Risk en finance

De ene crisis is de andere niet. Voor beroepsgroepen in het bedrijfsleven die zich bezig houden met de financiële risico’s van hun bedrijfsvoering (voorop de risk managers, controllers, accountants, registeraccountants, chief risk officers en chief finance officers) is de coronacrisis de eerste crisis in twee decennia gebleken waar zij niet kop van jut zijn gebleken.

Ga maar na. In 2000 leidden te hoge verwachtingen van beleggers maar net zozeer de al te ambitieuze plannen van cfo’s, cro’s en ceo’s, erop dat de internethype in één keer was afgelopen. Beurskoersen stortten in, talloze internetbedrijven gingen failliet. In de ‘nieuwe economie’ namelijk was geld uitgeven zogezegd belangrijker geweest dan geld verdienen. Of… toch niet.

De internetcrisis leidde er vervolgens weer toe dat in andere bedrijfstakken ineens grootschalig gesjoemel aan het licht kwam. Door de slechtere markomstandigheden echter slaagden bestuurders er bij onder andere het Amerikaanse nutsbedrijf Enron (dat ging failliet) en bij supermarktconcern Ahold (dat werd gered) niet langer in om gesjoemel onder de radar te houden. Grote boekhoudschandalen volgden wereldwijd.

Ook rondom private equity, dat sinds de eeuwwisseling in opmars is in Nederland, ontstonden de nodige problemen. Een aantal partijen bleken hun private equity-deelnemingen te gretig met schulden te hebben overladen.

De uitwassen leidden tot strengere wet- en regelgeving. Denk maar aan de Nederlandse corporate governance code voor goed bestuur, of de Amerikaanse Sarbanes Oxley act. Toezichthouders zoals De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM) kregen steeds meer verantwoordelijkheden en macht, wat vervolgens ook weer leidde tot een professionalisering van de finance en risk-afdelingen bij de grote concerns.

Opkomst chief risk officer

Die professionalisering kon echter niet voorkomen dat een volgende financiële crisis zich weer aandiende. De kredietcrisis vanaf 2007 raakte vooral de financiële sector en de bancaire sector. Kort daarna volgde de eurocrisis, die de eurozone en ook heel Europa in crisis dompelde. Juist in het hart van het kapitalistische systeem (de financiële sector) risico-regels systematisch werden omzeild en met de voeten getreden. Compliance bleek niet de oplossing. Een diepe economische crisis volgde. Banken wankelden of gingen failliet. De Europese Centrale Bank (ECB) moest redding brengen. Deze crisis leidde tot de opmars in de boardroom van de chief risk officer. Vooral in financiële concerns is de cro-functie inmiddels een centrale rol. Die houdt zich niet alleen met regels en compliance bezig maar ook met het stimuleren van goed gedrag. Tegenwoordig wordt de combinatie ook wel Hearts & Minds genoemd.

Terug naar het begin. Hoe anders zit het met de COVID-19 crisis. Aan de economische crisis die begon 2020 lag geen grootschalig frauderen of risicovol gedag ten grondslag, maar een gezondheidscrisis. De financial professionals staan bij deze crisis letterlijk buiten verdenking. Dit is geen crisis van te hoge schulden, te veel risico, of het voeren van een slechte boekhouding. De crisis is in eerste instantie veroorzaakt doordat COVID-19 ieders bewegingsvrijheid sterk beperkt.

Dat de finance professional of de chief financial officer niet kop van jut zijn, betekent ook weer niet dat ze het rustig kregen in deze crisis. Integendeel, ongekend waren in 2020 de omzetverliezen in veel bedrijfstakken. Of het nou bij private equity deelnemingen is, bij beursgenoteerde bedrijven of familiebedrijven, voor de cfo is het in de crisis juist alle hens aan dek.

