De maatschappelijke impact van nevenfuncties

De maatschappelijke impact van nevenfuncties

Auteur: Karen Maas | 21-06-2017

De Management Scope Corporate Impact Index beoordeelt de honderd grootste bedrijven op vijf criteria: corporate governance, de relatie met de buitenwereld, duurzaamheid, finance en goed werkgeverschap. Tijdens de bijeenkomst ter gelegenheid van twintig jaar Management Scope op 12 september aanstaande wordt deze unieke index voor de eerste keer gepresenteerd. In deze index worden bestuurders en toezichthouders beoordeeld op de potentiële maatschappelijke impact die ze realiseren.


Effectief altruïsme

Bestuurders en toezichthouders hebben een bijzondere en invloedrijke positie. Eén van de aspecten waar in de index naar wordt gekeken, is in hoeverre deze positie wordt gebruikt om positieve maatschappelijke impact te realiseren. Niet alleen binnen het bedrijf, maar ook daarbuiten. Een manier om daar invulling aan te geven is kennis, expertise en talenten benutten om maatschappelijke organisaties te versterken.
Er zijn vrijwel geen bestuurders en toezichthouders meer te vinden zonder nevenfuncties. Het aantal nevenfuncties varieert gemiddeld tussen de nul en vijf functies per persoon. De duizend bestuurders (leden rvb en rvc) van de honderd grootste bedrijven van Nederland vervullen gezamenlijk 4.200 nevenfuncties. Bij 24 procent van deze functies gaat het om een positie in de culturele sector. Ook posities binnen fondsenwervende non-profit organisaties zijn goed voor 24 procent van het totaal aantal nevenfuncties. De overige posities zijn verdeeld over posities bij werkgevers-, branche- en koepelorganisaties zoals bijvoorbeeld VNO-NCW (zeventien procent), onderwijsinstellingen (twaalf procent) en gezondheidsorganisaties (elf procent). Er wordt kostbare tijd aan gespendeerd, en soms ook geld. Toch wordt er meestal weinig nagedacht over de effectiviteit van deze tijdsbesteding.


En dat terwijl vrijwel alle (tijds)investeringen binnen bedrijven worden beoordeeld op kosten en baten. Dat heeft een reden: vooraf bepalen van de kosten en baten levert over het algemeen een betere investering op en voorkomt verspilling van tijd en onnodige kosten. Kijken we naar de tijdsinvestering door bestuurders en toezichthouders voor het maatschappelijke goed, dan blijft een serieuze afweging vaak achterwege. Keuzes worden gemaakt op basis van een goed gevoel: ‘Hoe leuk en goed zou het niet zijn om in het bestuur van een museum of een natuurorganisatie te zitten?’ Het besteden van je tijd aan een externe bestuursfunctie, rvt of rva bij een maatschappelijke organisatie voelt per definitie als nuttige tijdsbesteding. Maar weten we ook wat het uiteindelijke effect is van deze tijdsbesteding?
Het feelgood-denken staat in sterk contrast met zakelijke keuzes die dagelijks worden gemaakt. Dat is jammer, want zo wordt kostbare tijd van bestuurders en toezichthouders verspild aan posities die andere personen net zo goed zouden kunnen vervullen. Wanneer het impact-gedachtengoed – strategisch en rationeel sturen op daadwerkelijke effectiviteit voor de maatschappij – ook voor deze activiteiten zou worden gebruikt, bereiken we meer. De wereldberoemde filosoof Peter Singer pleit al jaren voor effectief altruïsme.
Als alle bestuurders en toezichthouders nu eens starten met de vraag wat de belangrijkste onderwerpen zijn om mee aan de slag te gaan (prioritering). Dit zou niet alleen bepaald moeten worden op basis van een goed gevoel en passie, maar op basis van de noodzaak voor de maatschappij. Als de belangrijkste onderwerpen bepaald zijn, kan er worden gezocht naar posities om hier een bijdrage aan te leveren (verschillende alternatieven). Deze posities kunnen vervolgens afgewogen worden op de potentiële effectiviteit op basis van de kosten (inzet van tijd) en de verwachte baten (maatschappelijke impact). Tenslotte kan worden nagedacht over het verschil dat de toezichthouder of bestuurder maakt ten opzichte van een ander willekeurig persoon die de positie zou vervullen (additionaliteit).
Er is veel impact te behalen. Nevenfuncties kunnen zoveel meer zijn dan een aangename hobby. Laten we open en kritisch blijven kijken naar de keuzes die we maken rondom de inzet van onze tijd en talenten, om ook op die manier een positieve maatschappelijke impact te realiseren.

