COVID-19: komt de economische klap in de herfst?

COVID-19: komt de economische klap in de herfst?

16-04-2020 | Auteur: Maria de Kleijn, Jurgen van Weegen

Veel Nederlandse bedrijven kunnen binnen zes maanden liquiditeitsproblemen verwachten als gevolg van de coronacrisis, zo blijkt uit een survey van Management Scope en managementadviesbureau Kearney. De omzetverwachtingen zijn overwegend negatief, terwijl er in veel gevallen juist méér werk wordt verzet en de effectiviteit van ondernemingen onder druk staat. Successen worden er ook geboekt: de langverwachte overgang naar digitaal blijkt, nu het moet, verrassend snel te kunnen. Bedrijven denken daarnaast al na over marktkansen voor de periode na de crisis.


De survey
In de eerste week van april, ruim twee weken nadat het openbare leven in Nederland grotendeels werd platgelegd, ondervroegen we lezers van Management Scope over hoe hun organisaties omgaan met de COVID-19-crisis. Binnen enkele dagen reageerden 48 organisaties uit diverse sectoren. Directeuren, partners en andere executives gaven een waardevolle inkijk in de gevolgen van de crisis en de maatregelen die ze nemen. Zij gaven daarnaast aan hoe zij zich voorbereiden op de tijd erna.


De kas raakt leeg, terwijl de werkdruk ongelijk verdeeld is
Bijna de helft van de deelnemers verwacht binnen zes maanden liquiditeitsproblemen. Dat geldt vooral voor bedrijven in de zakelijke dienstverlening (60 procent van de deelnemers uit de sectoren consultancy en executive search) en de industrie (70 procent). Slechts een enkeling verwacht een positief kaseffect door de crisis. Ongeveer 70 procent van de respondenten verwacht dat de omzet dit jaar zal dalen. 32 procent van de respondenten geeft aan dat een belangrijk deel van de fysieke activiteiten (winkels, fabriekshallen en logistiek) gedeeltelijk of helemaal gesloten is door COVID-19.


Is het dan stil in werkend Nederland? Nee. De groep respondenten die een toename van de werkdruk ervaart, is even groot als de groep die meldt dat werkdruk is afgenomen of dat er tot (gedeeltelijke) sluiting is overgegaan. Grote bedrijven ervaren eerder hogere werkdruk dan het midden- en kleinbedrijf (mkb).


Snel actie genomen, met of zonder crisisplan op de plank
Waren bedrijven voorbereid op een dergelijke crisis? Met name de grote bedrijven hadden crisisplannen klaarliggen (67 procent), en hun respondenten geven aan daar baat bij gehad te hebben (meer dan 90 procent). De meeste deelnemers uit het mkb signaleren dat ze ofwel geen plan klaar hadden liggen (63 procent), of dat het plan geen toegevoegde waarde had. Vooral de zakelijke dienstverlening valt op met weinig formele voorbereiding: 70 procent van de respondenten uit deze groep had geen crisisplan op de plank.


Er is ook snel gereageerd. Het is vrijwel alle organisaties die meegedaan hebben gelukt een zeer groot deel van hun kantoorwerk thuis te laten uitvoeren. Hele callcenters draaien vanuit keukentafels en zolderkamers. Opvallend daarbij is dat het nauwelijks uitmaakt hoeveel er voor de crisis al werd thuisgewerkt. Vanuit huis wordt er zowel meer intern digitaal samengewerkt, als extern met klanten. Respondenten ervaren daarbij dat het niet vanzelf gaat: 70 procent rapporteert dat de effectiviteit in meer of mindere mate achteruit is gegaan. Een enkeling zegt juist effectiever te zijn dan voorheen.


Na de crisis: digitaal ondernemen
De overgrote meerderheid van respondenten (meer dan 80 procent) bereidt zich al voor op de langere termijn. Twee op de drie deelnemende bedrijven heeft al kansen in de markt geïdentificeerd, en de helft neemt interne maatregelen. Daarbij verwachten de meesten dat digitaal een blijvertje is, zowel naar klanten toe (sales, samenwerking) als in de eigen bedrijfsvoering.


Of er ook een golf aan overnames aankomt, en of er grootscheepse wijzigingen in supply chains verwacht kunnen worden? Voor die vraag was het, zo kort na de inwerkingtreding van de intelligente lockdown, nog te vroeg. Wat we wel kunnen concluderen: er is al veel werk verzet, we zijn er nog lang niet, en het Nederlandse bedrijfsleven kijkt al volop vooruit – met de blik op de markt.


Ondertussen blijven we de ontwikkelingen nauw volgen. Een uitgebreider verslag volgt in de printeditie van Management Scope nummer 6.

Maria de Kleijn

Tekst door: Maria de Kleijn

Jurgen van Weegen

Jurgen van Weegen

Management Scope Rankings

Bekijk hier alle rankings die Management Scope jaarlijks samenstelt.

Meer opinie

scopist_posts/originals/Social-distance06v.jpg

Het eind van inclusie of op afstand dichtbij?

Lukt het ons in tijden van social distancing iedereen ‘aan boord te houden’, in de maatschappij en op de werkvloer? The Inclusion Partners-oprichter Adnan Basaran ziet dat de angst regeert. Zelfreflectie is het startpunt voor het bouwen aan betere relaties. 

lees artikel
scopist_posts/originals/essay-CPI06v.jpg

Robuustheid is de enige remedie

De les van de coronacrisis: we hebben leiders nodig die robuuste organisaties bouwen en de sprong voorwaarts kunnen maken naar een nieuwe realiteit. Het hele ecosysteem moet om.

lees artikel
scopist_posts/originals/Essay-ING06v.jpg

Kwetsbare productieketens robuuster maken is complex

De coronacrisis heeft de kwetsbaarheid van complexe internationale productieketens blootgelegd. Onmisbare onderdelen konden plots niet meer worden geleverd, waardoor de productie moest worden stilgelegd. Dit maant tot nadenken over aanpassingen, maar aan mogelijke oplossingen blijken haken en ogen te zitten.

lees artikel
Management Scope

Geïntereseerd in Management Scope?

Maak kennis met het magazine via een proefabonnement: 3 edities voor €18,- of 6 edities voor €36,-

Vraag een proefabonnement aan
facebook