Integrated reporting

Dat geldt, tot slot, niet alleen wat betreft risicomanagement of risicobeheersing. Ook de (register)accountant heeft het drukker gekregen. Consumenten en beleggers, mede kopschuw gemaakt door de crises van de afgelopen twee decennia, eisen van bedrijven veel meer transparantie en ‘een goed verhaal’. Dat goede verhaal betekent: ga je transparant en correct om met klanten, leveranciers, werknemers en andere stakeholders? Maar ook: hoe ziet de supply chain eruit? Hoe duurzaam of circulair is die? Voor organisaties leidt die toegenomen maatschappelijke druk ertoe dat ze niet enkel meer financieel dienen te rapporteren, maar ook over zaken als duurzaamheid en goed bestuur. Integrated reporting, heet het dan. Wat begon bij het Sustainability Report, waarin bedrijven over hun duurzaamheidsaspiraties vertellen, wordt steeds meer een centraal onderdeel van de bedrijfsvoering en daarmee de boekhoudgewoontes.

Lees verder

Verberg tekst

Natalie Knight (Ahold Delhaize): 'Finance versnelt de duurzaamheidstransitie'

Bedrijven die echt willen verduurzamen, moeten hun afdeling finance laten deelnemen aan dat traject, stelt Natalie Knight. De Amerikaanse is sinds 2020 cfo van Ahold Delhaize. ‘Finance heeft merkbaar impact op de duurzaamheidstransitie van Ahold Delhaize en andersom helpt duurzaamheid ons de toekomst van de financiële functie opnieuw vorm te geven, waarbij de integratie van niet-financiële kpi’s een keerpunt wordt.’

Lees verder

Hoe staat het in Nederland met investor relations (IR)? Zijn die goed belegd bij de investor relations officer (iro)? Hoe zit het met diens mandaat en voldoet hij of zij aan de verwachtingen van nu? Jesse Thiel van IR-platform Q4 Inc. gaat voor Management Scope op zoek naar antwoorden. Dit keer gaat Thiel in gesprek met ‘de toezichthouder’ – in de persoon van commissaris en Nyenrode-professor strategie en transformatie Annemieke Roobeek. Roobeek is uitgesproken: ‘Mijn ervaring is dat iro’s ongelooflijk conservatief zijn, hautain en extreem risico-avers.’

Ondernemingen zien zich geconfronteerd met nieuwe rapportagevereisten, die de cfo nopen tot het analyseren en herevalueren van zijn of haar eigen rol, plus de rol van de finance-afdeling als geheel. De cfo is niet alleen een belangrijke speler in de succesvolle transitie naar een duurzame onderneming, maar ook een leider die het voortouw kan nemen. Zelfkennis is ook in dit geval van belang: handelt u vooral als rentmeester, uitvoerder, katalysator of strateeg?

Annemieke Roobeek: 'De iro is vaak onbewust onbekwaam'

Hoe staat het in Nederland met investor relations (IR)? Zijn die goed belegd bij de investor relations officer (iro)? Hoe zit het met diens mandaat en voldoet hij of zij aan de verwachtingen van nu? Jesse Thiel van IR-platform Q4 Inc. gaat voor Management Scope op zoek naar antwoorden. Dit keer gaat Thiel in gesprek met ‘de toezichthouder’ – in de persoon van commissaris en Nyenrode-professor strategie en transformatie Annemieke Roobeek. Roobeek is uitgesproken: ‘Mijn ervaring is dat iro’s ongelooflijk conservatief zijn, hautain en extreem risico-avers.’

De cfo: strateeg, uitvoerder, rentmeester of katalysator?

Ondernemingen zien zich geconfronteerd met nieuwe rapportagevereisten, die de cfo nopen tot het analyseren en herevalueren van zijn of haar eigen rol, plus de rol van de finance-afdeling als geheel. De cfo is niet alleen een belangrijke speler in de succesvolle transitie naar een duurzame onderneming, maar ook een leider die het voortouw kan nemen. Zelfkennis is ook in dit geval van belang: handelt u vooral als rentmeester, uitvoerder, katalysator of strateeg?

Het is een nachtmerrie voor ieder bedrijf: een massaclaim aan de broek krijgen. Door aangescherpte wetgeving én door professionalisering van de ‘claimbranche’ neemt de kans op een dergelijke procedure toe. Bestuurders kunnen dan ook maar beter goed voorbereid zijn, menen Van Doorne-partners Simone Hoogeveen en Jasper Leedekerken.

