Dit zijn de corporate governance-trends voor 2026

Verdeeldheid
Onze respondenten kregen tien stellingen voorgelegd over trends die momenteel in het oog springen. Zo’n twee derde is het erover eens dat kunstmatige intelligentie dit jaar meer banen zal vervangen dan in 2025, dat besturen in 2026 onvoldoende voorbereid zijn op cyberrisico’s en dat transparantie richting stakeholders nog belangrijker zal worden. De meningen lopen sterk uiteen bij de overige zeven stellingen. Zo is er geen meerderheid in antwoorden op de vraag of ai dit jaar een grotere rol zal spelen in de besluitvorming, of bedrijfscultuur in 2026 minstens evenveel aandacht krijgt als andere risicofactoren, of remuneratie in 2026 in lijn moet worden gebracht met internationale peers, of ESG-doelstellingen in 2026 meer op de achtergrond zullen raken en of de aandacht voor diversiteit en inclusie in Nederlandse besturen in 2026 zal toenemen. Ook de vraag of samenwerking met China belangrijker wordt dan samenwerking met de Verenigde Staten en of Europese bedrijven dit jaar hun economische en technologische afhankelijkheid van China en de Verenigde Staten kunnen verkleinen, is niet doorslaggevend beantwoord. Waarom zijn de meningen zo sterk verdeeld? Er heerst een grote mate van onzekerheid in de wereld, en misschien bevestigen onze resultaten dat ook. De uiteenlopende antwoorden roepen interessante vragen op. Zouden dit de vragen van het jaar kunnen worden? Worden de antwoorden in de loop van het jaar misschien minder voorzichtig? Het is interessant om dat in de gaten te houden, en tegelijkertijd belangrijk om over na te denken.

Nieuwe vaardigheden
De respondenten kregen ook de vraag welke nieuwe vaardigheden bestuurders en commissarissen voor de toekomst moeten ontwikkelen. Uit alle antwoorden komt een aantal thema’s sterk naar voren. Met stip op één staat de onvoorspelbaarheid van de wereld. Onze respondenten vinden dat bestuurders en commissarissen moeten kunnen besturen onder druk, anticiperen op crises en risico’s en dat er een geopolitieke antenne moet zijn. Ook het inschatten van risico’s en daarop inspelen wordt veel genoemd. Veel respondenten geven aan dat bestuurders en commissarissen meer kennis moeten hebben van technologie, met name van ai, zowel op technisch als strategisch vlak.
 Een ander groot overkoepelend thema is vakinhoudelijke kennis. Zo wordt vaak aangegeven dat er meer nadruk moet liggen op scenario-denken. Een andere uitkomst is dat bestuurders en toezichthouders te ver van inhoud, executie en technologie staan, terwijl de rol van de commissaris steeds strategischer en belangrijker wordt. Hierdoor is het essentieel dicht bij het bestuur te staan.
Daarnaast pleiten enkele bestuurders en commissarissen voor een brede blik over de sectoren heen, terwijl een andere commissaris juist opmerkt dat er meer ervaring in en kennis van de betrokken sector nodig is. Een frisse blik kan goed zijn, maar niet als mensen te weinig van de materie weten. Volgens meerdere commissarissen moet er minder focus liggen op procedures en het afvinken van lijstjes. Verder wordt ook gepleit tegen vrijblijvende governance en voor passende, serieuze substantiële bezoldiging van commissarissen.
Ook noemen meerdere bestuurders en commissarissen het belang van persoonlijke competenties, zoals reflectie, eigenaarschap, moed, nieuwsgierigheid en democratisch leiderschap. Tot slot wordt netwerken (met de politiek) ook als belangrijke vaardigheid genoemd, net als een brede oriëntatie op de gehele samenleving en stakeholdermanagement.

(On)voorziene risico’s voor 2026
Wat zijn de (on)voorziene risico’s voor 2026? Ook dat vroegen we aan onze respondenten. Velen wijzen op de toegenomen geopolitieke spanningen en oorlogsdreiging in Europa (‘we zijn erg naïef’), evenals op mondiale risico’s die het bedrijfsleven kunnen raken en op internationale onzekerheid, bijvoorbeeld rond het beleid van de Verenigde Staten: enerzijds de te snelle loskoppeling van de VS, anderzijds de blijvende focus op bijvoorbeeld IT-diensten en -producten uit de VS. Ook wordt er een aantal nationale risico’s gezien. Het gaat dan om vergrijzing, veranderingen in wet- en regelgeving en disfunctionele politiek en toezichthouders. Ai, digitalisering en cybersecurity komen eveneens regelmatig naar voren.
Andere risico’s die respondenten naar voren brengen, hebben betrekking op corporate governance. Overregulering wordt genoemd, net als een dominante aandeelhoudersfocus en kortetermijndenken. Een enkeling wijst op het risico dat ESG, inclusiviteit en diversiteit minder belangrijk worden.
Een deel van de respondenten ziet ook risico’s voor 2026 binnen de interne organisatie, zoals inefficiënte of ineffectieve governancestructuren, ‘klein denken en de adem inhouden’ en blinde vlekken. Daarnaast wijzen enkelen op onvoldoende voorbereiding op crisismanagement. Het risico van verlies van integriteit en onderling vertrouwen in de boardrooms komt eveneens aan de orde. Zo bestaat het risico dat commissarissen functies verzamelen voor eigen gewin en alleen voor de bühne governancestructuren naleven, met het gevaar dat de rvc een wassen neus wordt. Tegelijkertijd moeten bestuurders en commissarissen oppassen voor paniekvoetbal. Er wordt gewaarschuwd om angst niet te laten overheersen, dat kan een kritische blik in de weg staan.

Voorbereid op onzekerheid
GenAI, cybersecurity, geopolitiek: ze hangen allemaal met elkaar samen. Het is dus niet verbazingwekkend dat deze onderwerpen door veel respondenten als leidend voor het komende jaar worden gezien. Wat respondenten te zeggen hebben over de in hun ogen belangrijkste competenties voor leiders springt eveneens in het oog: die hangen vooral samen met aanpassingsvermogen. Dat deelnemers duidelijk voelen hoe belangrijk het is snel in te kunnen spelen op actuele ontwikkelingen, zien we ook terug bij de vraag naar (on)voorziene risico’s, waar bijvoorbeeld het gevaar van onvoldoende voorbereiding op crisissituaties wordt opgemerkt.
Interessanter nog is te zien waar de twijfel zit, bijvoorbeeld over het belang van de betrekkingen met China en het omgaan met ESG-doelstellingen. Het is begrijpelijk dat je als bestuurder of commissaris niet voor alles aandacht kunt hebben, maar het blijft van belang – zo blijkt ook uit meerdere antwoorden – dat de aandacht voor ESG en een potentieel heet hangijzer als remuneratie niet verslapt in de (geopolitieke) waan van de dag. Voor het bredere belang, maar natuurlijk ook met het oog op reputatierisico’s.

Waarom houden we surveys?
Management Scope houdt vanaf nu regelmatig surveys onder bestuurders en commissarissen. Hiermee willen we een actueel beeld krijgen van wat er écht leeft in de boardroom en kunnen we onze invalshoeken nog scherper kiezen. Om een goede afspiegeling van onze doelgroep te krijgen, vragen we jou mee te doen aan onze volgende survey, die we in samenwerking met Nyenrode Business Universiteit uitvoeren: hoe goed ben je voorbereid op de transitie naar duurzaamheid? Deel je visie hier.

Reageren? Mail ons op redactie@scopebusinessmedia.nl

Dit interview is gepubliceerd in Management Scope 02 2026.