Dineren op de rots

Dineren op de rots

Auteur: Fieke van der Lecq | 13-03-2017

Afgelopen december was het weer zo ver: ongeveer de helft van de top-100 commissarissen kwam bijeen ter gelegenheid van de nieuwe toplijst die in het vorige nummer van dit magazine werd gepubliceerd. In een even gerenommeerd als gastvrij advocatenkantoor in Amsterdam Oud-Zuid werd genetwerkt en gedineerd. De sprekers zorgden voor het geestelijke voedsel. Na het voorlezen van de Chatham House Rule werd plechtig afgesproken deze te hanteren en uw columnist zal daarop geen uitzondering maken. De inhoud is er niet minder relevant om.

Zoals de nieuwe code corporate governance aangeeft, is meer aandacht nodig voor cultuur en ethiek in ondernemingen. Iemand deelde een lijstje van do’s en don’ts voor commissarissen: heb de moed om de waarheid te spreken, geef zelf het goede voorbeeld, organiseer tegengeluid en zorg voor cultuurtraining. De eerste drie ogen niet erg nieuw, maar blijven belangrijk. Veel commissarissen herkennen de keuze tussen spreken en zwijgen, het twijfelen over de eigen afwijkende visie en het dilemma tussen kans benutten en mogelijk mis schieten. Bij elke interventie is er een uitruil tussen false positives en false negatives, zoals we die ook uit de statistiek kennen: je loopt het risico te streng te oordelen en het risico te slap te reageren, maar je kunt beide risico’s nooit tegelijk minimaliseren. Hoeveel tolerantie hebben commissarissen voor elkaar in het zoeken naar de balans hiertussen? Zoals een aanwezige zich afvroeg: hoe veilig is de verscheidenheid? Dit hangt af van de teamgeest, waarin sommige raden actief investeren. Naarmate men elkaar echt leert kennen, kunnen interventies van collega’s beter worden geïnterpreteerd en verandert het wedstrijdje in een teamprestatie ten behoeve van de onderneming. Mooi meegenomen is dat bescheiden leiders tot betere bedrijfsprestaties schijnen te leiden. Zoiets zal wellicht ook gelden voor commissarissen.


De vierde aanbeveling – zorg voor cultuurtraining – leek iets lastiger. Culture eats strategy for breakfast kan wel waar zijn, maar wat doe je er vervolgens aan? Het vertalen van de bedrijfswaarden naar de werkvloer ligt voor de hand en daartoe kunnen ongetwijfeld dilemmatrainingen worden ontwikkeld. Tegelijk kan het lastig zijn om van medewerkers te vragen zich te gedragen naar bedrijfswaarden die door de topleiding zijn vastgesteld, omdat die waarden voor hen ‘hoog over’ kunnen zijn. Wie heeft de moed hierover een echte dialoog aan te gaan? En wordt de plan-do-check-act-cyclus ook hier gevolgd, met eerlijke feedback op de waarden die enkele jaren geleden werden afgekondigd? De bestuurders hoeven dit van de code niet te doen en niet alle raden van commissarissen durven zichzelf op dit onderwerp de spiegel voor te houden, bijvoorbeeld in de jaarlijkse zelfevaluatie. De tone at the top blijkt dan wellicht niet consistent met de bedrijfswaarden. Een knappe accountant die dan de soft controls nog weet te scoren.

De sfeer bij het diner werd bijkans jolig toen de baas van trainingsbureau Apemanagement de aanwezigen liet zien hoe sociaal gedrag van mensen lijkt op dat van diverse soorten apen. Het verhaal over apenrotsen en baasjesgedoe was bekend, maar gedrag van nieuwe alpha males die hun gezag vestigen door de jongen van hun voorgangers te vermoorden, werd policor afgekeurd als bad practice voor de werkvloer. Toch was er weinig verschil met een ‘do’ van een topcommissaris: every three months, a public hanging will do, luidde het collegiale advies. Juist ja. Veel succes gewenst voor de accountant.  