De discussie over het klimaatbeleid is erg technisch en gaat te vaak over wat allemaal niet meer zou mogen. Een gemiste kans, vindt demissionair staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat Dilan Yeşilgöz-Zegerius, die liever inzoomt op de grote kansen die klimaatbeleid en verduurzamen met zich meebrengen. ‘Ik zie een belangrijke rol voor durfkapitaal bij de ontwikkeling en uitrol van innovatieve technologieën.’

Sinds de recente overname van de Borsa Italiana is Euronext de grootste pan-Europese aandelenmarkt. Ook de Amsterdamse beurs zit in de lift. Topvrouw Simone Huis in ’t Veld over de voordelen van Europese samenwerking, het belang van cornerstone investors en dé beleggingstrend van dit moment: spac’s. ‘Het is cruciaal dat spac’s de komende tijd laten zien dat ze goede acquisities kunnen doen.’

Ook u kunt te maken krijgen met een massaclaim

Het is een nachtmerrie voor ieder bedrijf: een massaclaim aan de broek krijgen. Door aangescherpte wetgeving én door professionalisering van de ‘claimbranche’ neemt de kans op een dergelijke procedure toe. Bestuurders kunnen dan ook maar beter goed voorbereid zijn, menen Van Doorne-partners Simone Hoogeveen en Jasper Leedekerken.

Dilan Yeşilgöz-Zegerius: 'Venture capital is van essentieel belang in de energietransitie'

De discussie over het klimaatbeleid is erg technisch en gaat te vaak over wat allemaal niet meer zou mogen. Een gemiste kans, vindt demissionair staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat Dilan Yeşilgöz-Zegerius, die liever inzoomt op de grote kansen die klimaatbeleid en verduurzamen met zich meebrengen. ‘Ik zie een belangrijke rol voor durfkapitaal bij de ontwikkeling en uitrol van innovatieve technologieën.’

Simone Huis in 't Veld (Euronext) over spac’s en andere bedrijfsvormen aan de beurs

Sinds de recente overname van de Borsa Italiana is Euronext de grootste pan-Europese aandelenmarkt. Ook de Amsterdamse beurs zit in de lift. Topvrouw Simone Huis in ’t Veld over de voordelen van Europese samenwerking, het belang van cornerstone investors en dé beleggingstrend van dit moment: spac’s. ‘Het is cruciaal dat spac’s de komende tijd laten zien dat ze goede acquisities kunnen doen.’

Marike Knoef over verliesaversie en keuzes in de nieuwe pensioenwet

De nieuwe pensioenwet biedt meer keuzevrijheid bij het vormgeven van het aanvullende pensioen. De manier waarop die keuzes aan deelnemers worden voorgelegd, heeft veel invloed op de uiteindelijke uitkomst, aldus hoogleraar micro-economie Marike Knoef. Bij complexe beslissingen kiezen mensen namelijk al snel voor de standaardoptie, die voor hen lang niet altijd de beste keuze is. ‘Daar ligt een grote verantwoordelijkheid voor pensioenfondsen.’ 

Lees verder

Meest gelezen

Hoe private equity uit de crisis navigeert

Hoe navigeren private equity-investeerders hun portfoliobedrijven door de coronacrisis? Een dubbelinterview met François Gilbart, operating partner van Bain Capital, en Centrient Pharmaceuticals-ceo Rex Clements.

Corporates hebben wel oren naar financiële innovatie

Alternatieve financieringsvormen hebben een enorme vlucht genomen, ook corporates kijken met interesse naar wat alternatieve financiers te bieden hebben. Fintechbedrijven maken de dienst uit binnen deze dienstverlening.

René Maatman pleit voor meer eerlijkheid rondom het pensioen

Stefan Duran praat met betrokkenen over hun visie op het nieuwe pensioenstelsel. Deze keer doet hij dat met René Maatman, hoogleraar vermogensbeheer en pensioenvraagstukken aan de Radboud Universiteit. Het creëren van voldoende draagvlak vormt volgens de pensioenspecialist de grootste uitdaging. ‘Hoe kunnen we aannemelijk maken dat het nieuwe stelsel beter is dan het bestaande? Hoe zorgen we ervoor dat mensen vertrouwen houden zonder de details te hoeven kennen en te begrijpen?’

