Geopolitiek
Geopolitiek is geen een abstract risico; het is een direct boardroom-issue. Veel (Nederlandse) ceo's beschouwen geopolitieke onzekerheid als een topbedreiging voor hun organisatie, en terecht. Handelsconflicten, sancties, regionale instabiliteit en nieuwe machtsblokken beïnvloeden supply chains, toegang tot markten en zelfs de reputatie van ondernemingen. Zelfs bedrijven die hoofdzakelijk binnen Nederland opereren, ervaren de druk van prijsvolatiliteit, leveringsvertragingen en veranderende regelgeving. Geopolitiek vraagt dus om structurele verankering in strategie en governance.
Dat betekent niet alleen anticiperen op risico’s zoals exportrestricties of wisselkoersschommelingen, maar ook het identificeren van nieuwe marktkansen en partnerschappen. Het is daarbij cruciaal dat bestuurders niet alleen kijken naar de directe operationele gevolgen, maar ook naar structurele trends. De verschuiving van economische macht naar Azië, de groei van technologische soevereiniteit en de veranderende rol van internationale instituties hebben langetermijnimpact. Bedrijven die deze patronen herkennen en vertalen naar strategische keuzes, vergroten hun veerkracht en concurrentiepositie.
Dat vraagt om een combinatie van langetermijnvisie en kortcyclische sturing, waarbij plannen regelmatig worden herijkt op basis van de laatste geopolitieke ontwikkelingen. Veranderende geopolitiek biedt ook kansen. Wanneer handelsroutes verschuiven, ontstaan nieuwe regionale markten. En wanneer overheden strategische autonomie nastreven, kan dat leiden tot subsidies en stimuleringsprogramma’s voor lokale productie of technologieontwikkeling.
Bestuurders moeten geopolitiek niet enkel willen managen, maar juist gebruiken als bron van innovatie en groei. Strategische flexibiliteit wordt een kerncompetentie.
Ron Keller: ‘De geopolitieke reset gaat decennia duren’
Voormalig topdiplomaat Ron Keller beschikt over enorme geopolitieke en financieel-economische kennis. Hij ziet een uitweg uit de crisis waarin ons continent zich bevindt: Europa slagvaardiger, veiliger en welvarender maken. Dat gaat niet snel en ook niet zonder slag of stoot. Voor ondernemers en investeerders heeft Keller een boodschap: ‘De geopolitieke reset gaat decennia duren. Neem de risico’s serieuzer en werk aan veerkracht.’
Lees verder
.jpg)
Allard Castelein adviseert als speciaal vertegenwoordiger grondstoffenstrategie de overheid en het bedrijfsleven over hoe de Nederlandse toeleveringsketens robuuster kunnen worden. Om te beginnen is daarvoor nodig dat de bewustwording toeneemt. ‘Ik vertel het verhaal en moedig partijen aan zich hiervan bewust te zijn. Het gevoel van urgentie mag nog een stuk groter zijn.’ Om deze transformatie te laten slagen, is een interventie nodig. ‘De overheid moet niet alleen het bedrijfsleven faciliteren, maar zélf op het speelveld staan.’
Hoe leid je organisaties die verantwoordelijk zijn voor het toekomstbestendig maken van kritieke infrastructuur, en die opschalen, digitaliseren én zich voorbereiden op crises? Voor de experts aan onze rondetafel is duidelijk dat leiderschap in deze tijd vraagt om een fundamenteel andere denkwijze. ‘We moeten veel meer acteren als ecosysteem en op een open, constructieve manier optrekken met partners.’
Allard Castelein: 'Route naar het opbouwen van weerbaarheid is lang’
Allard Castelein adviseert als speciaal vertegenwoordiger grondstoffenstrategie de overheid en het bedrijfsleven over hoe de Nederlandse toeleveringsketens robuuster kunnen worden. Om te beginnen is daarvoor nodig dat de bewustwording toeneemt. ‘Ik vertel het verhaal en moedig partijen aan zich hiervan bewust te zijn. Het gevoel van urgentie mag nog een stuk groter zijn.’ Om deze transformatie te laten slagen, is een interventie nodig. ‘De overheid moet niet alleen het bedrijfsleven faciliteren, maar zélf op het speelveld staan.’
Leiderschap in roerige tijden vraagt om samenwerking
Hoe leid je organisaties die verantwoordelijk zijn voor het toekomstbestendig maken van kritieke infrastructuur, en die opschalen, digitaliseren én zich voorbereiden op crises? Voor de experts aan onze rondetafel is duidelijk dat leiderschap in deze tijd vraagt om een fundamenteel andere denkwijze. ‘We moeten veel meer acteren als ecosysteem en op een open, constructieve manier optrekken met partners.’
.jpg)
Snelheid is het devies in een wereld vol geopolitieke verschuivingen. Maar haast kent ook risico’s. Leiders worden gedwongen om tegelijk door te pakken én pas op de plaats te maken.
Oude machtsverhoudingen staan onder druk, internationale spelregels blijken rekbaar en bondgenootschappen minder vanzelfsprekend dan lang werd aangenomen. Europa zoekt houvast in een wereld die steeds grilliger wordt.
