Strategie
Strategie klinkt als een relatief eenvoudig begrip: dit zijn onze doelen, en zo gaan we die behalen. Maar dat maakt het begrip ook ontzettend breed, het omvat de hele raison d’être van de organisatie. De strategie heeft te maken met leiderschap, met innovatie, implementatie en transformatie. Alles wat het bedrijf nodig heeft om doelen te behalen, en zichzelf naar een hoger plan te tillen.
Bij een goede strategie hoort eigenlijk altijd wel innovatie. Bij de implementatie van een moderne strategie hoort dat in de reis die de uitvoering van de strategie is, er heel wat te innoveren is om überhaupt het doel van de strategie (bijvoorbeeld: omzetverdubbeling of wereld-dominantie) te verwezenlijken. Het klinkt allemaal abstract, en dat is het ook, dus laten we het concreet maken. Denk maar eens aan een internetplatform als Facebook. Als dit bedrijf een nieuwe strategie zou kiezen, dan weet je dat dit voor het platform, de website, tot tientallen zoniet honderden aanpassingen en innovaties zal leiden. Innovaties zijn dan de oplossingen die nog niet bedacht zijn. Hoe anders, terzijde, was innoveren vroeger. Toen bedacht je een product of een dienst, en je bedacht ook meteen hoe die product of dienst tot stand zou komen. Van A tot Z was een uitgekiend traject. Tegenwoordig is het een kwestie van uitproberen, van vallen en opstaan. Geldt dat vallen en opstaan ook voor strategieën? In ieder geval bij (new) business development, vaak de meest avontuurlijke kant van een strategie, is falen aanvaardbaar geworden. Tenminste: als falen betekent dat je vanuit een mislukking wel weer verder vooruit kan. Want wat betreft strategieën zijn de tijden genadeloos. Organisaties die geen goede strategie en bijhorend plan hebben, riskeren snel te worden voorbijgestreefd door concurrenten, oud of nieuw. Ruimte om te experimenteren moet er zijn, in deze tijd die maatschappelijk vol is van vernieuwing. Maar tijd is altijd beperkt – gegeven ook concurrenten koortsachtig proberen te innoveren. Doel is dan tegenwoordig bijna altijd om een digitale transformatie of een digitale transitie te realiseren.
Disruptieve innovatie
Strategieën verworden door de opmars van digitalisering soms tot zo radicaal andere concepten, dat ze het vermogen hebben hele sectoren te ontwrichten. Disruptie heet het dan, als startpunt voor veranderende waardeketens. Disruptieve innovaties dwingen bedrijven steeds vaker om wendbaarheid te vergroten en daarna te behouden. Wendbare organisaties spelen makkelijker en sneller in op trends en ontwikkelingen in de markt. Digitalisering is zo goed als altijd kern van een nieuwe strategie, zo is wel duidelijk. Of het nu gaat om het gebruik van GenAI, of cloud computing dat sinds COVID-19 het thuiswerken een enorme boost heeft gegeven en kantoren en HR-processen voor altijd heeft veranderd.
Missie en visie
Consumenten verlangen bovendien in toenemende mate van bedrijven en andere organisaties dat die een goed verhaal hebben: een verhaal met aandacht voor het milieu, klimaat, stakeholders internationaal en ook de eigen werknemers. Sturen op maatschappelijke impact is het overkoepelende thema, zoals het ook door Management Scope tot belangrijk thema benoemd is, naast diversiteit. Vaak komt het bij impact neer op duurzaamheid, maar ook sociaal aanvaardbaar beleid, de zogeheten S van ESG (environmental, social & governance) wordt een steeds belangrijker focuspunt voor organisaties.
Wouter van Benten (DHL): ‘Ik ben een techoptimist’
Hoe kunnen organisaties overleven in de digital age? Deze vraag wordt in een serie artikelen in Management Scope uitgediept door Hilde van der Baan en Gijs Linse van A&O Shearman. Dit keer een vraaggesprek met Wouter van Benten, ceo van DHL eCommerce: over zijn digitale reis, over snelheid – ‘we gingen zo hard dat we best wat gevechten met het hoofdkantoor hebben moeten voeren om onze zin te krijgen en door te kunnen’ –, keuzes die afweken van die van de concurrent, én over wat er nodig is voor de komende tien jaar.
Lees verderWeerbaarheid begint niet bij reageren op een crisis, maar bij het herkennen van de risico’s die eraan voorafgaan. Dat vraagt van bestuurders dat ze verder kijken dan de problemen die vandaag op tafel liggen.
De transportsector staat aan de vooravond van de grootste verandering in decennia: de sector moet elektrificeren. TVM-bestuursvoorzitter Michel Verwoest, wiens verzekeringscoöperatie zich richt op transport en logistiek, ziet dagelijks hoe leden worstelen met de energietransitie. Tegelijkertijd zijn er ook kansen. ‘Er valt soms meer geld te verdienen aan energiemanagement dan aan de vrachtwagen zelf.’
Vergeet de blik naar buiten niet
Weerbaarheid begint niet bij reageren op een crisis, maar bij het herkennen van de risico’s die eraan voorafgaan. Dat vraagt van bestuurders dat ze verder kijken dan de problemen die vandaag op tafel liggen.
