Europa moet nu opbouwen en vooruitkijken

Europa moet nu opbouwen en vooruitkijken

Auteur: Annemieke Roobeek | Beeld: Mark van den Brink | 08-04-2020

Met doemdenken en bij de pakken neerzitten komen we niet uit de huidige crisis. De veerkracht die nodig is om er weer bovenop te komen na de shock van de coronapandemie, is gediend met doordacht beleid en strategie. Nu de dramatische  neergang van de economie zichtbaar en voelbaar is geworden, is het niet de vraag hoeveel meer krimp een land kan hebben, maar hoe we de economische motoren weer duurzaam laten draaien.

Positieve signalen van vitaliteit zijn er gelukkig zeker. Op microniveau helpen mensen elkaar met digitale tips en manieren om op afstand samen te blijven werken en leren. Er komt veel creativiteit vrij door een plotselinge stilstand. Een goed voorbeeld van vooruitzien zijn de al veel eerder uitgedachte rampenplannen in de zorgwereld, die leiden tot adequaat handelen en het opbouwen van tijdelijke ziekenhuisvleugels. Bij de banken kon in deze situatie snel gereageerd worden, doordat er regelmatig met stressscenario’s en onverwachte crises geoefend is. En er waren voldoende buffers aangelegd. Het aanhouden van grote financiële reserves uit de recente goede economische jaren, maakt dat op macroniveau het Nederlandse kabinet met een ongekend steunpakket kon komen, waardoor de acute onzekerheid bij ondernemers en zzp’ers weggenomen is. 


Internationaal is in de afgelopen twee jaar vooral op Europees niveau, met brede input van talloze deskundige ambtenaren uit de nationale lidstaten, het nodige voorwerk gedaan om de economie op een nieuwe technologische en duurzame leest te schoeien. Hoewel het sentiment over Europa niet altijd positief is en ook Nederland vaak een zuinige houding aanneemt, is juist Europese samenwerking van extreem groot belang om met elkaar versterkt uit de huidige gezondheidscrisis en economische down turn te komen. Na de nationale lockdown in veel landen zal er juist weer intensief samengewerkt moeten worden. Vooruitkijken met een overtuigende langetermijnstrategie is meer dan noodzakelijk.

Misschien niet zo bedoeld, maar A New Industrial Strategy for Europe, een rapport van de Europese Commissie dat begin maart uitkwam, leest als een doordachte en tegelijk oppeppende oproep om een nieuwe fase van de Europese industriële ontwikkeling in te gaan. Zonder op de nationale borst te willen kloppen: op dit onderwerp hebben Nederlandse ambtenaren van Economische Zaken de afgelopen jaren constructief meegewerkt in Brussel. Er is goed samengewerkt met collega’s uit de andere lidstaten. Dit proces van het uitdenken van een sterke, innovatieve basis voor de komende decennia – gebaseerd op de ecologische en digitale transitie – vereist netwerken tussen allerlei deskundigen en verantwoordelijken: van adviseurs, ondernemingen, ambtenaren tot ministers en eurocommissarissen. Het is complexe materie, waarbij diplomatie, luisteren, delen en inbrengen van innovatieve plannen een creatief samenspel worden. Deskundige ambtenaren zijn hierbij van onschatbare waarde, omdat ze verder moeten kijken dan de politiek op korte termijn. 

Wat maakt dit rapport over een nieuwe industriële strategie nou zo goed? Het toont de ambitie vanuit een entrepreneurial spirit: leidend willen zijn in technologie voor verduurzaming en voor digitale transitie én vooral ook leidend willen zijn in Europese maatschappelijke waarden. In Europa kan veel geproduceerd worden wat in de afgelopen decennia is uitbesteed. De interne markt is omvangrijk. Die omvang is een asset om juist Europese bedrijven innovatieve speelruimte te laten nemen. Expliciet wordt gesteld dat het gaat om strategische autonomie en het terugbrengen van afhankelijkheden die Europa kwetsbaar kunnen maken, zoals schaarse materialen en technologieën, medicijnen en farmaceutische grondstoffen, voedsel, infrastructuur en cyber security. 