Van spin-off van de TU Delft tot Champions League-speler in de mondiale solar-industrie: Eternal Sun, specialist in zonnesimulatie voor het testen van zonnepanelen, bewees dat Europa technologisch wél kan opschalen. Maar ceo Florian van Rijn van Alkemade waarschuwt: zonder compleet industrieel ecosysteem blijft strategische autonomie een papieren tijger. ‘Geef concreet vorm aan de meest complexe pijler van het Draghi-rapport: strategische autonomie.’
Verandering vergt snelheid, maar óók zorgvuldigheid
Snelheid is het devies in een wereld vol geopolitieke verschuivingen. Maar haast kent ook risico’s. Leiders worden gedwongen om tegelijk door te pakken én pas op de plaats te maken.
2026: een grillige start
Oude machtsverhoudingen staan onder druk, internationale spelregels blijken rekbaar en bondgenootschappen minder vanzelfsprekend dan lang werd aangenomen. Europa zoekt houvast in een wereld die steeds grilliger wordt.
Florian van Rijn van Alkemade: ‘Een enkel bedrijf maakt geen succesvolle industrie’
Van spin-off van de TU Delft tot Champions League-speler in de mondiale solar-industrie: Eternal Sun, specialist in zonnesimulatie voor het testen van zonnepanelen, bewees dat Europa technologisch wél kan opschalen. Maar ceo Florian van Rijn van Alkemade waarschuwt: zonder compleet industrieel ecosysteem blijft strategische autonomie een papieren tijger. ‘Geef concreet vorm aan de meest complexe pijler van het Draghi-rapport: strategische autonomie.’
Weerbaarheid als publiek-private zaak
De politieke ontwikkelingen op wereldschaal gaan snel en niet allemaal in een gunstige richting. Aanpassing is broodnodig, maar het achterhaalde denken in maakbaarheid en efficiency staat het versterken van onze weerbaarheid in de weg. Rob Bauer, voormalig voorzitter van het Militair Comité van de NAVO en tegenwoordig Edge Fellow van Deloitte benadrukt samen met Deloitte-partner Kim Vrielink dat deze veiligheidscrisis een enorme inspanning van zowel de overheid als het bedrijfsleven vergt. ‘Maatschappelijke weerbaarheid is niet alleen afhankelijk van militaire slagkracht.’
Lees verder
Het Draghi-rapport zet Europa’s concurrentiepositie op scherp. Voor Nederland brengt dat kansen én uitdagingen met zich mee. Op verzoek van de Tweede Kamer vertaalde TNO de bevindingen uit het Draghirapport naar de Nederlandse situatie. ‘Het Nederlandse concurrentievermogen in het licht van het Draghi-rapport’ schetst concrete aanbevelingen. Aan tafel met Marc Zegveld en Thijmen van Bree, respectievelijk managing director van de unit ICT, strategie & beleid en senior onderzoeker van TNO.
Dat Europa te afhankelijk is van mondiale waardeketens en dat er sprake is van een gebrek aan innovatie in de Europese economie, is een veelbesproken probleem. Maar hoe lossen we het op? Chantal Schrijver, hoofd van het Nederlandse kantoor van de Europese Investeringsbank, beschrijft hoe de EIB een directe (deel)oplossing probeert te bieden voor de problemen die Mario Draghi in zijn rapport over het Europees concurrentievermogen heeft geïdentificeerd en toewerkt naar strategische autonomie.
Het Nederlandse concurrentievermogen: ‘Innoveren om te winnen’
Het Draghi-rapport zet Europa’s concurrentiepositie op scherp. Voor Nederland brengt dat kansen én uitdagingen met zich mee. Op verzoek van de Tweede Kamer vertaalde TNO de bevindingen uit het Draghirapport naar de Nederlandse situatie. ‘Het Nederlandse concurrentievermogen in het licht van het Draghi-rapport’ schetst concrete aanbevelingen. Aan tafel met Marc Zegveld en Thijmen van Bree, respectievelijk managing director van de unit ICT, strategie & beleid en senior onderzoeker van TNO.
Hoe langetermijninvesteringen Europa kunnen versterken
Dat Europa te afhankelijk is van mondiale waardeketens en dat er sprake is van een gebrek aan innovatie in de Europese economie, is een veelbesproken probleem. Maar hoe lossen we het op? Chantal Schrijver, hoofd van het Nederlandse kantoor van de Europese Investeringsbank, beschrijft hoe de EIB een directe (deel)oplossing probeert te bieden voor de problemen die Mario Draghi in zijn rapport over het Europees concurrentievermogen heeft geïdentificeerd en toewerkt naar strategische autonomie.
Europa moet zijn eigen China-koers varen
Met spoed gezocht: een Europese Trump-fluisteraar
Samenwerking defensie en bedrijfsleven: ‘Innoveren en opschalen’
Zakendoen met de VS kan ook in woelige tijden
Nieuwe EU-ambities falen zonder het realisme van politici en bedrijfsleven
Nederland let op: Trump kiest voor America First