Karen  Maas

Tekst door: Karen Maas

  • > Professor of Accounting and Sustainability Open Universiteit
  • > Directeur Impact Centre Erasmus Erasmus Universiteit Rotterdam
  • > Programmadirecteur Executive CSR Program Erasmus Universiteit Rotterdam
  • > Lid Raad van Advies De Groene Zaak

Management Scope Rankings

Bekijk hier alle rankings die Management Scope jaarlijks samenstelt.

Artikelen van Karen Maas

scopist_posts/originals/Maas, Karen - 2013.JPG

Diversiteit heeft impact

Vrouwen zouden weleens vanuit de amygdala – het deel van de hersenen dat verbanden legt tussen zintuigen en emoties – intuïtief meer kunnen kiezen voor leiderschap met maatschappelijke impact. Diversiteit is dus belangrijk, maar daarbij gaat het niet alleen om gender.

lees artikel
scopist_posts/originals/weightwatchers04.jpg

Aandeelhouderswaarde versus maatschappelijke impact

Na de zomer verschijnt de eerste index die laat zien hoeveel maatschappelijke impact bestuurders en toezichthouders hebben. Corporate governance, de relatie met de buitenwereld, duurzaamheid en finance & employability tellen mee bij het samenstellen van deze unieke ranking.
 

lees artikel
scopist_posts/originals/maatschappelijkeindex03.jpg

Maatschappelijke impact: Be good, we'll tell it.

Bestuurders en commissarissen kunnen hun kennis en macht aanwenden om maatschappelijke impact te maken, maar blijven te vaak in gebreke door hun focus op aandeelhouderswaarde. De maatschappelijke index die dit najaar geïntroduceerd wordt, maakt glashelder welke leiders wél hun nek uitsteken.
 

lees artikel
Management Scope

Geïntereseerd in Management Scope?

Maak kennis met het magazine via een proefabonnement: 3 edities voor €18,- of 6 edities voor €36,-

Vraag een proefabonnement aan

Meer opinie

scopist_posts/originals/top-100-2019v2.jpg

De opmars van de vrouwelijke c-suite commissaris

Vrouwelijke commissarissen zijn steeds vaker ook bestuurder: ze zijn ceo, cfo, cro of chro én toezichthouder, zo komt naar voren uit de Top-100 Corporate Vrouwen 2019.

lees artikel
scopist_posts/originals/Energietransitie06v.jpg

Voorwaarden voor een geslaagde energietransitie

Het Klimaatakkoord is bijna afgerond en duidelijk is dat het veel kansen te bieden heeft voor investeringen in nieuwe energie. Het akkoord legt terecht de nadruk op het besparen van megatonnen CO2-uitstoot. Er wordt echter vergeten dat het terugdringen van CO2-uitstoot de manier van produceren en consumeren van energie enorm zal veranderen, aldus Stijn van den Heuvel van Vattenfall.

lees artikel
scopist_posts/originals/top-100-2019v2.jpg

Analyse Top-100 Corporate Vrouwen 2019

Annet Aris is de nieuwe invloedrijkste corporate vrouw van Nederland. De top-10 van de lijst met 100 vrouwen wordt opgeschud door een nieuwe naam die vanuit het niets dit gezelschap weet binnen te dringen. Verder: de ceo-commissaris, bestuurders die een stap terug of opzij doen, en de afwezige millennials.

lees artikel
facebook