Achterstand UWV: meer keuringsartsen nodig

Raimond Schikhof (Randstad): 'Zo ingewikkeld is het pensioen ook weer niet'

Als het toch tot procederen komt

Petri Hofsté: 'Auditcommissie moet traditionele financiële focus verbreden'

Sustainable finance is er niet alleen voor de grootste bedrijven

Hoe private equity stabiliteit kan bieden in crisistijd

Het is tijd dat we data echt gaan gebruiken om tot betere beslissingen te komen, op alle niveaus en op alle onderwerpen. De cfo speelt daarin een centrale rol, betogen Mohamed Bouker, Frank Geelen en Nart Wielaard in hun boek The CFO in Pole Position.

Bij de duurzame plannen van de Europese Commissie is een belangrijke rol weggelegd voor de private equity- en venture capitalsector. Investeerders zijn optimistisch over de ingeslagen weg. Vier spelers uit de sector praten over hun bijdrage aan de verduurzaming van Europa. ‘Sustainable finance is een krachtig instrument voor verduurzaming.’

Beter beslissen op basis van data? Laat dat aan de cfo over

Het is tijd dat we data echt gaan gebruiken om tot betere beslissingen te komen, op alle niveaus en op alle onderwerpen. De cfo speelt daarin een centrale rol, betogen Mohamed Bouker, Frank Geelen en Nart Wielaard in hun boek The CFO in Pole Position.

Investeerders over de Green Deal en sustainable finance

Bij de duurzame plannen van de Europese Commissie is een belangrijke rol weggelegd voor de private equity- en venture capitalsector. Investeerders zijn optimistisch over de ingeslagen weg. Vier spelers uit de sector praten over hun bijdrage aan de verduurzaming van Europa. ‘Sustainable finance is een krachtig instrument voor verduurzaming.’

Maaike van der Schoot: 'De nieuwe regelgeving moedigt investeerders aan'

Exclusief online Maaike van der Schoot is responsible investment officer van AlpInvest. Volgens Van der Schoot moet de nieuwe Europese regelgeving rondom sustainable finance niet te veel barrières opwerpen voor kleinere investeerders. ‘Het zou jammer zijn als kleinere partijen worden afgeschrikt.’

Renee van Geel: 'De klimaatcrisis stopt niet bij de Europese grenzen'

Exclusief online Renee van Geel is investeringsmanager van private equitybedrijf Mentha Capital. ‘Ik hoop dat Europa met de Green Deal als voorbeeld dient voor de rest van de wereld. De klimaatcrisis stopt niet bij de Europese grenzen.’

Vier zaken waarop u moet letten bij een management buy-out

Een management buy-out is een bliksemproces. De betrokken managers moeten in luttele weken beslissingen nemen met grote consequenties voor de toekomst. Van Doorne-partners Onno Boerstra en Sjoerd Stokmans adviseren daarom om goed voorbereid de onderhandelingen in te gaan. Dit zijn vier musts voor elke manager in een buy-out.

Florentine Fockema Andreae: 'We hebben ambitieuze doelen nodig'

Exclusief online Florentine Fockema Andreae is partner bij SHIFT Invest. Ze hoopt dat de Green Deal van betekenis zal zijn voor zowel gevestigde bedrijven als voor innovatieve startups.

Management buy-out: skin in the game

Het rendement op een managementbuy-out kan beschouwd worden als beloning voor het risico dat participerende bestuurders lopen. Van Doornepartners Onno Boerstra en Sjoerd Stokmans adviseren het management afspraken over de meest uiteenlopende situaties vast te leggen.

Wordt de economische pijn structureel?

Het zal nog wel even duren voordat de Nederlandse economie weer op het pre-coronaniveau zit. Het virus heeft de Nederlandse economie hard geraakt. De impact verschilt wel per sector en ook binnen de sectoren zijn er winnaars en verliezers. Economen Marcel Klok en Maurice van Sante van ING nemen voor de belangrijkste sectoren de schade op en geven hun verwachtingen voor 2021.
1
2
3
4
5
6
7
facebook