Geopolitiek
Geopolitiek is geen een abstract risico; het is een direct boardroom-issue. Veel (Nederlandse) ceo's beschouwen geopolitieke onzekerheid als een topbedreiging voor hun organisatie, en terecht. Handelsconflicten, sancties, regionale instabiliteit en nieuwe machtsblokken beïnvloeden supply chains, toegang tot markten en zelfs de reputatie van ondernemingen. Zelfs bedrijven die hoofdzakelijk binnen Nederland opereren, ervaren de druk van prijsvolatiliteit, leveringsvertragingen en veranderende regelgeving. Geopolitiek vraagt dus om structurele verankering in strategie en governance.
Dat betekent niet alleen anticiperen op risico’s zoals exportrestricties of wisselkoersschommelingen, maar ook het identificeren van nieuwe marktkansen en partnerschappen. Het is daarbij cruciaal dat bestuurders niet alleen kijken naar de directe operationele gevolgen, maar ook naar structurele trends. De verschuiving van economische macht naar Azië, de groei van technologische soevereiniteit en de veranderende rol van internationale instituties hebben langetermijnimpact. Bedrijven die deze patronen herkennen en vertalen naar strategische keuzes, vergroten hun veerkracht en concurrentiepositie.
Dat vraagt om een combinatie van langetermijnvisie en kortcyclische sturing, waarbij plannen regelmatig worden herijkt op basis van de laatste geopolitieke ontwikkelingen. Veranderende geopolitiek biedt ook kansen. Wanneer handelsroutes verschuiven, ontstaan nieuwe regionale markten. En wanneer overheden strategische autonomie nastreven, kan dat leiden tot subsidies en stimuleringsprogramma’s voor lokale productie of technologieontwikkeling.
Bestuurders moeten geopolitiek niet enkel willen managen, maar juist gebruiken als bron van innovatie en groei. Strategische flexibiliteit wordt een kerncompetentie.
Ron Keller: ‘De geopolitieke reset gaat decennia duren’
Voormalig topdiplomaat Ron Keller beschikt over enorme geopolitieke en financieel-economische kennis. Hij ziet een uitweg uit de crisis waarin ons continent zich bevindt: Europa slagvaardiger, veiliger en welvarender maken. Dat gaat niet snel en ook niet zonder slag of stoot. Voor ondernemers en investeerders heeft Keller een boodschap: ‘De geopolitieke reset gaat decennia duren. Neem de risico’s serieuzer en werk aan veerkracht.’
Lees verderGeopolitieke spanningen, verstoorde toeleveringsketens, energieprijzen die in dagen verdubbelen: strategische schokken zijn niet meer de uitzondering. Ze zijn de norm. Maar ze zijn wél te voorzien – en wie ze vroeg genoeg ziet aankomen, kan er een concurrentievoordeel mee behalen, schrijft Kearney-partner Rudolph Lohmeyer.
Defensie zit meer dan ooit te springen om innovatieve kracht en zal daarom de komende jaren met het bedrijfsleven en investeerders moeten optrekken. Om kansen en mogelijkheden beter te benutten, is een flinke omslag nodig, zegt voormalig commandant der strijdkrachten Dick Berlijn. ‘Defensie zal veel duidelijker moeten verwoorden wat er nodig is. De industrie moet communiceren met welke technologie ze bezig is en hoe die technologie een oplossing kan zijn voor de benodigde capaciteit. Investeerders zullen daarop in moeten springen.’
Strategische schokbestendigheid: eerder anticiperen, beter presteren
Geopolitieke spanningen, verstoorde toeleveringsketens, energieprijzen die in dagen verdubbelen: strategische schokken zijn niet meer de uitzondering. Ze zijn de norm. Maar ze zijn wél te voorzien – en wie ze vroeg genoeg ziet aankomen, kan er een concurrentievoordeel mee behalen, schrijft Kearney-partner Rudolph Lohmeyer.
Dick Berlijn over de driehoek bedrijfsleven, investeerders en defensie
Defensie zit meer dan ooit te springen om innovatieve kracht en zal daarom de komende jaren met het bedrijfsleven en investeerders moeten optrekken. Om kansen en mogelijkheden beter te benutten, is een flinke omslag nodig, zegt voormalig commandant der strijdkrachten Dick Berlijn. ‘Defensie zal veel duidelijker moeten verwoorden wat er nodig is. De industrie moet communiceren met welke technologie ze bezig is en hoe die technologie een oplossing kan zijn voor de benodigde capaciteit. Investeerders zullen daarop in moeten springen.’
Van spin-off van de TU Delft tot Champions League-speler in de mondiale solar-industrie: Eternal Sun, specialist in zonnesimulatie voor het testen van zonnepanelen, bewees dat Europa technologisch wél kan opschalen. Maar ceo Florian van Rijn van Alkemade waarschuwt: zonder compleet industrieel ecosysteem blijft strategische autonomie een papieren tijger. ‘Geef concreet vorm aan de meest complexe pijler van het Draghi-rapport: strategische autonomie.’
Het Draghi-rapport zet Europa’s concurrentiepositie op scherp. Voor Nederland brengt dat kansen én uitdagingen met zich mee. Op verzoek van de Tweede Kamer vertaalde TNO de bevindingen uit het Draghirapport naar de Nederlandse situatie. ‘Het Nederlandse concurrentievermogen in het licht van het Draghi-rapport’ schetst concrete aanbevelingen. Aan tafel met Marc Zegveld en Thijmen van Bree, respectievelijk managing director van de unit ICT, strategie & beleid en senior onderzoeker van TNO.