Fieke van der Lecq

Tekst door: Fieke van der Lecq

  • > Lid raad van toezicht Luchtverkeersleiding Nederland
  • > Lid auditcommissie Bedrijfstakpensioenfonds voor de particuliere beveiliging
  • > Voorzitter Stichting Beheer KPMG Deferred Payments (KDP)
  • > Commissaris (vice-voorzitter) Triodos Bank
  • > Commissaris Arriva Nederland
  • > Voorzitter Editorial Board Netspar
  • > Commissaris Syntrus Achmea Real Estate & Finance
  • > Deeltijdhoogleraar Pensioenmarkten Vrije Universiteit Amsterdam

Management Scope Rankings

Bekijk hier alle rankings die Management Scope jaarlijks samenstelt.

Artikelen van Fieke van der Lecq

scopist_posts/originals/Column-Fieke06v.jpg

Duurzame doorstart

De zomer biedt gelegenheid om terug te kijken en de coronaperiode biedt daarvoor veel aanknopingspunten. Sinds maart zitten velen van ons in videovergaderingen. Die verschillen nogal van fysieke vergaderingen en daarover is inmiddels al veel geschreven. 

lees artikel
scopist_posts/originals/Lecq082019v.jpg

Open normen handhaven vergt moed

Bij het zoeken naar een nieuwe voorzitter voor de Autoriteit Financiële Markten (AFM) ligt de toezichthouder voor de zoveelste keer onder vuur. Ging het voorheen over reparatieacties bij woekerpolissen of over compensatie voor derivatencontracten, nu is er de discussie over de controle door accountantskantoren. Ze doen het niet goed of het deugt niet. Hoe komt dat toch? 

lees artikel
scopist_posts/originals/Fieke02k.jpg

Het nieuwe taboe: geen zin in diversiteit

Briesend stond hij voor me, maar hij hield zich in, op die receptie. “Ze wilden gewoon een vrouw hebben. Waarom zeggen ze dat niet meteen?” Daar had hij natuurlijk gelijk in, dus dat was mijn reactie. Ondertussen dacht ik van binnen: nu maak jij het ook eens mee. Zo voelt dat dus, zo’n glazen plafond.

lees artikel
Management Scope

Geïnteresseerd in Management Scope?

Maak kennis met het magazine via een proefabonnement: 3 edities voor €18,- of 6 edities voor €36,-

Vraag een proefabonnement aan

Meer opinie

scopist_posts/originals/EIB-energietransitie04v.jpg

De Europese Investeringsbank als financier van de energietransitie

Corporates die hun wagenpark willen elektrificeren, een productielijn circulair willen maken of ervan dromen hun bedrijfslocaties klimaatneutraal te maken: voor financiering van duurzame projecten kan de Europese Investeringsbank een aantrekkelijke partner zijn. De financieringstrajecten die voorafgaan aan grote investeringen zijn complex en daarbij kan een advocaat een belangrijke rol spelen. 

lees artikel
scopist_posts/originals/Sustainable-finance04v.jpg

Sustainable finance is er niet alleen voor de grootste bedrijven

Duurzame strategieën zijn mainstream geworden, en daarmee groeit ook de aandacht voor duurzame financiering. Om die financiële stromen in kaart te brengen heeft Vlerick Business School het Centre for Sustainable Finance opgericht. Kartrekker en directeur is professor David Veredas.

lees artikel
scopist_posts/originals/Duurzame-waardecreatie04v.jpg

Strategische aanpak ontbreekt bij duurzame waardecreatie

Sturen op maatschappelijke impact gaat veel grote bedrijven in Nederland nog niet soepel af. De bedoelingen zijn goed, maar de strategische aanpak ontbreekt, zien Karen Maas en Bahar Keskin Den Doelder in de door hun team samengestelde Management Scope Corporate Impact Index 2020 (MSCII). Dat kan onaangename gevolgen hebben. Gelukkig kunnen bestuurders zich laten inspireren door de koplopers in de index.

lees artikel
facebook