Ik ben omdat wij zijn

Ik ben omdat wij zijn

Auteur: Edgar Karssing | Beeld: Mark van der Brink | 06-05-2020

Het is niet moeilijk om somber te worden in tijden van corona. Hoe overleef je als bestuurder of commissaris? Letterlijk en figuurlijk, als mens en als vertegenwoordiger van de organisatie. 

Een sterk karakter helpt niet tegen het virus, maar kan wel helpen bij het overeind houden van organisaties. Waar vind je houvast? Ikzelf grijp graag terug op een oude wijsheid van de stoïcijnen. Epictetus maakte al 2.000 jaar geleden het onderscheid tussen zaken die we al dan niet kunnen beïnvloeden. Als we geen invloed hebben, past slechts berusting. Het is verstandig al onze energie te richten op de zaken die we wel kunnen beïnvloeden.


Of, zoals een bekend christelijk gebed, geschreven door theoloog Reinhold Niebuhr, stelt: Schenk mij de kalmte om te aanvaarden wat ik niet kan veranderen.
De moed om te veranderen wat ik wel kan veranderen. En de wijsheid om het verschil hiertussen te zien.
 

Natuurlijk is dit gemakkelijker gezegd dan gedaan. Het vereist een leven lang oefening. Maar daar kun je vandaag mee beginnen. Donald Robertson laat in zijn boek Leer denken als een Romeinse keizer zien hoe dat moet. Hij bespreekt het leven van een groot stoicijn én bestuurder: Marcus Aurelius. Een oefening is om steeds voor ogen te houden wat jouw rolmodel zou doen. Een andere oefening is iedere dag voor het slapengaan jezelf drie vragen te stellen:  
• Waarin heb ik verkeerd gehandeld?
• Wat heb ik goed gedaan?
• Wat zou anders kunnen?  

Door hier iedere dag bewust bij stil te staan, dwing je jezelf je niet te laten meeslepen door de waan van de dag, maar bewust en weloverwogen iedere dag te leren. We leren het meeste door ervaring, maar wie niet reflecteert op ervaringen zal niets leren.  

De coronacrisis laat ook zien hoe wij allen met elkaar verbonden zijn. Hoe diep onze wederzijdse afhankelijkheid gaat. Alle stakeholders tellen mee. Alles hangt samen met alles. Een besef dat centraal staat in de Afrikaanse Ubuntu-filosofie, waarin de nadruk ligt op relaties: ik ben omdat wij zijn. Ubuntu betekent dat een mens een mens is omdat er andere mensen zijn. Het kan alleen goed met mij gaan, als het ook goed met de ander gaat. Ofwel: de zorg voor jezelf impliceert de zorg voor de ander. Een ‘ik’ is pas succesvol als het ‘wij’ succesvol is. Een goede inleiding in deze filosofie is het boek De lessen van Ubuntu van Mungi Ngomane. Ook zij geeft veel oefeningen mee, om houvast te vinden in lichte en donkere tijden. Mijn favoriet is de dankbaarheidsoefening. Maak een overzicht van al degenen die jou hebben geholpen om te zijn wie je nu bent, en die je geholpen hebben te zijn waar je nu bent. Je begint vast met ouders en vrienden. Maar maak de kring breder. Waarschijnlijk zal de lijst heel snel heel lang worden: allemaal mensen die hebben geholpen met het realiseren van een aangenaam en succesvol leven. Laten we dat in dankbaarheid aanvaarden. Maar ook beseffen dat jij als bestuurder of commissaris ook op de lijst van anderen staat. Hopelijk. En dat bij de moeilijke beslissingen die nu moeten worden genomen, we die diepe verbonden met elkaar niet moeten vergeten. We hebben elkaar nodig. Altijd. En zeker nu. 

Deze column is gepubliceerd in Management Scope 05 2020.

Edgar  Karssing

Tekst door: Edgar Karssing

Management Scope Rankings

Bekijk hier alle rankings die Management Scope jaarlijks samenstelt.

Artikelen van Edgar Karssing

scopist_posts/originals/Column-Karssing10v.jpg

Geef elkaar vaker complimenten

Eindelijk. Na enkele honderden jaren wachten zijn de twee meesterwerken van de Schotse auteur Adam Smith vertaald. Dit voorjaar kreeg De welvaart van landen (1776) veel aandacht. Terecht. De vader van de moderne economie maakt in dit boek helder hoe de commerciële samenleving armoede bestrijdt en vrijheid vergroot. Als goede vriend van het kapitalisme – hoewel hij dat woord zelf niet gebruikt – telt hij de zegeningen en is hij tegelijkertijd zeer kritisch op de uitwassen. 

lees artikel
scopist_posts/originals/Column-Karssing0619k.jpg

Succes als valkuil

Ceo’s worden steeds vaker weggestuurd vanwege integriteitskwesties zoals fraude, omkoping, handel met voorkennis en seksueel ongewenst gedrag, aldus de CEO Success Study van zakelijk dienstverlener PwC. Inmiddels wordt van 1 op de 20 ceo’s afscheid genomen vanwege grensoverschrijdend gedrag: dat is een wereldwijde stijging van 36 procent in de afgelopen vijf jaar. Waarom gaan ceo’s over de schreef? Is het hebzucht? Narcisme? Financiële druk? Een slecht ontwikkeld moreel kompas? Dat kan allemaal een rol spelen. Maar ook succes kan een valkuil zijn! 

lees artikel
scopist_posts/originals/Column-Karssing03k.jpg

Een vervelend verhaal

‘Dit is een vervelend verhaal!’ Dat hoor je niet graag als je een college ethiek geeft aan bestuurders. ‘Hoezo?’, vroeg ik aarzelend. ‘Dit doe ik zelf ook.’ ‘Ach’, relativeerde ik, ‘het wordt pas vervelend als je waarde hecht aan je eigen morele kompas’. Dat hielp niet.

lees artikel
Management Scope

Geïntereseerd in Management Scope?

Maak kennis met het magazine via een proefabonnement: 3 edities voor €18,- of 6 edities voor €36,-

Vraag een proefabonnement aan

Meer opinie

scopist_posts/originals/Managementparticipatie07v.jpg

Management buy-out: een mijnenveld?

Een management buy-out is voor bestuurders een uiterst enerverende periode, aldus Van Doorne partners Onno Boerstra en Sjoerd Stokmans. Zij begeleiden bestuurders bij dit delicate onderhandelingsspel. Als de verkoop mislukt, wijzen de vingers al gauw naar het management.

lees artikel
scopist_posts/originals/Essay-ING06v.jpg

Kwetsbare productieketens robuuster maken is complex

De coronacrisis heeft de kwetsbaarheid van complexe internationale productieketens blootgelegd. Onmisbare onderdelen konden plots niet meer worden geleverd, waardoor de productie moest worden stilgelegd. Dit maant tot nadenken over aanpassingen, maar aan mogelijke oplossingen blijken haken en ogen te zitten.

lees artikel
scopist_posts/originals/top100cc06v.jpg

Analyse Top-100 Corporate Vrouwen 2020

Petri Hofsté is voor de vierde keer de invloedrijkste corporate vrouw van Nederland. Verder leest de Top-100 in deze coronatijd als een who’s who van ervaren crisismanagers.

lees artikel
facebook