Ook op het punt van buitenlandse investeringen zal kritischer gekeken moeten worden of Europa niet misbruikt wordt vanwege gunstige belastingvoorwaarden, waarbij de investeringen op papier niet aan Europeanen ten goede komen. Het rapport haakt in op tal van technologische initiatieven die vanuit Europa door bijvoorbeeld Horizon 2020 (een kaderprogramma van de EU voor onderzoek en innovatie) gesteund worden. Het rapport brengt die initiatieven samen in een Europees industrieel ecosysteem voor de 21e eeuw. Spelers met een rol van betekenis zijn corporates, maar net zo goed een grote groep innovatieve midden- en kleinbedrijven die 99 procent van de economische ruggengraat vormen. Dit ecosysteem vormt de basis voor de toepassing van nieuwe technologieën, effectieve investeringen en nieuwe businessmodellen. Veel is er al, nu komt het erop aan om het grootschaliger toe te passen. Vitaliteit op grote schaal is nu nodig. Europa kan met dit beleid een sterk fundament leggen voor innovatieve concurrentiekracht en duurzame groei, met respect voor de maatschappelijke waarden die ons als Europeanen verbinden. De ambitie om leiderschap te nemen en samenwerking te bevorderen moeten we omarmen. Als land en als leiders moeten we actief mee gaan doen. Nederland kan hier ook zichzelf versneld mee vernieuwen. Nooit eerder was dat zo hard nodig. Gelukkig is er al veel doordacht. Nu is het een kwestie  van oppakken, aanpakken en doorpakken op basis van vooruitzien. 

Deze column is gepubliceerd in Management Scope 04 2020.

Annemieke  Roobeek

Tekst door: Annemieke Roobeek

  • > CEO en founder GrwNxt
  • > Voorzitter bestuur Social Finance NL
  • > Commissaris Howaldt & Co, Duitsland
  • > Co-owner en co-director XL Labs B.V.
  • > Voorzitter Advisory Board for Responsible Investments PGGM
  • > Lid Advisory Board CPI Governance
  • > Voorzitter INSID
  • > Directeur / Eigenaar MeetingMoreMinds
  • > Professor Strategy and Transformation Management Nyenrode Business Universiteit
  • > Directeur / Eigenaar Open Dialogue

Management Scope Rankings

Bekijk hier alle rankings die Management Scope jaarlijks samenstelt.

Artikelen van Annemieke Roobeek

scopist_posts/originals/Column-Roobeek01v.jpg

Laten we kritieke infrastructuur koesteren

Onze diepgewortelde Nederlandse cultuur van samenwerken is gestoeld op de strijd tegen het water. In de loop der eeuwen ontstond zo een kritieke infrastructuur. Eerst ging het om dijken en vaarwegen, later werd die kritieke infrastructuur enorm uitgebreid met het wegennet, energiecentrales en elektriciteitsnetwerken, ziekenhuizen en datacenters. 

lees artikel
scopist_posts/originals/Column-Roobeek072019v.jpg

Anders kijken tegen pensioenen: inleg met een goed gevoel

Nederlanders staan bekend om hoe gul ze geven aan goede doelen. Geven geeft een goed gevoel. De inzamelingsacties door Mies Bouwman in de vorige eeuw tot de dj’s in het Glazen Huis zijn typisch Nederlands en hebben een grote gemene deler: wat je niet in je eentje kan, lukt met elkaar wel. Daarom doen veel mensen van allerlei afkomst eraan mee, want je weet dat je iets bereikt dat groter is dan jezelf. Daar wil je bij horen. Nederlandse burgers en bedrijven tasten in de buidel en doen doorgaans gul mee.

lees artikel
scopist_posts/originals/Column-Roobeek04k.jpg

Het Nieuwe Nut vereist regulering

Met de beweging van de gele hesjes heeft de discussie over het kraken en piepen van het huidige economische bestel een symbool gekregen. Een opstapeling van belastingen, met als klap op de vuurpijl de hogere kosten voor brandstof, raakte het bestedingsniveau van werkende burgers in Frankrijk. De gelehesjesaanhang in Nederland is relatief zeer beperkt. Het gaat echter niet om wat er aan protest op straat gebeurt, maar om wat er onderhuids gevoeld wordt. 

lees artikel

Meer opinie

scopist_posts/originals/Essay-ING06v.jpg

Kwetsbare productieketens robuuster maken is complex

De coronacrisis heeft de kwetsbaarheid van complexe internationale productieketens blootgelegd. Onmisbare onderdelen konden plots niet meer worden geleverd, waardoor de productie moest worden stilgelegd. Dit maant tot nadenken over aanpassingen, maar aan mogelijke oplossingen blijken haken en ogen te zitten.

lees artikel
scopist_posts/originals/top100cc06v.jpg

Analyse Top-100 Corporate Vrouwen 2020

Petri Hofsté is voor de vierde keer de invloedrijkste corporate vrouw van Nederland. Verder leest de Top-100 in deze coronatijd als een who’s who van ervaren crisismanagers.

lees artikel
scopist_posts/originals/top100cc06v.jpg

De Nederlandse topvrouw is crisisproof

Het merendeel van de vrouwelijke bestuurders en commissarissen beschikt over de nu zo noodzakelijke crisiservaring, zo blijkt uit de Top-100 Corporate Vrouwen 2020. Boards kunnen hun voordeel doen met de door de wol geverfde vrouwen.

lees artikel
facebook