Dat Europa te afhankelijk is van mondiale waardeketens en dat er sprake is van een gebrek aan innovatie in de Europese economie, is een veelbesproken probleem. Maar hoe lossen we het op? Chantal Schrijver, hoofd van het Nederlandse kantoor van de Europese Investeringsbank, beschrijft hoe de EIB een directe (deel)oplossing probeert te bieden voor de problemen die Mario Draghi in zijn rapport over het Europees concurrentievermogen heeft geïdentificeerd en toewerkt naar strategische autonomie.
Florian van Rijn van Alkemade: ‘Een enkel bedrijf maakt geen succesvolle industrie’
Van spin-off van de TU Delft tot Champions League-speler in de mondiale solar-industrie: Eternal Sun, specialist in zonnesimulatie voor het testen van zonnepanelen, bewees dat Europa technologisch wél kan opschalen. Maar ceo Florian van Rijn van Alkemade waarschuwt: zonder compleet industrieel ecosysteem blijft strategische autonomie een papieren tijger. ‘Geef concreet vorm aan de meest complexe pijler van het Draghi-rapport: strategische autonomie.’
Het Nederlandse concurrentievermogen: ‘Innoveren om te winnen’
Het Draghi-rapport zet Europa’s concurrentiepositie op scherp. Voor Nederland brengt dat kansen én uitdagingen met zich mee. Op verzoek van de Tweede Kamer vertaalde TNO de bevindingen uit het Draghirapport naar de Nederlandse situatie. ‘Het Nederlandse concurrentievermogen in het licht van het Draghi-rapport’ schetst concrete aanbevelingen. Aan tafel met Marc Zegveld en Thijmen van Bree, respectievelijk managing director van de unit ICT, strategie & beleid en senior onderzoeker van TNO.
Hoe langetermijninvesteringen Europa kunnen versterken
Dat Europa te afhankelijk is van mondiale waardeketens en dat er sprake is van een gebrek aan innovatie in de Europese economie, is een veelbesproken probleem. Maar hoe lossen we het op? Chantal Schrijver, hoofd van het Nederlandse kantoor van de Europese Investeringsbank, beschrijft hoe de EIB een directe (deel)oplossing probeert te bieden voor de problemen die Mario Draghi in zijn rapport over het Europees concurrentievermogen heeft geïdentificeerd en toewerkt naar strategische autonomie.
Weerbaarheid als publiek-private zaak
De politieke ontwikkelingen op wereldschaal gaan snel en niet allemaal in een gunstige richting. Aanpassing is broodnodig, maar het achterhaalde denken in maakbaarheid en efficiency staat het versterken van onze weerbaarheid in de weg. Rob Bauer, voormalig voorzitter van het Militair Comité van de NAVO en tegenwoordig Edge Fellow van Deloitte benadrukt samen met Deloitte-partner Kim Vrielink dat deze veiligheidscrisis een enorme inspanning van zowel de overheid als het bedrijfsleven vergt. ‘Maatschappelijke weerbaarheid is niet alleen afhankelijk van militaire slagkracht.’
Lees verderEuropa laat zich nog altijd meeslepen door een Amerikaanse agenda die niet de onze is. Het resultaat? Europese bedrijven verliezen marktaandeel, missen kansen en worden verrast door Chinese concurrenten die ze hadden onderschat. Van Philips’ verlies van zijn MRI-dominantie tot ASML’s exportbeperkingen die averechts uitpakten: Europa betaalt de prijs voor een gebrek aan eigen visie. Het is tijd voor een koerswijziging, schrijven China-deskundigen Valérie Hoeks en Sanne van der Lugt.
De recente NAVO-top in Den Haag was een doorslaand succes. Vooral doordat NAVO-baas Mark Rutte de Amerikaanse president Donald Trump met fluwelen handschoenen aanpakte, is de eenheid binnen de organisatie bewaard gebleven. Goed nieuws dus voor defensiebedrijven die naar de Verenigde Staten exporteren, al dreigen ook zij de dupe te worden van nieuwe handelsbarrières. De vraag is daarom wie namens Europa kan onderhandelen met Trump, om een kostbare handelsoorlog te voorkomen.
Europa moet zijn eigen China-koers varen
Europa laat zich nog altijd meeslepen door een Amerikaanse agenda die niet de onze is. Het resultaat? Europese bedrijven verliezen marktaandeel, missen kansen en worden verrast door Chinese concurrenten die ze hadden onderschat. Van Philips’ verlies van zijn MRI-dominantie tot ASML’s exportbeperkingen die averechts uitpakten: Europa betaalt de prijs voor een gebrek aan eigen visie. Het is tijd voor een koerswijziging, schrijven China-deskundigen Valérie Hoeks en Sanne van der Lugt.
Met spoed gezocht: een Europese Trump-fluisteraar
De recente NAVO-top in Den Haag was een doorslaand succes. Vooral doordat NAVO-baas Mark Rutte de Amerikaanse president Donald Trump met fluwelen handschoenen aanpakte, is de eenheid binnen de organisatie bewaard gebleven. Goed nieuws dus voor defensiebedrijven die naar de Verenigde Staten exporteren, al dreigen ook zij de dupe te worden van nieuwe handelsbarrières. De vraag is daarom wie namens Europa kan onderhandelen met Trump, om een kostbare handelsoorlog te voorkomen.