudens, blijkt dat bijna de helft van alle Nederlandse huishoudens – 47 procent – desondanks financieel kwetsbaar of ongezond is. Wat is hiertegen te doen?
Bas Brouns (KLM): ‘De marge omhoog krijgen is onze grootste zorg’
Al bijna 30 jaar werkt Bas Brouns in diverse financiële functies bij KLM. Sinds april 2024 draagt hij als cfo de eindverantwoordelijkheid voor de financiën van de Nederlandse luchtvaartmaatschappij. Brouns heeft op een cruciaal moment plaatsgenomen in de financiële cockpit: KLM moet miljarden investeren in vlootvernieuwing, terwijl de winstgevendheid achterblijft bij die van zustermaatschappij Air France. ‘Het lijkt erop dat KLM niet gemaakt is voor snelle groei.’
De cfo als strategisch navigator in een nieuwe wereldorde
Internationale spanningen en een escalerende handelsoorlog zorgen voor grote onzekerheid. De rol van cfo’s – die zullen moeten meebewegen met nieuwe handelsstromen en alert moeten zijn op nieuwe marktkansen – is strategischer dan ooit. Maar er is ook reden tot optimisme, zo was de boodschap tijdens het recente CFOdiner van Deloitte in H'ART Museum in Amsterdam. ‘Voor bedrijven die zich durven te herpositioneren, doen zich nieuwe kansen voor.’
.jpg)
Mark Rutten (Swinkels): ‘We mogen wel grotere investeringen doen’
Mark Rutten is sinds 2024 cfo en lid van de raad van bestuur van brouwer Royal Swinkels. Hij kwam over van concurrent Heineken, waarvoor hij jarenlang in het buitenland werkte. Zijn ambities bij Swinkels? Internationaler denken en wat meer lef als het gaat om investeringen. ‘Ja, dat is wellicht het tegenovergestelde van wat je van een cfo verwacht.’
Lees verderMeest gelezen
Waarom kopen bedrijven massaal hun eigen aandelen terug?
Bedrijven verzuipen in cash. Om de aandeelhouders te behagen, wordt voor miljarden euro's aan eigen aandelen teruggekocht op de beurs. Maar wat schiet het bedrijf daar zelf mee op?
Dít vinden techinvesteerders aantrekkelijk
Waar moeten bedrijven aan voldoen om in de smaak te vallen bij drie groeiende techinvesteerders? Onze rondetafeldeelnemers zijn verbonden aan investeringsmaatschappijen met grote impact op het softwarelandschap in Nederland.
Stimuleren of traineren: welke rol pakt de cfo in brede waardecreatie?
Hoe goed ben je voorbereid op de transitie naar duurzaamheid?
Deel jouw visie in onze korte survey in samenwerking met Nyenrode Business Universiteit! Met jouw input krijgen we scherp zicht op de thema’s die leven bij bestuurders, commissarissen en andere governance-professionals. De resultaten publiceren we op 10 maart in ons magazine en online. Het invullen kost ongeveer vijf minuten. >> Doe mee aan de survey
Een integrale blik op ondernemingsfinanciering
Frederik van der Schoot en Gerbrand ter Brugge (Oaklins): ‘Een kans komt soms maar één keer voorbij’
CFO-survey Deloitte: hoe overleef ik de cfo-driehoek?
Cfo, wees eerlijk over de haalbaarheid van duurzaamheidsambities
Jaap van Manen en Marlies de Vries over de Verklaring Omtrent Risicobeheersing (VOR)
De cfo als challenger en aanjager
Elk jaar investeert EQT Life Sciences in vijf tot tien biotech-ondernemingen die werken aan de meest revolutionaire technologieën, vertelt partner Felice Verduyn-Van Weegen. Elk moment kunnen doorbraaktechnologieën de medische wereld op zijn kop zetten. Er blijft ook veel potentieel liggen. Het is dus van groot belang dat venture capital-fondsen beter gevuld raken – een schone taak voor onder meer pensioenfondsen.
Voor private equity-investeerders liggen er volop kansen in de zorgsector. Private equity brengt de innovatie en het ondernemerschap dat de sector zo hard nodig heeft en daarmee een toegankelijk en betaalbaarder zorgsysteem, aldus Ewout Prins van investeerder Holland Capital. Private equity weren uit de sector vindt hij dan ook zeer onverstandig. ‘Enkele politieke partijen presenteren potentiële risico’s, die door onderzoekers worden genuanceerd, als een groot gevaar, terwijl het positieve verhaal niet verteld wordt.’
Felice Verduyn-Van Weegen: ‘Er liggen nog zoveel gamechangers in biotech te wachten’
Elk jaar investeert EQT Life Sciences in vijf tot tien biotech-ondernemingen die werken aan de meest revolutionaire technologieën, vertelt partner Felice Verduyn-Van Weegen. Elk moment kunnen doorbraaktechnologieën de medische wereld op zijn kop zetten. Er blijft ook veel potentieel liggen. Het is dus van groot belang dat venture capital-fondsen beter gevuld raken – een schone taak voor onder meer pensioenfondsen.
Ewout Prins: ‘Private equity weren uit de zorgsector is zeer onverstandig’
Voor private equity-investeerders liggen er volop kansen in de zorgsector. Private equity brengt de innovatie en het ondernemerschap dat de sector zo hard nodig heeft en daarmee een toegankelijk en betaalbaarder zorgsysteem, aldus Ewout Prins van investeerder Holland Capital. Private equity weren uit de sector vindt hij dan ook zeer onverstandig. ‘Enkele politieke partijen presenteren potentiële risico’s, die door onderzoekers worden genuanceerd, als een groot gevaar, terwijl het positieve verhaal niet verteld wordt.’
NIS2-richtlijn: cybersecurity vergt samenwerking
Dít vinden techinvesteerders aantrekkelijk
Investeringsklimaat onder druk: een dringend beroep op het toekomstig kabinet
De Wtp: een dringend advies aan werkgevers
Deloitte CFO Survey: zo ziet de cfo de digitale toekomst