Michel Verwoest (TVM): ‘Elektrificeren om te overleven’
De transportsector staat aan de vooravond van de grootste verandering in decennia: de sector moet elektrificeren. TVM-bestuursvoorzitter Michel Verwoest, wiens verzekeringscoöperatie zich richt op transport en logistiek, ziet dagelijks hoe leden worstelen met de energietransitie. Tegelijkertijd zijn er ook kansen. ‘Er valt soms meer geld te verdienen aan energiemanagement dan aan de vrachtwagen zelf.’
Nederland moet zich sterker richten op resultaten, zegt de president van de Algemene Rekenkamer Pieter Duisenberg. Hij heeft dan ook meer met concrete doelen dan met vergezichten. ‘Bij de resultaten zit al jaren de zwakke plek. Veel kortetermijndoelen worden niet gehaald. Zo raken ook veel langetermijndoelen uit zicht.’ Positief is hij ook: ‘We hebben te lang stilgestaan, maar ik verwacht een doorbraak.’
Hoe groter de macht, hoe groter de afstand tot de mensen die durven tegen te spreken. Bij een groeiend aantal invloedrijke leiders lijkt die afstand inmiddels zorgwekkend groot.
Nederland heeft uitstekende wetenschappers, ambitieuze duurzaamheidsdoelen en een allerlei sectoren die willen verduurzamen, en toch loopt het vast. De kennis en de wil zijn er, wat ontbreekt is de bereidheid om over de eigen sectorgrens heen te stappen. In veel gesprekken in Management Scope is dat terug te lezen.
Pieter Duisenberg (Algemene Rekenkamer): ‘Een passie voor verantwoording’
Nederland moet zich sterker richten op resultaten, zegt de president van de Algemene Rekenkamer Pieter Duisenberg. Hij heeft dan ook meer met concrete doelen dan met vergezichten. ‘Bij de resultaten zit al jaren de zwakke plek. Veel kortetermijndoelen worden niet gehaald. Zo raken ook veel langetermijndoelen uit zicht.’ Positief is hij ook: ‘We hebben te lang stilgestaan, maar ik verwacht een doorbraak.’
Moedige kritiek is meer dan ooit nodig
Hoe groter de macht, hoe groter de afstand tot de mensen die durven tegen te spreken. Bij een groeiend aantal invloedrijke leiders lijkt die afstand inmiddels zorgwekkend groot.
De patstelling doorbreken: waarom grote transities vragen om een nieuw soort samenwerking
Nederland heeft uitstekende wetenschappers, ambitieuze duurzaamheidsdoelen en een allerlei sectoren die willen verduurzamen, en toch loopt het vast. De kennis en de wil zijn er, wat ontbreekt is de bereidheid om over de eigen sectorgrens heen te stappen. In veel gesprekken in Management Scope is dat terug te lezen.
Meest gelezen
Afscheidsinterview Martin van den Brink en Peter Wennink: ‘ASML blijft een heel Nederlands bedrijf’
De iconische bestuurders van chipmachinefabrikant ASML, gaan met pensioen. Alle reden om de co-presidents Martin van den Brink en Peter Wennink in een exclusief tweegesprek te vragen naar alles dat bijdroeg aan hun ontwikkeling tot wereldspeler.
Suzanne van Niekerk (ABN Amro): ‘Ongenuanceerdheid vind ik lastig’
ABN Amro-chro Suzanne van Niekerk bouwt aan een diverse workforce en krijgt dus ook te maken met verschillende generaties, culturen en visies in het bedrijf. Hoe blijft een bedrijf dan toch een geheel met een inclusieve sfeer? Van Niekerk luistert en gaat steeds opnieuw het gesprek aan – met succes.
Janine Vos (Rabobank): ‘We moeten werk herijken’
Directeur NEO NL: 'Kerncentrales zijn langetermijnprojecten'
Menselijk oordeel is de schaarse grondstof van het ai-tijdperk
David Knibbe (NN Group): ‘Leiderschap begint waar de analyse ophoudt’
Ralf Knegtmans (De Vroedt & Thierry) over 50 jaar executive search
Een arbeidsbegroting voor elke organisatie
De meest opvallende bestuurswisselingen van april 2026
Het was geen verrassing, geen plotselinge crisis. Netcongestie zagen we al van mijlenver aankomen. Toch staan bedrijven en mogelijk straks ook woningbouwprojecten in de wachtrij voor stroom. Waarom is er niet eerder ingegrepen?
Stevige keuzes en forse investeringen om economisch niet verder achterop te raken; over de urgentie van het Rapport Wennink valt niet te twisten. Om de plannen voor toekomstige welvaart te laten slagen, is het nu zaak een solide financieringsketen te ontwerpen en investeerders daarin te betrekken, stellen Tjarda Molenaar en Juul Vaandrager van de Nederlandse Vereniging van Participatiemaatschappijen.
Netcongestie, public enemy number one?
Het was geen verrassing, geen plotselinge crisis. Netcongestie zagen we al van mijlenver aankomen. Toch staan bedrijven en mogelijk straks ook woningbouwprojecten in de wachtrij voor stroom. Waarom is er niet eerder ingegrepen?
Zó wordt Wenninks visie een werkbare strategie
Stevige keuzes en forse investeringen om economisch niet verder achterop te raken; over de urgentie van het Rapport Wennink valt niet te twisten. Om de plannen voor toekomstige welvaart te laten slagen, is het nu zaak een solide financieringsketen te ontwerpen en investeerders daarin te betrekken, stellen Tjarda Molenaar en Juul Vaandrager van de Nederlandse Vereniging van Participatiemaatschappijen.